QĐND - Mỗi khi bước vào năm học mới, thị trường sách giáo khoa lại nở rộ. Đến các nhà sách, ngoài một số ít bộ sách giáo khoa chính, người mua sẽ bị lạc vào “mê cung” với đủ các loại sách tham khảo, sách nâng cao của hàng chục nhà xuất bản, không thể định hướng được đâu là loại cần phải mua và mua sách nào là phù hợp.

Trước đây, sách tham khảo, sách nâng cao chủ yếu dùng cho học sinh các năm cuối cấp để ôn luyện, nâng cao kiến thức chuẩn bị cho các kỳ thi chuyển cấp, thi đại học, thi học sinh giỏi. Hiện nay, sách tham khảo có đủ ở mọi cấp học, bậc học kể cả đối với học sinh mới bước chân đến trường. Chỉ tính riêng môn Toán lớp 1 đã có khoảng 15 cuốn sách tham khảo, sách luyện viết chữ đẹp thì có đến gần 20 cuốn. Tuy số lượng sách rất nhiều nhưng nội dung đa phần giống nhau khiến các bậc phụ huynh và học sinh lúng túng khi lựa chọn. 

Hiện nay, mỗi năm các nhà xuất bản cho phép in hàng triệu cuốn sách tham khảo ở các cấp học. Số lượng nhiều không đồng nhất với chất lượng. Một số cuốn có những lỗi rất nghiêm trọng. Chẳng hạn, trong cuốn “162 bài văn chọn lọc dành cho học sinh lớp 7” của Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh, bài thơ “Khóc Dương Khuê” là của nhà thơ Nguyễn Khuyến thì sách lại viết là của nhà thơ Tú Xương?! 

Chính vì chạy theo lợi nhuận mà thị trường sách tham khảo phát triển một cách rầm rộ thiếu sự quản lý chặt chẽ của các cơ quan chức năng. Tình trạng này nếu không sớm được chấn chỉnh, sẽ gây ra những hậu quả tai hại cho chính học sinh, nhất là việc lạm dụng sách tham khảo sẽ dẫn đến tính thụ động, lười tư duy của nhiều học sinh nên chuyện “ngồi nhầm lớp” là không tránh khỏi. Nguy hiểm hơn là không ít thầy cô giáo cũng “sao y bản chính” từ các cuốn sách tham khảo không chuẩn ấy để giảng bài. 

Có thể khẳng định: Thực trạng sách tham khảo đang dư thừa, tràn lan và chưa kiểm soát được một phần do sự quản lý chưa chặt chẽ của các ngành chức năng. Trước mắt, để giúp các em học sinh học lựa chọn đúng tài liệu tham khảo cần thiết, các thầy cô giáo phải định hướng nên tham khảo cuốn sách nào, bài tập nào cho hợp lý, hướng dẫn cho các em phương pháp học sao cho không lạm dụng và phụ thuộc vào sách tham khảo. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Cục Xuất bản (Bộ Thông tin và Truyền thông) cần có những nghiên cứu kiểm duyệt tốt chất lượng sách tham khảo trước khi cho xuất bản, đồng thời tổ chức quản lý chặt chẽ những “biến tướng” trên thị trường sách tham khảo.

Nguyễn Chí Hòa