QĐND – Ngày 22-11, ngày làm việc cuối cùng của phiên họp thứ 14, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét các tờ trình của Chính phủ về việc ban hành Nghị quyết về sửa đổi, bổ sung Biểu khung thuế xuất khẩu và Dự án pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Điều 6 Pháp lệnh thuế tài nguyên (sửa đổi).

Về Biểu khung thuế xuất khẩu, Chính phủ đề nghị sửa đổi theo hướng tăng mức trần của khung hiện có và bổ sung thêm khung thuế cho một số nhóm mặt hàng. Nguyên nhân là do trong thời gian qua, giá xuất khẩu tài nguyên khoáng sản và một số mặt hàng là vật tư, nguyên liệu tăng cao. Mặc dù đã tăng thuế xuất khẩu lên mức cao nhất của khung thuế suất mà tình hình xuất khẩu một số loại tài nguyên, khoáng sản giảm không đáng kể, một số loại thì kim ngạch xuất khẩu tăng đột biến. Chênh lệch giữa giá trong nước và giá xuất khẩu đã tạo lợi nhuận cao đối với các doanh nghiệp và khuyến khích họ càng đẩy mạnh xuất khẩu. Do vậy, sửa đổi, bổ sung theo hướng nêu trên nhằm đáp ứng yêu cầu dự phòng dài hạn để điều hành linh hoạt trong điều kiện nền kinh tế có biến động; góp phần hạn chế tối đa việc xuất khẩu các mặt hàng là tài nguyên khoáng sản, điều tiết cung cầu những mặt hàng mang tính nhạy cảm cao đối với nền kinh tế.

Điều 6 Pháp lệnh thuế tài nguyên (sửa đổi) quy định về Biểu khung thuế suất thuế tài nguyên. Theo tờ trình, Chính phủ đề nghị nâng khung thuế suất đối với tài nguyên khoáng sản kim loại và khoáng sản không kim loại-là những loại quý hiếm, có giá trị kinh tế cao và không tái tạo được. Việc khai thác quá mức cho phép, ở nhiều nơi không tuân thủ quy trình quy phạm kỹ thuật trong thời gian vừa qua chủ yếu diễn ra đối với các loại khoáng sản này. Do vậy, điều chỉnh khung thuế suất là nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, điều tiết việc sử dụng đối với tài nguyên quý hiếm, thúc đẩy sử dụng tiết kiệm tài nguyên khoáng sản.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí về sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung nhưng ở cả hai tờ trình đều có những băn khoăn về biên độ khung thuế suất. Trong khi mức trần khung thuế suất tăng tương đối cao so với mức hiện hành thì mức sàn không thay đổi làm cho biên độ khung thuế suất quá rộng. Ví dụ, ngô, lúa gạo là 0%- 50%; nguyên, nhiên liệu từ dầu mỏ 0% - 40%; phân bón 0%-50%... Mở rộng như vậy tuy tạo sự linh hoạt trong điều hành của Chính phủ song lại không bảo đảm tính chặt chẽ trong việc áp thuế suất, có thể dẫn đến áp thuế tùy tiện, không công bằng, tạo chênh lệch lớn trong cùng một nhóm hàng. Đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu thu hẹp biên độ khung thuế suất; xem xét phân loại từng mặt hàng trong cùng một nhóm hàng để quy định cụ thể khung thuế suất riêng biệt, bảo đảm không mở quá rộng khung nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu điều tiết khai thác, sản xuất và xuất khẩu…

HẠNH NGUYÊN