Việc khắc phục hậu quả của cơn bão số 9 (Ketsana) vẫn còn ngổn ngang, thì các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên lại phải gánh chịu những hậu quả nặng nề do cơn bão số 11 (Mirinae) gây ra. Ngoài việc hỗ trợ để người dân không bị đói khát, ổn định nơi ăn ở, vấn đề cần quan tâm nhất hiện nay là giúp bà con khôi phục lại sản xuất nông nghiệp cho vụ Đông – Xuân 2009.

Đồng ruộng hư hại nặng

Đến Phú Yên, chúng tôi đã chứng kiến cảnh nông nghiệp và nông dân kiệt quệ sau lũ. Nhiều cánh đồng tan hoang, chờ cải tạo để chuẩn bị cho vụ đông xuân sắp tới. Đến làng rau An Thành, xã Tam An, huyện Phú Ninh, nhà cửa bị hư hại và hơn 60ha hoa màu bị giập nát hoàn toàn. Bà Phạm Thị Thu, một người trồng rau, rầu rĩ nói: “Tôi và 12 hộ khác chung vốn để trồng rau trên 1,3ha. Sắp đến ngày thu hoạch thì thiên tai tràn qua...”.

Đồng ruộng huyện Tuy An (Phú Yên) còn ngập úng nặng nề.

Sau cơn bão số 11, lũ lớn cũng đã làm hơn 20 nghìn héc-ta lúa, rau màu ở Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Gia Lai và Ninh Thuận bị thiệt hại nặng nề. Theo thống kê sơ bộ, có hơn 3.000 tấn lúa giống ở các địa phương trên bị ngập nước, không còn khả năng sử dụng. Không những vậy, hàng chục nghìn héc-ta đất sản xuất cũng bị bồi lấp, nhiều hệ thống thủy lợi bị phá hủy.

Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quảng Nam cho biết: “Bão số 9 đã làm hơn 90% số lúa giống trong dân bị mất, hoặc bị hỏng. Nhiều diện tích nuôi trồng thủy sản trong tỉnh cũng bị mất trắng”. Hai cơn bão mạnh kèm theo lũ lớn khiến cho sản xuất của nông dân ở các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên điêu đứng, đứng trước nguy cơ thiếu đói và thiếu giống để sản xuất.

Ở Phú Yên, sức tàn phá của lũ gây hư hại nghiêm trọng hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đã có 153.868m³ đất đá bị sạt lở, 18.145m³ đá xây, bê tông bị vỡ, hàng trăm trạm bơm, hồ nước phục vụ cho nông nghiệp đã bị nước lũ nhấn chìm, bồi lấp.

Giải bài toán về con giống

Tỉnh Phú Yên đã kiến nghị khẩn cấp lên Trung ương hỗ trợ về lúa giống, dụng cụ sản xuất và kinh phí để khôi phục nhanh các hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đồng chí Lê Chí Trọng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên, cho biết:

- Điều nông dân lo lắng nhất và mong muốn được hỗ trợ là lúa giống và dụng cụ sản xuất nông nghiệp. Số lượng bò chết hơn 4.400 con làm cho nông dân thiếu phương tiện, sức kéo để cải tạo, cày ải ruộng đồng. Hiện nay, ngành nông nghiệp tỉnh cũng đang tìm nguồn và có hướng đề nghị hỗ trợ các gia đình bị mất bò do lũ gây nên.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Bá Lộc, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên cho biết:

- Để kịp thời đảm bảo nguồn lúa giống, cây giống cho nông dân vùng lũ sản xuất kịp thời vụ, tỉnh Phú Yên vừa kiến nghị Chính phủ hỗ trợ 250 tấn lúa giống và 10 tấn hạt giống cây hoa màu các loại. Lượng lúa giống dự trữ  trong tỉnh bị hư hại và cạn kiệt sau lũ. Để sản xuất nông nghiệp sớm khôi phục, kịp thời xuống vụ vào đầu tháng 12, tỉnh rất cần sự hỗ trợ của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Vụ này Quảng triển khai sản xuất trên 5.000ha rau. Tỉnh đã quyết định chi 800 triệu đồng để mua con giống hỗ trợ cho nông dân. Nhưng số tiền này chỉ đáp ứng cho sản xuất của 1.000ha.

