QĐND - Ba ngày qua, do mưa to và rất to, một số huyện tây bắc tỉnh Nghệ An đã xảy ra lũ ống, lũ quét, trong đó huyện Kỳ Sơn là một trong những địa phương phải gánh chịu sự tàn phá nặng nề. Với người dân địa phương, đây là cơn lũ lịch sử lớn nhất từ trước đến nay

Cứu dân giữa dòng lũ dữ

Sáng 26-6, chúng tôi tiếp cận điểm sạt lở đầu tiên trên quốc lộ 7, thuộc địa phận xã Lưu Kiền, huyện Tương Dương. Người dân cho biết, từ đây đến thị trấn Mường Xén còn 26km bị sạt lở nghiêm trọng. Nước sông Nậm Mộ cuồn cuộn, đỏ ngầu; rất nhiều cây rừng, gỗ lao về hạ nguồn theo dòng nước với tốc độ ghê người. Chúng tôi đeo ba lô, hành quân bộ. Đến điểm sạt lở thứ ba thì gặp các anh Quang Văn Minh (nguyên chiến sĩ Quân đoàn 3 đã ra quân năm 2005) và Quang Văn Thoại ở xã Lưu Kiền phóng xe máy từ trong bản ra. Biết chúng tôi là phóng viên Báo Quân đội nhân dân muốn cơ động nhanh lên Mường Xén, các anh đã tận tình giúp đỡ. Chúng tôi vừa đi, vừa đẩy, vừa khênh xe, vượt qua hàng chục điểm sạt lở, bùn ngập lưng ống chân; đến quá trưa mới đến Ban CHQS huyện Kỳ Sơn.

Bộ đội Tiểu khu 50 biên phòng Nghệ An khắc phục giao thông trên quốc lộ 7.

Trung tá Vi Mạnh Cường, Phó chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện thông báo nhanh: "Hiện toàn bộ cán bộ, chiến sĩ đang giúp bà con dựng lại nhà bị sập do nước lũ. Sáng 25-6, trước tình hình nước lũ lên quá nhanh, Ban CHQS huyện điều động lực lượng, phương tiện nhanh chóng cơ động tổ chức di dời bà con đến các điểm cao an toàn". Chiếc xuồng cao tốc do Thiếu úy Vi Văn Măng điều khiển và Trung tá Phạm Xuân Thanh, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Ban CHQS huyện chỉ huy vượt qua sóng dữ, đến từng ngôi nhà dân đang xiêu dần trong nước lũ chảy xiết, đưa bà con đến nơi an toàn. Trong buổi chiều 25-6, chiếc xuồng cao tốc của các anh đã chuyển được 8 chuyến, gần 100 người dân thoát nạn. Các ông Nguyễn Văn Đoài, Lô Minh Hoạt, Hà Văn Năm ở khối 4, Mường Xén xúc động nói: "Nếu không có các chú bộ đội đến cứu kịp thời thì cả gia đình tôi đã bị lũ cuốn trôi rồi!". Đến chuyến thứ 9, khi chở cán bộ các cơ quan, chính quyền huyện kiểm tra tình hình thì bị nước lũ cuốn ra sông Lam; rất may xuồng bị một cột đèn đường chặn lại, nên mọi người trên xuồng bám được vào các vật nổi, dìu nhau vào bờ, còn chiếc xuồng cao tốc đã bị lũ cuốn trôi.

Tại đây, lũ quét đã khiến hơn 800 ngôi nhà, 3 trạm biến thế điện, 10 trường học bị ngập; 37 nhà bị cuốn trôi, nhiều cầu treo trên sông Nậm Mộ bị trôi, nhưng rất may không có thiệt hại về người. Huyện Kỳ Sơn mất điện trên diện rộng, đến thời điểm hiện tại, toàn huyện vẫn mất điện lưới, nhiều xã vẫn còn bị cô lập, mất liên lạc. Lượng lương thực hầu hết đã bị hư hỏng do không di chuyển kịp. Theo đánh giá của Ban chỉ đạo PCLB huyện Kỳ Sơn, ước tính thiệt hại trong toàn huyện sau cơn lũ quét vừa qua lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS huyện Kỳ Sơn giúp nhân dân dọn nhà.

