Rừng phòng hộ đã bị “xóa sổ”, nhường chỗ cho mặt bằng vừa san lấp của KCN tầu thủy Soài Rạp, huyện Gò Công Đông.

Được Chính phủ cho thành lập 5 khu công nghiệp (KCN) với tổng diện tích hơn 2.000ha, nhưng theo quy hoạch sử dụng đất của tỉnh Tiền Giang đến năm 2020, chỉ riêng khu công nghiệp ở Gò Công và vùng đông nam Tân Phước đã lên đến hơn 17.000ha, trong đó đất dành cho công nghiệp gần 5.000ha. Điều đáng nói là để có thêm KCN thì phải phá rừng phòng hộ! 

Triển khai nhiều dự án công nghiệp cùng lúc đã gây khó khăn không nhỏ trong công tác giải phóng mặt bằng, ảnh hưởng tiến độ thực hiện ở Tiền Giang. Trong tình trạng thu hút đầu tư vào các KCN đang gặp khó khăn, có ý kiến cho rằng, Tiền Giang đã quy hoạch quá nhiều các KCN, mà chưa căn cứ vào thực tế và chưa quan tâm đến tác động của môi trường. Và, điều quan ngại nhất là trong thời gian gần đây, việc “xoá sổ” 500ha rừng phòng hộ ven biển ở khu vực huyện Gò Công Đông để dành đất cho KCN, đã và sẽ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái khu vực.

Lý giải về việc quy hoạch quá nhiều KCN, vượt xa chủ trương cho phép, ông Nguyễn Xuân Trường, Phó trưởng Ban quản lí các KCN tỉnh Tiền Giang cho rằng, để được hoàn tất thủ tục thành lập một KCN phải qua nhiều bước và thời gian hoàn tất thủ tục nhanh nhất cũng gần 2 năm. Nếu so với một số tỉnh, thành phố khác trong khu vực, thì diện tích đất cho công nghiệp của Tiền Giang chưa phải là nhiều. Dù vậy, ông Trường cũng nhìn nhận rằng, hiện nay ở Tiền Giang đã bộc lộ sự bất cập trong quy hoạch, khi KCN này chưa lấp đầy 60% thì lại đã mở tiếp các KCN khác.

Theo ông Phan Thanh Hiền, Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường (TN-MT) Tiền Giang, hiện tại thu hút đầu tư còn gặp khó khăn, nhưng đến khi Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành một thành phố dịch vụ, thì các dự án công nghiệp sẽ “hút” về các tỉnh  lân cận, trong đó có Tiền Giang… Bởi vậy, Tiền Giang cần có những quy hoạch “đón đầu” để không đánh mất cơ hội.

Việc quy hoạch hàng nghìn héc-ta đất công nghiệp ở vùng Gò Công đã đặt ra vấn đề ảnh hưởng đến môi trường cả khu vực, trong đó đặc biệt là khu vực ven biển với những dự án nuôi, trồng thủy sản, vốn rất nhạy cảm với những biến đổi của môi trường. Mới đây, tại buổi làm việc với Ban Chỉ đạo phát triển công nghiệp khu vực Gò Công, ông Lê Văn Nghĩa, Chủ tịch UBND huyện Gò Công Đông cho biết, người dân địa phương đang lo ngại đến việc tác động của môi trường từ các dự án công nghiệp, việc nuôi, trồng thủy hải sản ở các xã ven biển rồi sẽ ra sao?

Theo quy định, hồ sơ thành lập KCN phải có báo cáo về tác động môi trường của từng dự án, với sự thẩm định chặt chẽ của cả hội đồng cùng sự đồng ý của Bộ Tài nguyên-Môi trường. Trong khi đó, những dự án công nghiệp trên địa bàn Tiền Giang, đến nay vẫn chưa được các cấp thẩm quyền đánh giá về tác động môi trường.

 Ông Phan Thanh Hiền, Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường phân tích: Phát triển công nghiệp chắc chắn ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến môi trường, vì thế đánh giá tác hại môi trường là cần thiết để có biện pháp hạn chế, khắc phục những tác động của nó. Tuy nhiên, đánh giá tác động môi trường cho cả khu vực và cho từng dự án công nghiệp là việc làm không đơn giản, bởi vì từng KCN lại thay đổi theo yêu cầu của chủ đầu tư với những đặc tính sản xuất các loại hàng hóa khác nhau. Theo ông Phan Thanh Hiền, 500ha rừng phòng hộ ở huyện Gò Công Đông “bị mất” để dành đất cho các dự án KCN là những rừng mắm, rừng bần ven sông Soài Rạp, chứ không phải rừng phòng hộ ven biển (!). Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thì những khu rừng này cũng được xem là rừng phòng hộ, nhưng là phòng hộ ven sông! Và, hiện nay để khắc phục sự đã rồi này, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tiền Giang đang có kế hoạch trồng bù lại diện tích đã mất ở khu vực khác liền kề tại huyện Tân Phú Đông.

Các chuyên gia ngành Lâm nghiệp cho rằng, phải sau 20 năm, trồng rừng phòng hộ mới có tác dụng. Những ảnh hưởng khó lường, gây hậu quả nặng nề của thiên tai bão, lũ trong thời gian gần đây và nhất là trước hiểm họa cảnh báo về biến đổi khí hậu khu vực đang đặt ra những lo ngại lớn cho cộng đồng dân cư. Nếu buộc phải phá những khu rừng phòng hộ để dành đất cho các KCN như ở khu vực Gò Công Đông chính là thiệt hại lớn đối với môi trường sinh thái khu vực này.

Bài và ảnh: LONG CHÂU, HOÀI GIANG