Chị Nguyễn Thị Hà (huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên) phơi ít lúa giống còn sót lại sau bão.

Đến những địa phương bị thiệt hại nặng nề sau bão lũ vừa qua của các tỉnh miền Trung, chúng tôi thấy người dân không thể tự lo được con giống. Ông Mai Anh Súy - Phó chủ tịch UBND huyện Đại Lộc nói: “Việc bảo đảm giống để người dân tổ chức sản xuất là vấn đề rất khó. Chúng tôi cần được hỗ trợ 307 tấn thóc giống, 64 tấn các loại giống rau màu và 450.000 cây giống lâm nghiệp”. Khi dự kỳ họp của Chính phủ sau bão số 9, tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi đề nghị Chính phủ hỗ trợ từ 1.000 đến 1.500 tấn lúa giống, rau giống các loại để khôi phục sản xuất. Sau cơn bão số 11, tỉnh Phú Yên cũng đề nghị được hỗ trợ 1.500 tấn lúa giống, 10 tấn hạt rau màu và giúp người dân được vay vốn khôi phục sản xuất.

Khôi phục thủy lợi và cải tạo đất

Vấn đề lớn đặt ra là cần nhanh chóng sửa chữa hệ thống thủy lợi và cải tạo diện tích đất sản xuất bị bồi lấp. Những địa phương ven sông Vu Gia và sông Thu Bồn của tỉnh Quảng Nam bùn cát bồi lấp lên hệ thống thủy lợi, ruộng đồng dày từ 0,4m đến 1,3m. Hơn một tháng sau bão lũ, những cánh đồng của các xã huyện Duy Xuyên vẫn ngập ngụa bùn cát. Phó chủ tịch UBND huyện Lê Trung Hoa cho chúng tôi biết: “Hàng chục ki-lô-mét kênh tưới tiêu bị vùi lấp, hơn 1000ha đất trồng lúa, trồng rau bị cát phủ. Không những thế, các máy móc của hơn 30 trạm bơm nước bị hỏng. Chúng tôi cần 7 tỉ đồng để sửa chữa các công trình thủy lợi”.

Tại Phú Yên, ngày 10-11, đồng chí  Đàm Hòa Bình, Phó cục trưởng Cục Thủy lợi, Trưởng đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đến khảo sát mức độ thiệt hại do bão lũ gây ra, cho biết:

- Khảo sát 6 tỉnh miền Trung bị thiệt hại do bão, lũ chúng tôi thấy hệ thống thủy lợi của tỉnh Phú Yên bị ảnh hưởng rất nặng nề và rất cần thiết phải được hỗ trợ từ Trung ương để khắc phục hậu quả, sớm khôi phục sản xuất. Các công trình thủy lợi lớn bị hư hại cần phải có thời gian và phương án toàn diện. Sau đợt khảo sát này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ có văn bản trình Chính phủ, kiến nghị gói hỗ trợ để sớm khắc phục hậu quả.

Sau bão lũ, hàng nghìn héc-ta đất nông nghiệp ở Phú Yên và các tỉnh miền Trung bị bồi lấp nghiêm trọng. Hầu hết hệ thống kênh mương thoát nước, đồng ruộng, ao hồ nuôi thủy sản đều bị bồi lấp, phá hủy. Vì vậy, người dân vùng bão lũ rất mong Trung ương và các cơ quan chức năng nhanh chóng có biện pháp giúp bà con sửa chữa lại hệ thống thủy lợi, cải tạo đất đai, tư vấn về con giống cho phù hợp với từng vùng để tổ chức sản xuất vụ đông - xuân đạt hiệu quả cao.

Bài và ảnh: TRUNG KIÊN, PHI HÙNG