Trong thời gian gần đây, trang “Tuổi trẻ với Tổ quốc” của báo Quân đội nhân dân nhận được nhiều phản hồi từ các bạn trẻ về “sự phát tán” của những web đen, blog đen. Đây thực sự đang là vấn đề “nóng” làm tốn không ít giấy mực của các tờ báo và làm “đau đầu” những nhà quản lý.

Ngày nay, bằng những phương tiện thông tin đại chúng và thiết bị kỹ thuật hiện đại, giới trẻ đang được sử dụng một cách tối đa “quyền được nói”. Những kênh thông tin của các “nhà báo công dân” bắt đầu bùng nổ trên internet dưới các hình thức weblog, chat room, forum, wikis…

Khi mà kỹ thuật số đã làm “phẳng thế giới”, tức là chỉ cần kích con trỏ của máy vi tính thì bạn có thể tiếp nhận được thông tin mình cần. Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, những trang thiết bị hiện đại, thời gian chỉ cần tính bằng giây, hàng vạn người có thể tiếp nhận cùng một thông tin mới của toàn cầu được đưa lên internet. Từ đó chia sẻ, trao đổi thông tin, mang lại một vốn kiến thức cho bản thân mình, thoả mãn nhu cầu học hỏi phần lớn nhờ vào những phương tiện ấy. Giờ đây, mọi người lại thêm niềm tin rằng các “nhà báo công dân” kết nối cộng đồng lại và làm cho thế giới ngày càng tốt đẹp hơn.

Tại Việt Nam, trào lưu blog hay những “nhà báo công dân” cũng “nổi đình nổi đám” không kém làm nên một mạng lưới trao đổi thông tin năng động giữa những người bận rộn, đặc biệt là giới trẻ.

Chẳng hạn, như tờ báo mạng điện tử mở một trang mục riêng dành cho những “nhà báo công dân” với tiêu đề: Blog Việt. Hằng ngày, những bài viết hay, mang tính xã hội đều được gửi lên là diễn đàn chia sẻ. Ví dụ như bài viết: “Đoàn đang đứng ở đâu trong đời sống giới trẻ?” (blog Mamchuy) đã phân tích khá rõ hiện trạng của đời sống thanh niên hiện nay. Không ngần ngại, tác giả bài viết đã đưa ra những câu hỏi: “Tôi tự hỏi Đoàn bây giờ đang đứng ở đâu trong cuộc sống của thế hệ trẻ? Thanh niên gặp khó khăn, liệu Đoàn có là người thân thiết ở bên? Thanh niên đạt được nhiều thành tích xuất sắc, phải chăng đó là nhờ Đoàn định hướng, dẫn dắt? Có thể có, cũng có thể không”. Bài viết này đã nhận được sự chia sẻ rất hữu ích từ những đoàn viên thanh niên. Thiết nghĩ, những cán bộ Đoàn, những người theo sát phong trào nên để tâm đến những thông tin quý báu này.

Bên cạnh những hành động tích cực này thì không ít những người đã lạm dụng cái danh “nhà báo công dân” để đưa lên weblog của mình những hình ảnh và bài viết mang tính phá hoại chính trị và gây rối về mặt tâm lý. Một ví dụ điển hình như trang web: www.dovietkhoa.com, ở mục “Chuyện đó-Chuyện đây” lại liên tục đăng tải ý kiến của các thành viên của cái gọi là “Đội chống tiêu cực lưu động trong giáo dục”, với lời lẽ xuyên tạc, vu cáo một số tờ báo đã thông tin sai sự thật. Đây là một việc làm trái pháp luật và sai với đạo lý. Ở diễn đàn này, nói theo thiện ý cũng có, suy diễn và nói cho “sướng miệng” thì cũng không ít. Những “nhà báo công dân” kiểu như thế đã gây ảnh hưởng lớn đến dư luận xã hội.

Blog vốn là một thông điệp, là nơi để chia sẻ những thông điệp của cuộc sống. Nhưng gần đây, trội lên chuyện sex trên blog, coi đó là cái “sành điệu”, thậm chí không ít weblog không lành mạnh ấy lại là những trí thức trẻ. Lời kêu gọi về blog “sạch”, “văn hóa blog” đang được đưa ra ngày càng nhiều. Chính vì những tính năng mà những “nhà báo công dân” này có thể viết thoải mái, đưa tin, phân tích, không hề qua một sự kiểm duyệt hay biên tập nào, đã làm cho blog trở nên hấp dẫn, mặt khác, làm cho những blog đen phát triển.

Những hình ảnh đồi trụỵ, những đoạn phim sex cùng với những lời quảng cáo “bắt mắt” như blog: sizexxx, Vietsexxxx… Cơn lốc blog đen, blog sex sẽ còn là một quá trình ngăn chặn đầy nan giải hơn cả web đen. Bởi ưu thế của những blog này phát triển nhanh chưa từng có, do việc tạo lập dễ dàng, miễn phí lại có khả năng kết nối rộng rãi. Nhiều blog đưa lên diễn đàn đã thực sự gây sốc cho nhiều bạn trẻ, thậm chí còn gây tính tò mò. Điều này đã kích thích đến sự quá khích của một bộ phận không ít thanh niên hiện nay. “Hãy cẩn thận với những lời mời vào đọc blog của một số nick name (tên lóng) dễ thương. Bởi đó là cách thức để những blog đen che giấu những nhà quản lý mạng” - Việt Hùng (thành viên ban Quản trị mạng, Đại học Bách khoa Hà Nội) chia sẻ.

Những cư dân mạng đã mạnh mẽ lên tiếng, tuyên truyền nhằm tẩy chay những blog đen. Tôi đã vào blog Tracy yeu anh viết về chủ đề giới tính, blogger này chia sẻ: “Nếu chỉ chạm đến sex thì sẽ chẳng ai vào blog của tôi… Số lượng người đọc về giới tính là khá cao, có những bài viết của tôi tính đến thời điểm này gần 80.000 lượt người xem và những phản hồi của các bạn thể hiện sự quan tâm và chia sẻ về khoa học giới tính”.

Thế mạnh của tuổi trẻ hôm nay là sự năng động dựa vào những phương tiện hiện đại như thế. Mỗi người đều có thể là “nhà báo công dân”. Nơi đó các bạn giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm cuộc sống, thậm chí là nguồn cung cấp cho các cơ quan báo chí. Mỗi người trẻ cần ý thức được trách nhiệm của mình hơn nữa trong việc đưa thông tin “sạch” lên trang blog của mình để “cùng bàn luận” đưa ra những giải pháp để cùng tiến bộ. Làn sóng thông tin ồ ạt đang tác động lên giới trẻ làm không ít bạn trẻ, thậm chí là những công chức có học vấn cao cũng không kiểm soát được hành động của mình dẫn đến những sai sót đáng tiếc…

Cần lắm một “điểm dừng” trong hành động dựa trên nhận thức của mỗi bạn trẻ, ý thức về dân tộc, về cộng đồng. Hy vọng internet sẽ là một phương tiện để lớp trẻ Việt Nam chứng minh sự thông minh, linh hoạt, năng động để theo kịp sự phát triển của thế giới chứ không phải là một ví dụ về sự “tàn phá”, “đầu độc” của phương tiện này.

Bài và ảnh: HỒNG VÂN