Rất cần hỗ trợ của cấp trên

Đến chiều 26-6, tại thị trấn Mường Xén nước đã rút hết, để lộ từng lớp đất bùn, cát và xác cây chất cao. Nhiều ngôi nhà ngập hoàn toàn trong đất bùn. Chúng tôi cùng cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS huyện tổ chức giúp nhân dân dựng nhà, vét bùn đất, ổn định cuộc sống. Gia đình Trung tá Phạm Xuân Thanh, Phó chỉ huy, Tham mưu trưởng Ban CHQS huyện nhà bị ngập nặng tại khối 4, thị trấn Mường Xén. Khi chúng tôi tìm đến, thấy bùn, cát ngập đến quá cửa sổ, song anh Thanh không có mặt ở nhà mà đang chỉ huy bộ đội lao động giúp nhân dân ở khối 1. Trung tá Phạm Xuân Thanh cho biết: "Nắm chắc tình hình mưa lũ, Ban CHQS huyện lên kế hoạch, bố trí lực lượng, phương tiện, điều động các đội tăng cường lực lượng về khu vực trọng yếu giúp dân; phối hợp với các lực lượng trên địa bàn khẩn trương di dời hàng nghìn người dân, tổ chức cứu hộ, cứu nạn hiệu quả, an toàn...".

Có mặt tại nhà anh Nguyễn Lâm Hậu, ở khối 5, thị trấn Mường Xén, nhà bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, chúng tôi cảm nhận sự mất mát quá lớn đến với gia đình anh, ngôi nhà mà hai vợ chồng chắt chiu dành dụm mới xây dựng, chỉ trong chốc lát đã bị lũ cuốn trôi. Đứng giữa đống đổ nát còn lại sau cơn lũ, anh nói: “Không biết bao giờ vợ chồng tôi mới có tiền để dựng lại nhà, ổn định cuộc sống”.

Quốc lộ 7 bị sạt lở nghiêm trọng.

Để giúp nhân dân trên địa bàn huyện Kỳ Sơn khắc phục hậu quả trận lũ quét, Ban chỉ đạo PCLB huyện Kỳ Sơn đã huy động các lực lượng quân sự, biên phòng, công an trên địa bàn đến những điểm ngập lụt nặng để giúp dân. Thượng tá Châu Văn Thao, Tiểu khu trưởng Tiểu khu biên phòng Kỳ Sơn cho biết: Từ sáng 25-6, thấy nước ở các sông, suối lên nhanh và xảy ra lũ ống, lũ quét trên địa bàn, chúng tôi đã chủ động báo cáo Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh và các đồn biên phòng đề nghị cử lực lượng theo dõi chặt chẽ diễn biến của mưa lốc, kiểm tra rà soát các khu vực dân cư ở vùng thấp, vùng ven sông suối có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất để chủ động sơ tán; chuẩn bị đầy đủ lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm theo phương châm “4 tại chỗ”.

Các đồn biên phòng trên địa bàn huyện Kỳ Sơn đã triển khai ngay các biện pháp phòng, chống lũ lụt. Tiểu khu biên phòng Kỳ Sơn huy động hơn 40 cán bộ, chiến sĩ cùng 3 ô tô giúp dân khắc phục hậu quả lũ lụt, giảm thiệt hại đến mức thấp nhất. Trước mắt, huyện Kỳ Sơn hỗ trợ mỗi gia đình có nhà bị lũ cuốn trôi hoàn toàn 10 triệu đồng, hỗ trợ 5 triệu đồng cho mỗi gia đình có nhà bị sập. Các gia đình không có nhà ở sẽ chuyển đến ở nhờ tại các gia đình thân quen hoặc được bố trí lên ở tạm tại trụ sở cơ quan của huyện. Tại Tiểu khu biên phòng Kỳ Sơn hiện có 5 gia đình được bố trí ăn, ở. Những ngày tới, tiểu khu tăng cường giúp nhân dân khắc phục hậu quả, sửa chữa, dọn dẹp nhà cửa; Bệnh xá Tiểu khu sẵn sàng cơ số thuốc chữa trị các trường hợp ốm đau, dịch bệnh.

Cuộc sống người dân Mường Xén hiện rất khó khăn.

Đến chiều tối 26-6, quốc lộ 7 vẫn bị ách tắc ở nhiều điểm, ngành giao thông tỉnh Nghệ An đang nỗ lực khắc phục, song do khối lượng công việc quá lớn, nên khó có khả năng thông đường trong thời gian ngắn. Tại thị trấn Mường Xén, một khối lượng rất lớn bùn, đất ngập tràn nhiều khu vực. Các tuyến đường đều bị ngập trong bùn, cát từ 1 đến 2m, nếu chỉ dựa vào lực lượng, phương tiện của địa phương sẽ rất khó khăn. Huyện Kỳ Sơn rất cần sự hỗ trợ, giúp đỡ của các cấp, ngành, các lực lượng của tỉnh và địa phương bạn để nhanh chóng khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống nhân dân.

Bài và ảnh: Trần Hoài - Đức Thịnh