Ông Phúc (thứ hai từ trái sang) cùng đồng đội thăm lại trại Bảo an binh

Ông Vũ Gia Phúc là một trong những học sinh đầu tiên của trường Albert Sarraut tham gia hoạt động Việt Minh từ trước Cách mạng Tháng Tám 1945. Đến nay, ký ức về những ngày hào hùng ấy vẫn còn nguyên vẹn trong ông.

Lúc đầu ông cùng người bạn thân trong lớp và mấy bạn hướng đạo sinh tham gia hoạt động thanh niên cứu quốc và sau đó là Đoàn thanh niên tuyên truyền xung phong thành Hoàng Diệu-một tổ chức Cách mạng của thanh niên lúc bấy giờ. Đoàn hoạt động mạnh, tổ chức các cuộc mít tinh, lúc đầu là ở ngoại thành, rồi tới các cuộc mít tinh ở nội thành như tại trường Bách nghệ, mít tinh ở các rạp hát, diễn thuyết và treo cờ trên các chuyến tàu điện, tham gia phá các cuộc mít tinh của chính quyền bù nhìn và biến nó thành cuộc mít tinh của Việt Minh. Chiến công nổi bật nhất của Đoàn là phá cuộc mít tinh của Tổng hội viên chức của ngụỵ quyền ngày 17-8 tại Nhà hát Lớn và chiếm trại Bảo an binh (là trại lính lớn nhất tập trung đông lính với đầy đủ súng ống để bảo vệ chính phủ Trần Trọng Kim) vào ngày 19-8-1945. Sau ngày giành chính quyền thành công, ông được biên chế vào chi đội do đồng chí Vương Thừa Vũ làm chỉ huy.

Ông vui vẻ kể lại: “Ngày 2-9-1945, đội của tôi được lệnh đi bảo vệ lễ đài Ba Đình khi Bác Hồ ra mắt và đọc Tuyên ngôn Độc lập. Sau mít tinh, chúng tôi là những người ra về sau cùng. Khi trở về nơi đóng quân ở phố Quán Thánh thì được thông báo: “Tối nay phụ nữ của khu phố làm tiệc mời toàn đoàn. Đó là bữa ăn liên hoan 2-9 đầu tiên của đội mừng ngày Độc Lập…”. Và với ông, đã 61 năm trôi qua nhưng đó là bữa tiệc ngon nhất trong cuộc đời, bữa tiệc của tự do và độc lập.

Cuối năm 1945, Đoàn thanh niên tuyên truyền xung phong thành Hoàng Diệu lại chia làm nhiều nhóm, nhóm đi Nam tiến, nhóm đi Tây tiến, nhóm đi Phúc Yên, nhóm ra Hải Phòng… Đoàn thanh niên tuyên truyền xung phong thành Hoàng Diệu đã hoàn thành nhiệm vụ được Thành ủy-Ủy ban nhân dân và Quân khu Thủ Đô công nhận là lực lượng vũ trang tiền thân của Quân khu Thủ Đô.

Sau đó ông Phúc tham gia đoàn quân Tây tiến trong chi đội Chu Đốc. Cuối năm 1945 ông bị sốt rét ác tính, được đưa về Hà Nội chữa trị tại Bệnh viện Quân y đầu tiên (cũng ở trong trại Bảo an binh). Khỏi bệnh, ông tiếp tục công tác theo sự phân công của tổ chức, tiếp tục hoàn thành các nhiệm vụ được Cách mạng giao phó. Ngày hôm nay ông vẫn gìn giữ và trân trọng những kỷ niệm của một thời trai trẻ hào hùng và cũng không kém phần thi vị đối với một học sinh Thủ đô yêu nước, đi theo tiếng gọi của Cách mạng.

HƯƠNG VÂN