QĐND Online - “So với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, sinh viên Việt Nam luôn chăm chỉ, thông minh và nhanh nhẹn, khéo léo. Vậy vì sao Việt Nam vẫn thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao? Có phải sinh viên Việt Nam thiếu thực hành?”. Vấn đề trên được ông Juchini Mori, chuyên gia về công tác doanh nghiệp – trường học thuộc Tổ chức hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), nêu ra tại hội thảo Chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho ngành Công thương, diễn ra sáng 16-7, tại Hà Nội.

Các đại biểu tham gia hội thảo thẳng thắn trao đổi ý kiến. Ảnh: Nguyễn Hòa

Hội thảo do Bộ Công thương phối hợp với Tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hợp quốc (UNIDO) tổ chức. Mục đích của hội thảo nhằm đưa ra các ý kiến và một số giải pháp về thực trạng tình hình đào tạo nghề tại Việt Nam, những thách thức, và cơ hội hợp tác với các tổ chức quốc tế.

Tại hội thảo, ông Juchini Mori cho rằng, không dễ để trả lời chính xác cho vấn đề trên. Ông Juchini Mori nhấn mạnh kinh nghiệm của Nhật Bản rằng, một sinh viên khi ra trường cần phải hiểu cả lí thuyết, giỏi thực hành mới có thể đáp ứng tốt các yêu cầu của doanh nghiệp, “chỉ có như vậy mới có thể dễ dàng xin được việc là sau khi ra trường”, ông J.Mori nói.

Theo Báo cáo cạnh tranh công nghiệp Việt Nam năm 2011 (ấn phẩm chung của Bộ Công thương và UNIDO), giáo dục và đào tạo nghề hiện nay của Việt Nam vẫn còn xa mới có thể cung ứng được những lao động lành nghề chất lượng cao cho nhu cầu hiện nay của ngành công nghiệp.

Hội thảo nhận được sự quan tâm của đại biểu trong nước và quốc tế. Ảnh: Nguyễn Hòa

Vậy muốn giỏi cả lí thuyết và thực hành, cần phải làm gì? Theo ông J.Mori trước hết sinh viên đó ngay từ khi còn học trong trường cần phải biết mình có thể làm được việc gì để đáp ứng được một công việc nào đó cho doanh nghiệp. Ông J.Mori cho rằng, nhiều trường đại học của Việt Nam hiện đang đào tạo khá chung chung, chưa sát với thực tế. Trong khi đó, một số giảng viên Việt Nam, đến từ một số trường đại học tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cũng thừa nhận, tầm nhìn hạn hẹp, thiếu tổ chức, chưa chuyên nghiệp là điểm yếu cốt tử của giáo viên và nhiều sinh viên Việt Nam.

Để khắc phục tình trạng trên, ông J.Mori cũng chỉ ra rằng, trước hết các bộ giáo trình của các trường cần liên tục được cập nhật các kiến thức mới nhất; nắm chắc xu hướng của thị trường, hướng đi của các ngành nghề;  tìm hiểu nhu cầu của doanh nghiệp…từ đó xây dựng khung chương trình đào tạo, sát hạch, kiểm tra sát thực tế. “Ngoài ra, sinh viên cần học hỏi tính chuyên nghiệp trong công việc ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường”, ông J.Mori nói.

Đồng tình với quan điểm trên của ông J.Mori, giảng viên của một số trường đại học trên địa bàn Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, cần nâng cao chất lượng sinh viên ngay từ khâu cán bộ giảng dạy. Các giảng viên này chỉ ra rằng, nhiều cán bộ giảng dạy chưa bám sát thực tế, ít cập nhật thông tin mới về khoa học kĩ thuật; quản lí cũng như xu hướng phát triển của ngành nghề, của doanh nghiệp…

Ông J.Mori trình bày ý kiến tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Hòa

Các chuyên gia, giảng viên Việt Nam và quốc tế đều thừa nhận, vấn đề kết hợp giáo dục thực hành giữa doanh nghiệp và nhà trường từ nhiều năm nay luôn là “khoảng trắng”.

Các đại biểu chỉ rõ, từ chỗ chỉ học lí thuyết thuần túy, nhiều sinh viên đã bị hẫng hụt khi mới ra trường. Cũng do không có kiến thức thực tế, rất nhiều sinh viên mới ra trường đã mất cơ hội xin việc và lâm vào cảnh thất nghiệp.

Đề xuất một số kiến nghị, các đại biểu cho rằng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo nên có cơ chế tự quyết cho các nhiều hơn trong vấn đề liên kết với các doanh nghiệp để sinh viên có điều kiện tìm hiểu thực tế, tập sự ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Tăng cường hệ thống kiểm tra giám sát chất lượng học, chất lượng thi cả thực hành và lý thuyết…

Ông J.Mori cho rằng, có nhiều hình thức gắn chặt lý thuyết với thực hành như liên kết, liên doanh với doanh nghiệp; tu nghiệp ở nước ngoài; tổ chức các lớp tập huấn…Một trong những mô hình thành công được chỉ ra là sự gắn kết của một số khoa thuộc trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. Trong vài năm gần đây nhà trường đã cho ra trường một thế hệ sinh viên hiểu cả lý thuyết, biết thực hành, khi ra trường đã đáp ứng ngay được công việc của doanh nghiệp, nơi họ đã từng thực hành.

NGUYỄN HÒA