Xâm lược nước ta, kẻ thù thi hành nhiều chính sách rất tàn bạo và vô cùng nham hiểm, mị dân, hòng tìm cách chiếm đóng lâu dài. Chúng lập ra nhà nước bảo hộ, nhưng thực chất lại áp đặt hệ thống cai trị nhiều tầng với lực lượng quân đội và bảo an đông đúc nhằm kìm kẹp dân chúng, đầu độc giống nòi, tước đi mọi quyền tự do và dân chủ của nhân dân, bóc lột đến tận cùng công sức của người lao động. Chúng cũng ra sức vơ vét nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước ta, thẳng tay đàn áp, khủng bố rất đẫm máu các phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ta. Quyết không khuất phục trước dã tâm xâm lược của kẻ thù, các tầng lớp nhân dân Việt Nam đã anh dũng đứng lên đấu tranh. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn dân tiến hành thành công cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, lật đổ chế độ đô hộ của kẻ thù, giành chính quyền trên cả nước. Thắng lợi vang dội đó đã làm thay đổi vận mệnh của quốc gia, khẳng định niềm tự hào, tự tôn của toàn dân tộc, đưa nước ta từ một nước thuộc địa trở thành nước độc lập, người dân từ nô lệ trở thành chủ nhân của đất nước, được sống tự do, ấm no, hạnh phúc.

Ngày 2-9-1945, hàng chục vạn người thay mặt các đoàn thể chính trị, các tầng lớp nhân dân, các dân tộc và tôn giáo trên cả nước, trang phục chỉnh tề, cờ hoa trong tay, xếp hàng ngay ngắn trên Quảng trường Ba Đình, lắng nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Lời tuyên bố của Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa dứt, cả rừng người tưng bừng phất cờ, vẫy hoa và đồng thanh hô vang khẩu hiệu: “Việt Nam độc lập muôn năm!”. Buổi lễ kết thúc, gần nửa triệu người đã tỏa ra các đường phố của Thủ đô hô vang khẩu hiệu, mừng đất nước độc lập và ủng hộ Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Tất cả cửa hàng trên các tuyến phố đều được trang trí rất khang trang để đón mừng đất nước độc lập. Niềm vui độc lập nhanh chóng được lan tỏa ra khắp mọi miền đất nước. Qua đó càng cho thấy rõ sức mạnh của quần chúng, lòng yêu chuộng hòa bình, quý trọng độc lập và tự do của toàn dân ta. Ngày 2-9 trở thành ngày Quốc khánh-ngày Tết Độc lập của toàn dân tộc.

Nhận thức đúng những giá trị to lớn của nền độc lập và tự do mà nhân dân ta đã kiên cường đấu tranh giành lại được, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đã mang tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải, anh dũng chiến đấu để bảo vệ vững chắc nền độc lập và tự do của Tổ quốc. Trong chiến đấu, quân và dân ta đã phát huy sức mạnh của chiến tranh nhân dân, đánh thắng quân địch, lập nên nhiều chiến công vang dội, ở trên đất liền, trên biển và trên không, để giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Trong xây dựng đất nước vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội, nhân dân cả nước đã phát huy sức mạnh nội lực với mở rộng quan hệ và hợp tác quốc tế để tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng đất nước ta phát triển ngày càng giàu mạnh, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Thành quả to lớn đạt được trong nhiều năm qua càng cho thấy rõ ý chí, quyết tâm xây dựng cũng như bảo vệ vững chắc nền độc lập và tự do của quân dân cả nước.

Ngày nay, chúng ta đang coi trọng công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch và vững mạnh-nhân tố quyết định để phát huy sức mạnh toàn dân, đẩy mạnh toàn diện và đồng bộ công cuộc đổi mới. Xây dựng đất nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, tạo nền tảng vững chắc để tăng cường sức mạnh quốc phòng và giữ vững an ninh. Tuy vậy, tình hình chính trị và an ninh thế giới luôn thay đổi nhanh chóng, diễn biến phức tạp, khó lường. Trong nước, các nguy cơ và tình huống mà Đảng ta đã chỉ ra vẫn đang tồn tại. Những yếu tố đó có tác động không nhỏ đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, các cấp cần chủ động nghiên cứu và đánh giá đúng tình hình, dự báo chính xác các tình huống chiến lược có thể xảy ra. Đây là cơ sở rất quan trọng để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Vận dụng linh hoạt và sáng tạo nhiều biện pháp đấu tranh để bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân trong thời kỳ mới.

​Thiếu tướng PGS, TS BÙI THANH SƠN