Cuộc họp của Đại hội đồng liên nghị viện ASEAN (AIPA) năm nay khá đặc biệt bởi nó diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 40 năm ASEAN và 30 năm AIPA. Những thời điểm đặc biệt như vậy luôn tạo cho mọi người cảm giác phấn chấn.

Nhớ hôm khai mạc Đại hội đồng AIPA - 28, Thủ tướng nước chủ nhà Ma-lai-xi-a Ba-đa-uy đến dự với tư cách khách mời đã có bài phát biểu gây ấn tượng mạnh. Hướng tới các vị đứng đầu cơ quan lập pháp các nước ASEAN có mặt đông đủ trong hội trường lớn của khách sạn Shang-ri La, Thủ tướng Ba-đa-uy nói đầy xúc động: “ASEAN, AIPA đang đứng trước cuộc chuyển đổi lớn có tính bước ngoặt sau những thành công của quá khứ. Giờ chúng ta chỉ có một tầm nhìn là hướng về phía trước”.

Lắng nghe các phát biểu cùng những ý kiến trao đổi tại Đại hội đồng, trong đó có phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, có thể cảm nhận rõ tất cả đều toát lên niềm tự hào về quá khứ cũng như niềm tin vào tương lai của ASEAN và AIPA như chia sẻ của Thủ tướng Ba-đa-uy. Đúng là sau 4 thập kỷ, ASEAN đã tạo dựng cho mình một diện mạo làm người ta phải ấn tượng. Giở cuốn sách “Kỷ niệm 30 năm AIPO” mà nước chủ nhà Ma-lai-xi-a vừa cho ra mắt nhân dịp Đại hội đồng AIPA – 28 diễn ra tại Cu-a-la Lăm-pơ, có thể hiểu vì sao ASEAN lại có quyền tự hào như vậy.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng trò chuyện với công nhân Việt Nam đang làm việc tại Tập đoàn Prosonic

Thực tế, số thành viên chính thức của ASEAN chỉ có 10, của AIPA là 8, thế nhưng số nước quan sát viên, số thành viên đối thoại còn đông hơn. Chắc ASEAN, AIPA sẽ không thể có sức hút với bên ngoài như vậy nếu như ASEAN không có một nội lực đủ mức cần thiết. Các con số thống kê cho thấy với gần 500 triệu dân, GDP khoảng 750 tỷ USD và tổng kim ngạch xuất khẩu hằng năm khoảng 340 tỷ USD, ngày nay ASEAN đã trở thành đối tác không thể thiếu trong nền kinh tế toàn cầu, tiếng nói của ASEAN luôn được coi trọng.

Một quá khứ ấn tượng đang cho phép ASEAN thực hiện cuộc chuyển đổi từ một hiệp hội có phần lỏng lẻo thành một cộng đồng gắn kết chặt chẽ giữa người dân các nước trong khu vực. Thế nhưng theo ông Ta-líp, Chủ tịch Hạ viện Ma-lai-xi-a, Chủ tịch AIPA – 28, và Tổng thư ASEAN Ong Keng Yong, ASEAN không thể trở thành “cộng đồng quan tâm và chia sẻ” nếu như người dân khu vực không hiểu về nhau, không cảm nhận được rằng chỉ có gắn bó với nhau thì khu vực mới có thể vượt lên trong cuộc đua với các đối thủ bên ngoài.

Điều may mắn là ASEAN đã có chiếc cầu nối để làm nhiệm vụ đưa người dân các nước ASEAN đến với nhau. Đó chính là AIPA, tổ chức với tư cách là người đại diện cho nguyện vọng, mong muốn và cả ước mơ của người dân Đông Nam Á. Nhưng để thích ứng với những chuyển động lớn trong ASEAN, AIPA cũng phải có những thay đổi mạnh mẽ. 4 ngày diễn ra AIPA – 28 ở Ma-lai-xi-a đã cho thấy quyết tâm cải cách của tổ chức này.

