Giữa tháng 12, thời tiết Hà Nội mấy hôm nay khá lạnh, nhưng ở Trạm khách 66 (Bộ Quốc phòng) không khí lại ấm áp, sôi nổi, bởi những ánh mắt, nụ cười, câu chuyện của các đại biểu trên khắp mọi miền Tổ quốc về dự Đại hội đại biểu phụ nữ quân đội lần thứ IV. Mỗi chị có một hoàn cảnh riêng, nhưng đều chung nhau ở một suy nghĩ: Đem trí tuệ, kinh nghiệm và lòng nhiệt tình đến góp phần vào thành công của Đại hội, tạo ra động lực mới, niềm tin mới thúc đẩy phong trào phụ nữ trong toàn quân tiếp tục đi lên cùng quá trình phát triển của quân đội, của đất nước.

Giúp được nhau là quý lắm

Chúng tôi gặp thiếu tá Nguyễn Thị Thanh Hoàng, trưởng ban phụ nữ Quân khu 9, ngay khi chị vừa từ sân bay Nội Bài về đến Trạm khách 66. Chân tay vẫn còn run run vì chưa quen với không khí lạnh miền Bắc, nhưng trên môi vẫn nở nụ cười tươi rói. Chị cho biết, dự Đại hội phụ nữ quân đội lần này, chị rất tự tin và tự hào. Có được tâm lý ấy là nhờ phong trào phụ nữ Quân khu 9 những năm gần đây luôn bám sát yêu cầu, nhiệm vụ quân sự quốc phòng, thu được hiệu quả thiết thực. Nổi bật là cuộc vận động phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình, toàn Quân khu đã xây dựng được 120 “Tổ phụ nữ tiết kiệm” với số vốn gần 2,3 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 4 nghìn lượt chị em vay vốn để phát triển chăn nuôi, trồng trọt, cải thiện cuộc sống gia đình.

Các đại biểu trước ngày khai mạc Đại hội

Tính thiết thực của phong trào được thể hiện qua những con số “biết nói”, như tỷ lệ gia đình phụ nữ khó khăn trong Quân khu giảm xuống còn 10% so với 5 năm trước. Cùng ngồi tâm tình, trung tá Lâm Thị Minh Đức, chủ tịch Hội phụ nữ Công ty 404 (Quân khu 9), kể cho chúng tôi nghe cách vượt khó của chị em trong Công ty: Công việc chế biến thủy-hải sản thường phải đứng, trực tiếp với nước đá lạnh, môi trường độc hại. Sản xuất theo mùa vụ và theo đơn đặt hàng, nhiều đợt chị em phải làm tăng ca, tăng giờ mới đáp ứng được nhu cầu khách hàng. Nhưng chị em biết sắp xếp lịch làm việc, chịu khó học tập nâng cao tay nghề. 5 năm qua, có 6 chị học đại học, 10 chị học trung cấp và nhiều chị học thêm ngoại ngữ, vi tính. Chị em biết đùm bọc nhau, tiết kiệm trong chi tiêu, hỗ trợ xây nhà tình thương cho hội viên nghèo. Như hoàn cảnh chị Cao Thị Phiếm (nuôi mẹ chồng 80 tuổi bị liệt, chồng bị tai biến mạch máu não, hai con còn nhỏ đang đi học). Hội phụ nữ của công ty đã quyên góp được 20 triệu đồng xây nhà mới tặng chị. Hay, trường hợp chị Trần Thị Kim Hoàn, chồng mất, lương công nhân nuôi hai con ăn học rất khó khăn, đơn vị đã giúp chị xây một ngôi nhà tình nghĩa, mới khánh thành trước thềm Đại hội. Chúng tôi hỏi chị Đức: “Vừa là đảng ủy viên, quản đốc phân xưởng, vừa là cán bộ hội, làm thế nào cho hết việc ?”. Chị cười: “Hoàn thành nhiệm vụ, giúp được nhau là quý lắm, nên cố gắng hết mình”.

Tâm huyết, trăn trở cùng phụ nữ vùng sâu, vùng xa

Đoàn đại biểu phụ nữ Binh đoàn 16 đi tàu ra đến Hà Nội mất 3 ngày đường. Vừa xuống ga đã hỏi thăm địa chỉ cửa hàng may mặc giá rẻ để mua áo ấm. Chị Nguyễn Thị Oanh, trợ lý phụ nữ Binh đoàn cho biết: Cũng nghe nói Hà Nội lạnh lắm, nhưng không hình dung được lại rét đậm như thế này. Chúng tôi tìm quần áo giá rẻ, vì thu nhập của phụ nữ Binh đoàn 16 còn “khiêm tốn” lắm. Do đặc điểm nhiệm vụ của Binh đoàn nên số lượng hội viên khá đông, trong đó 80% chị em là người dân tộc thiểu số. Phần lớn là công nhân lao động trực tiếp trồng cây điều, cà phê, hồ tiêu, cao su; dụng cụ lao động thô sơ nên rất vất vả; cộng thêm địa hình rừng núi, vùng sâu, vùng xa, khí hậu khắc nghiệt, đời sống của chị em còn nhiều khó khăn. Phần lớn nhà ở của hội viên đều thưng bằng gỗ, lợp mái bằng tranh tre. Nhiều chị ở trong đơn vị 5 năm mà chưa ra khỏi rừng để đến thị trấn. Cả Binh đoàn có 64 nhà, nhóm trẻ thì chỉ có 26 ngôi nhà cấp 4, còn lại đều là nhà tạm. Chị Mai Thị Hảo, chủ tịch Hội phụ nữ đơn vị B20, là người chịu khó, làm kinh tế gia đình giỏi có tiếng ở Binh đoàn, bổ sung thêm: “Khá đông hội viên là người dân tộc Mông nên cán bộ hội chúng tôi vận động, tuyên truyền phải rất cụ thể, nhất là trong hướng dẫn làm kinh tế, sinh đẻ có kế hoạch, phòng, chống dịch bệnh… Nay nhiều chị đã biết cách tăng gia giỏi. Tuy vậy, phụ nữ Binh đoàn 16 mong mỏi nhất là được vay vốn để tăng gia sản xuất, nhiều chị tâm sự là “chỉ cần vay vài trăm nghìn đồng để mua gà, nhân giống…”. Chị Oanh bày tỏ: “Được chị em tín nhiệm cử đi dự Đại hội, tôi sẽ nêu vấn đề nguồn vốn cho hội viên vay, mong Đại hội tìm thêm cách tháo gỡ. Hiện tại, phong trào phụ nữ Binh đoàn đã có nhiều tiến bộ, nhưng chưa được như mong muốn”.

