QĐND - Theo tài liệu của Sở Văn hóa-Thông tin tỉnh Đắc Nông, buôn Buor ở xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút, tỉnh Đắc Nông có hơn 150 năm tuổi với hai dân tộc Ê Đê và Mơ Nông cùng chung sống. Trước năm 1995, buôn Buor có hơn 20 căn nhà dài, là nhà truyền thống của người Ê Đê, Mơ Nông và được coi là một trong những buôn cổ đẹp nhất tỉnh Đắc Lắc.
Những người già trong buôn kể lại, trước năm 1980 hầu hết mỗi ngôi nhà dài ở đây đều có chiều dài hơn 100m. Cứ mỗi một cô gái có chồng thì ngay sau đó cha mẹ cô lại nối thêm một căn phòng rộng từ 30 đến 40m2 sau nhà chính cho ở, nhà khá giả thì làm luôn nguyên cả căn nhà dài rồi phân ra từng phòng để khi con gái bắt chồng là ở luôn. Thậm chí nhiều gia đình nối nhà cho cả cháu gái bắt chồng về ở tạo thành căn nhà dài có nhiều thế hệ cùng sinh sống. Năm 2005, Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch) cùng Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Đắc Nông đã tiến hành khảo sát, lập dự án bảo tồn. Thế nhưng, do sự phát triển chung của xã hội, một số cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh về đây mua mang về thành phố, thị xã để làm nhà hàng hoặc khu trưng bày tại những địa điểm du lịch. Chính vì vậy, những căn nhà dài cứ mai một dần. Đến nay, ở buôn Buor chỉ còn sót lại vài ba nhà dài, nhưng chủ nhân của những căn nhà đó cho biết, họ đã nhận tiền cọc của người thành phố. Từ năm 2005 đến nay, người Ê Đê, Mơ Nông ở buôn Buor khi làm nhà cho con cái ra ở riêng cũng theo kiểu nhà ống cấp 4 hoặc mái Thái, mái bằng chứ ít ai làm nhà sàn theo kiểu truyền thống nữa.
Nhà dài là nét văn hóa đặc sắc của người Ê Đê, Mơ Nông ở buôn Buor, do đó việc bảo tồn là một trong những việc cấp thiết cần làm ngay. Rất mong chính quyền địa phương, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch sớm vào cuộc để vận động đồng bào địa phương cùng chung tay giữ lại những ngôi nhà cổ hiếm hoi còn sót lại, hoặc xin kinh phí Nhà nước phục hồi lại nhà cổ, bến nước, rừng thiêng, dạy đánh cồng chiêng và các nghề truyền thống để buôn cổ này không bị biến mất.
ĐỖ THỊ LƯƠNG (Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, huyện Cư Jút, tỉnh Đắc Nông)
Ý kiến bạn đọc
0 bình luận