Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa đề xuất phương án nhập khẩu từ một đến hai tỷ đô-la Mỹ nguyên liệu thủy sản/năm để bảo đảm hoạt động cho các nhà máy chế biến. Khảo sát của VASEP cho thấy hệ thống các nhà máy chế biến thủy sản của Việt phát triển nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản trong nước. Hiện tại, đại đa số các nhà máy chế biến thủy sản đều thiếu nguyên liệu, nhất là nguyên liệu khai thác từ biển, đặc biệt trong những thời điểm giáp vụ. Do thiếu nguyên liệu nên các nhà máy đông lạnh chỉ hoạt động dưới 50% công suất thiết kế, gây lãng phí lớn về đầu tư. Nhà máy thiếu nguyên liệu không chỉ diễn ra đối với ngành thủy sản mà một số nhà máy đường, nhà máy sản xuất phôi thép cũng đang ở trong tình trạng này. Đây là hậu quả của việc thiếu quy hoạch hoặc quy hoạch không phù hợp.

Khai thác than (ảnh internet)

Tuần qua, Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt đã công bố về việc ký hợp đồng nhập khẩu than trong khi mấy năm trước Việt là cường quốc xuất khẩu than. Đây cũng là bài học đắt giá về quy hoạch.

Mấy năm trước, giá muối rẻ như cho, cánh đồng muối được chuyển một cách ồ ạt sang nuôi trồng thủy sản, nay giá muối lên cao, tôm, cua nuôi bị chết do dịch bệnh, nhiều diện tích nuôi trồng thủy sản lại được chuyển đổi sang làm muối… Điều đáng nói là đất để nuôi trồng thủy sản phải khác với đất để làm cánh đồng muối… Tuy nhiên, với trình độ và kiến thức của nông dân thì không phải ai cũng có thể biết được điều đó và hậu quả của việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất thiếu cơ sở khoa học đã xảy ra.

Công tác dự báo, cảnh báo kinh tế-xã hội và quy hoạch là một trong những công cụ thiết yếu trong điều hành kinh tế vĩ mô, nhằm đưa nền kinh tế và các hoạt động xã hội phát triển theo hướng bền vững. Dự báo, cảnh báo và quy hoạch đúng sẽ giúp cho các cơ quan quản lý, những người thực hiện chủ động đưa ra những quyết sách, những giải pháp thích hợp để phát huy những tình huống thuận, đồng thời ngăn ngừa những tình huống nghịch mà dự báo và cảnh báo đã đưa ra.

Trong thời gian vừa qua, công tác dự báo và quy hoạch kinh tế-xã hội đã được Chính phủ, cũng như nhiều cơ quan, đơn vị quan tâm và tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, do chưa có hệ thống thông tin kinh tế hoàn chỉnh, việc xử lý số liệu còn chưa thống nhất và thiếu lực lượng cán bộ chuyên môn-nghiệp vụ nên việc dự báo, cảnh báo và quy hoạch đối với nhiều ngành, nhiều lĩnh vực còn nhiều hạn chế.

Tại kỳ họp Quốc hội vừa qua, khi đánh giá nguyên nhân những vấn đề yếu kém của tình hình kinh tế-xã hội những tháng đầu năm 2008, đã có nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, có nguyên nhân quan trọng do công tác dự báo, cảnh báo và quy hoạch của chúng ta còn thiếu độ tin cậy. Chính vì vậy, đã đến lúc cần phải kiện toàn và nâng cao chất lượng các cơ quan làm công tác đặc biệt quan trọng này. Cũng cần có các cơ sở đào tạo chuyên ngành, chuyên sâu công tác dự báo, cảnh báo và quy hoạch để cung cấp nguồn nhân lực cho các cơ quan làm công tác này ở các Bộ, ngành và các địa phương.

PHÚ THỌ