Dịp này, đất nước Ma-lai-xi-a thật tưng bừng. Một sự tình cờ khi đúng vào dịp Ma-lai-xi-a đăng cai tổ chức Đại hội đồng AIPA – 28, người dân nước này cũng đang náo nức đón chào sự kiện lớn của đất nước: 50 năm Ngày độc lập (31-8). Bất cứ nơi nào đoàn của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đến, đập vào mắt là quang cảnh của ngày hội lớn. Cờ Ma-lai-xi-a gắn từng dãy dài trước các công sở, dọc trên tường các tòa nhà cao tầng, thậm chí cả trên nóc những chiếc xe con đang nối đuôi nhau không ngớt trên đường phố thủ đô Cu-a-la Lăm-pơ. Nhìn vào cuốn hướng dẫn du lịch Ma-lai-xi-a, trong suốt cả năm 2007, không ngày nào trên đất nước Ma-lai-xi-a không có các sự kiện hay lễ hội chào đón Ngày độc lập.

Cũng như ASEAN, Ma-lai-xi-a có thể tự hào về quá khứ của mình. Chỉ cần nửa thế kỷ, từ vùng đất thuần nông, lạc hậu, Ma-lai-xi-a đã trở thành một nước phát triển trong khu vực, một “con hổ” kinh tế của châu Á với thu nhập bình quân tính theo đầu người 5000 USD/năm. Biểu tượng cho sự trỗi dậy mạnh mẽ của Ma-lai-xi-a chính là Tháp đôi Petronas nổi tiếng từng nhiều năm giữ kỷ lục “tòa nhà cao nhất thế giới”. Sự hấp dẫn và sức hút của Ma-lai-xi-a còn có thể thấy qua con số hơn 15 triệu khách du lịch đến thăm nước này mỗi năm. Sẽ không thể có điều đó nếu như Ma-lai-xi-a không có cơ sở hạ tầng đường bộ, đường không hoàn hảo và thuận tiện, hệ thống khách sạn, siêu thị, nhà hàng hiện đại, các địa danh tham quan, mua sắm, vui chơi kỳ thú và hấp dẫn.

Người dân Ma-lai-xi-a đang quyết tâm biến năm 2007 thành một cột mốc trong lịch sử phát triển của đất nước. Vào dịp trước Ngày độc lập, báo chí Ma-lai-xi-a nói nhiều đến mục tiêu mà chính phủ nước này đặt ra biến Ma-lai-xi-a thành một trung tâm kinh tế, công nghệ của khu vực để thế giới phải nhắc tới. Thế nhưng Ma-lai-xi-a và Cu-a-la Lăm-pơ sẽ còn được nhắc tới vì nó gắn với những dấu ấn đáng nhớ trong quá trình phát triển của AIPA. Đây chính là nơi diễn ra Đại hội đồng đầu tiên của AIPA, là nơi bầu ra Tổng thư ký AIPA đầu tiên, là nơi khởi nguồn cho tầm nhìn AIPA mà Đại hội đồng AIPA – 28 vừa vạch ra.

Nếu như tầm nhìn của ASEAN là dự thảo Hiến chương ASEAN, văn bản dự kiến sẽ được thông qua vào cuối năm nay với những quy định cụ thể, thì tầm nhìn của AIPA còn khá manh nha, mới chỉ dừng ở ý tưởng tiến tới một tổ chức liên kết chặt chẽ hơn trong tương lai xa trên cơ sở kinh nghiệm của các tổ chức tương tự như Nghị viện châu Âu. Nhưng quyết tâm của AIPA thì có thể thấy rõ qua gần 40 nghị quyết mà Đại hội đồng AIPA – 28 vừa thông qua, trong đó có hai nghị quyết do Việt Nam đề nghị. AIPA sẽ là người bền bỉ bắc từng nhịp cầu để người dân khu vực đến với nhau, cùng hướng tới mục tiêu lớn hình thành một cộng đồng ASEAN quan tâm và chia sẻ.

Bài và ảnh: MẠNH TƯỜNG (Phóng viên báo Quân đội nhân dân gửi từ Cu-a-la Lăm-pơ)