“Phụ nữ làm khoa học vất vả hơn nam giới”

Thượng tá, tiến sĩ Hoàng Ánh Tuyết, giám đốc Chi nhánh phía Nam (Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga) tâm sự như vậy. Chị là người có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học được đánh giá cao và cũng là một cán bộ quản lý, cán bộ hội có uy tín. Để nghiên cứu đề tài về môi trường phục vụ đời sống bộ đội, nhiều lần chị theo tàu hải quân lênh đênh trên biển hàng tháng trời, tìm hiểu sự tác động của môi trường biển đến đời sống bộ đội hải quân. Sống cùng bộ đội trên đảo Trường Sa để nghiên cứu về trồng rau xanh. Có lúc lại đi theo các kíp bay, bám sát các đài ra-đa để cùng chịu tác động của môi trường, tìm hiểu sức chịu đựng của bộ đội… Về dự Đại hội lần này, chị Tuyết dự định sẽ đóng góp nhiều ý kiến nhằm phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng quân đội. Chị nói: “Thực tế cho thấy, trong tình hình hiện nay, phụ nữ ngày càng có nhiều đóng góp cho quân đội, nhất là trên lĩnh vực khoa học - kỹ thuật. Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học quân sự vốn có nhiều thử thách, nam giới vất vả một thì nữ giới vất vả hơn nhiều lần. Tuy nhiên, càng thử thách càng chứng tỏ bản lĩnh của phụ nữ quân đội. Điều tôi mong nhất, qua Đại hội này đề xuất được nhiều giải pháp để chị em làm khoa học vừa cống hiến được nhiều hơn nữa, vừa làm tốt chức năng của người vợ, người mẹ trong gia đình”.

Buổi gặp gỡ của chúng tôi với các đại biểu về dự Đại hội càng về sau càng có thêm nhiều ý kiến tâm sự, sẻ chia sâu sắc. Trung tá Trương Thị Thanh Hương, nhà giáo ưu tú mới được phong đợt 20-11 vừa rồi, là giáo viên Trường dạy nghề số 6 (Tổng cục Kỹ thuật). Chị bày tỏ sự quan tâm đặc biệt tới việc dạy nghề cho bộ đội xuất ngũ. Chị nói, chính học sinh là nguồn động lực thôi thúc chị phấn đấu vươn lên, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ. Những nữ giáo viên trong quân đội là như vậy, dù còn khó khăn nhưng luôn lấy học viên làm “điểm tựa” để miệt mài với những sáng kiến cải tiến, những đề tài nghiên cứu khoa học phục vụ công tác giảng dạy. Còn tâm sự của thiếu tá Nguyễn Thị Oanh, bếp trưởng bếp nấu ăn cho phi công, kiêm chủ tịch Hội phụ nữ đơn vị C29 (Đoàn B72, Quân chủng Phòng không – Không quân) làm chúng tôi càng thêm khâm phục đức tính tần tảo, chịu thương chịu khó, hết lòng vì nhiệm vụ của những hội viên làm công tác phục vụ. Chị Oanh cho biết: “Vào mùa bay, 2 giờ sáng, chị em đã phải dậy để chuẩn bị bữa sáng cho phi công vào kíp bay. Bữa ăn của phi công hiện nay đòi hỏi rất cao, kỹ thuật nấu rất phức tạp”. Để có nguồn rau sạch, bảo đảm sức khỏe cho phi công, các chị đã tích cực tăng gia sản xuất, trồng nhiều rau xanh. Việc nước là vậy, việc nhà càng phải chu đáo vì chị em đa phần là vợ các phi công, chồng thường xuyên phải trực, vắng nhà…

Khuôn khổ một bài viết không cho phép chúng tôi chuyển tải hết những tâm sự, những câu chuyện cảm động về những tấm gương vượt khó của phụ nữ quân đội ở các loại hình đơn vị khác nhau. Nhưng qua những gì các chị kể, chúng tôi đã ghi, cứ ngời lên hình ảnh đẹp đẽ của người phụ nữ quân đội trên mọi lĩnh vực công tác trên mọi miền Tổ quốc, dù ở thành phố hay nơi xa xôi hẻo lánh, các chị đã phát huy truyền thống vẻ vang của phụ nữ Việt Nam, của Bộ đội Cụ Hồ, nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết, phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; đồng thời thực hiện tốt thiên chức của mình, làm tròn vai trò người vợ đảm, mẹ hiền, dâu thảo, giữ gìn hạnh phúc gia đình, nuôi dạy con khỏe, ngoan, tiến bộ.

Bài và ảnh: MAI PHƯƠNG - HỒNG HẢI