Cách đây 9 năm, lễ động thổ xây dựng cầu Hoàng Hoa Thám được tổ chức tưng bừng, trong niềm vui của người dân khu Miếu Nổi, quận Bình Thạnh vì sắp có cây cầu nối sang quận 1. Thế nhưng giờ đây, chưa biết khi nào mơ ước ấy mới thành hiện thực, mặc dù UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiều lần chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ.

Cây cầu xuyên thế kỷ...

Chúng tôi đến khu Miếu Nổi sáng 18-7-2007, thấy trên dòng kênh Nhiêu Lộc trơ ra ba trụ cầu đã bị rêu phong, bên phía quận 1, hàng chục ngôi nhà đang giải tỏa ngổn ngang. Ông Nguyễn Văn Tư, nhà gần đó than thở: “Cây cầu này chắc phải 10 năm nữa mới xong”.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, cầu Hoàng Hoa Thám dài 103 mét bắc qua kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè nối giữa chung cư Miếu Nổi quận Bình Thạnh với đường Trần Quang Khải (quận 1) tạo thành tuyến trục kết nối quận 1 và quận Bình Thạnh, góp phần phát triển kinh tế-xã hội trong khu vực, đồng thời cải tạo, chỉnh trang, nâng cấp khu dân cư hiện hữu của quận 1. Tổng kinh phí xây dựng và đền bù giải tỏa của dự án ban đầu là 19 tỷ đồng, được giao cho công ty cổ phần Phát triển đô thị Bình Minh xây dựng. Tháng 9 năm 1998, công trình được khởi công xây dựng, với kế hoạch là 16 tháng hoàn thành công trình. Nghĩa là cây cầu đúng kế hoạch phải xong trong thế kỷ trước. Thế nhưng trong quá trình thi công cầu Hoàng Hoa Thám đã phát hiện những bất hợp lý.

3 trụ cầu Hoàng Hoa Thám

Trước tiên, khâu thiết kế ban đầu đã có nhiều sai sót, không tính đến đường dân sinh bảo đảm hành lang an toàn cho cầu, đặc biệt tĩnh không của cầu quá thấp (tĩnh không thuyền cao 2,5m), làm đứt đoạn đường dọc hai bờ kênh Nhiêu Lộc. Mới tiến hành xây dựng được một thời gian, 6 cọc khoan nhồi trụ bị phát hiện bê tông không đồng nhất, cường độ bê tông thấp hơn so với thiết kế. Để khắc phục, công ty đã chọn phương án bổ sung thêm 8 cọc khoan nhồi đường kính 1m. Bên cạnh việc bổ sung thiết kế xây dựng còn có nhiều khó khăn phát sinh như việc đền bù giải tỏa không triệt để, còn 12 hộ dân chưa di dời… Những nguyên nhân trên đã làm công trình gián đoạn, suốt 9 năm qua chỉ xây dựng được 3 trụ cầu.

Cần có những biện pháp tích cực

Trước sự trì trệ của Công ty cổ phần phát triển đô thị Bình Minh, tháng 6-2006, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã giao công trình cầu Hoàng Hoa Thám cho khu Quản lý giao thông đô thị số 1 làm chủ đầu tư. Cuối tháng 10-2006, khu Quản lý giao thông đô thị số 1 đã trình UBND thành phố phê duyệt dự án xây dựng cầu Hoàng Hoa Thám. Theo phương án điều chỉnh mới thì tổng dự toán xây dựng cây cầu này là 119 tỷ đồng, trong đó đền bù giải tỏa và di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật hơn 78 tỉ đồng, xây lắp 28 tỉ đồng, kiến thiết cơ bản gần 7 tỉ đồng, dự phòng phí hơn 5 tỉ đồng. Như vậy, do thiết kế ban đầu không tốt, thi công chậm, kinh phí xây dựng đã tăng lên 6 lần so với dự toán ban đầu.

Ngày 17-5-2007, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản chỉ đạo Sở Giao thông công chính phối hợp với các sở liên quan điều chỉnh thiết kế cầu Hoàng Hoa Thám và yêu cầu chủ đầu tư cũ (Công ty cổ phần Phát triển đô thị Bình Minh) phải có trách nhiệm đóng góp tài chính cho dự án. Trong khi chờ kết quả kiểm toán khối lượng công trình của chủ đầu tư cũ, để đẩy nhanh tiến độ dự án, chủ đầu tư mới sẽ được thanh toán các khoản chi phí phát sinh từ việc điều chỉnh thiết kế từ vốn ngân sách thành phố.

Chúng tôi đã có buổi làm việc với ông Ngô Bá An, Phó giám đốc Khu Quản lý giao thông đô thị số 1. Ông Ngô Bá An cho biết, còn nhiều khó khăn mà chủ đầu tư mới đang phải đối mặt. Trước hết, việc giải tỏa mặt bằng gặp nhiều khó khăn, tổng số hộ phải giải tỏa là 134 hộ, hiện vẫn còn 28 hộ chưa đồng ý nhận tiền đền bù. Việc giải tỏa chuyển các công trình kỹ thuật như điện trung, hạ thế, bưu điện, hệ thống cấp nước… không thể làm ngày một ngày hai. Sau khi có mặt bằng ít nhất phải có 2 tháng đấu thầu công trình. Bên cạnh đó, hiện nay kiểm toán vẫn chưa tính toán xong khối lượng công trình mà bên công ty cổ phần Phát triển đô thị Bình Minh làm, nên Khu quản lý giao thông đô thị số 1 chưa nhận bàn giao xong từ công ty.

Để cây cầu Hoàng Hoa Thám có thể sớm hoàn thành, theo chúng tôi các ban, ngành có liên quan và chính quyền địa phương cần có những biện pháp tích cực. Trước hết, UBND quận 1 cần phối hợp với các cơ quan chức năng có những biện pháp kiên quyết để giải tỏa các hộ dân còn lại, bàn giao mặt bằng cho các đơn vị thi công. Công ty cổ phần phát triển đô thị Bình Minh cần có thái độ tích cực trong việc bàn giao công trình cho chủ đầu tư mới và khẩn trương thực hiện đầy đủ trách nhiệm đóng góp tài chính đối với dự án. Đơn vị chủ đầu tư cần nhanh chóng vào cuộc, tránh sự lãng phí tiền của Nhà nước và nhân dân.

Bài và ảnh: ĐOÀN HOÀI TRUNG