Cuối năm 1953, quân Pháp tổ chức cuộc càn vào xã Nhân Nghĩa (Lý Nhân, Hà ). Bộ đội địa phương huyện Lý Nhân đã cùng du kích địa phương chống trả quyết liệt. Mặc dù súng thiếu, đạn ít, nhưng ta vẫn đánh bại các đợt tiến công của địch. Tuy nhiên, về chiều sức chống trả của ta đuối dần vì hết đạn. Bộ đội và du kích phải rút qua làng khác để chờ chi viện. Một số thương binh phải để lại dưới hầm bí mật vì chưa chuyển kịp. Quân Pháp đột nhập được vào làng, nhưng lúc này trong làng chỉ còn một số cụ già và vài em nhỏ. Chúng tập hợp tất cả lại ngoài sân đình rồi dụ dỗ, đe dọa: “Nếu không khai chỗ cất giấu thương binh thì sẽ bị giết”. Tất cả đều im lặng. Gặng hỏi mãi không thu được gì, mấy tên giặc lồng lên và lôi ngay ba cụ già ra bắn. Ba cụ gục xuống, nhưng chúng vẫn không lấy được một lời khai nào. Chúng tiếp tục xả súng vào một số cụ khác, rồi hậm hực kéo nhau vào đình ăn uống. Nhờ sự hy sinh cao cả của các cụ mà không một thương binh nào của ta bị địch bắt.

Đêm hôm sau, du kích và bộ đội đã được củng cố, bổ sung đạn dược liền bí mật quay lại tập kích địch. Chỉ trong ít giờ chiến đấu, hầu hết bọn địch càn vào Nhân Nghĩa hôm trước đã bị tiêu diệt.

Lại Hà (St)