QĐND Online – Ngày 31-10, trong phần thảo luận ở hội trường về Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2012, khâu hậu giám sát được nhiều đại biểu Quốc hội đi sâu vào phân tích và đưa ra kiến nghị. Đa phần các đại biểu đều cho rằng, khâu này thực hiện vẫn chưa đạt hiệu quả mong muốn và kiến nghị sớm có những biện pháp khắc phục, nâng cao chất lượng…

Hậu giám sát còn yếu

Giám sát là chức năng cơ bản, quan trọng, là hoạt động đặc thù của cơ quan dân cử, của cơ quan đại diện giám sát tối cao và là một trong ba nhiệm vụ chính của Quốc hội. Cử tri cả nước rất quan tâm việc Quốc hội thực thi quyền giám sát của mình, đặc biệt về chất lượng và hiệu quả giám sát. Mặc dù trong năm 2011 là năm chuyển giao giữa 2 khóa Quốc hội, nhưng số lượng các cuộc giám sát cơ bản vẫn hoàn thành. Tuy nhiên, theo nhiều đại biểu Quốc hội, tuy khâu giám sát ngày càng đạt kết quả tốt, nhưng hậu giám sát lại vẫn là một khâu yếu.

Đại biểu Nguyễn Thị Khá (đoàn Trà Vinh) phát biểu ý kiến. Ảnh: Internet

Đại biểu Lê Thị Nga (đoàn Thái Nguyên) chỉ rõ: “Việc theo dõi thực hiện kiến nghị sau giám sát vẫn là khâu yếu trong hoạt động giám sát của Quốc hội qua nhiều khóa. Ít khi chúng ta tổ chức giám sát lại kết quả thực hiện của đối tượng bị giám sát. Tôi đề nghị khắc phục vấn đề bằng cách, ngay trong nghị quyết về kết quả giám sát cần giao nhiệm vụ cho một cơ quan của Quốc hội giúp Quốc hội theo dõi, đôn đốc việc thực hiện và báo cáo lại Quốc hội trong một khoảng thời gian nhất định”. Đại biểu Nga cho rằng: việc sử dụng kết quả giám sát, hiệu lực giám sát chuyên đề của các cơ quan của Quốc hội phụ thuộc nhiều vào cách Quốc hội sử dụng kết quả giám sát này như thế nào. Hiện nay, hầu hết các báo cáo kết quả giám sát của các cơ quan của Quốc hội, của Ủy ban thường vụ Quốc hội, mặc dù chất lượng rất tốt, nhưng không được bố trí trình bày tại phiên họp toàn thể mà chỉ gửi đại biểu tự nghiên cứu. Vì vậy, làm giảm đáng kể hiệu lực của hình thức giám sát này. “Chúng tôi cho rằng, việc tiết kiệm thời gian họp là cần thiết nhưng không nên quá vì mục tiêu này mà làm ảnh hưởng đến chất lượng của hoạt động Quốc hội. Đề nghị các kỳ họp tới, cần bố trí thêm một vài buổi để công bố các báo cáo này, đặc biệt là báo cáo giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội và cần thiết dành thời gian thích hợp cho đại biểu thảo luận tại phiên họp toàn thể” đại biểu Nga kiến nghị.

Đại biểu Nguyễn Thị Khá (đoàn Trà Vinh) đồng tình với đại biểu Nga và cho rằng, cơ chế hậu giám sát của ta hiện nay chưa rõ. Hiện tại, chúng ta chưa theo dõi đến cùng mục tiêu đã giám sát. Việc giám sát lại hoặc khắc phục hậu quả, kết quả kiến nghị của các đoàn giám sát chưa được thực hiện đúng, do vậy hạn chế hiệu quả của công tác giám sát.

Sớm đổi mới công tác giám sát

Công tác giám sát của Quốc hội đang ngày càng đạt kết quả tích cực hơn. Nhưng, theo nhiều đại biểu Quốc hội, để công tác này phát huy hiệu quả hơn nữa cần đổi mới phương thức giám sát. Đại biểu Đỗ Văn Đương (đoàn TP Hồ Chí Minh) kiến nghị: “cần phải đổi mới phương thức giám sát vì hiện nay, Quốc hội mới nặng về nghe báo cáo, chứ chưa có phương thức khác, như trực tiếp kiểm soát, trực tiếp giám sát, trực tiếp yêu cầu tự kiểm tra và báo cáo”. Theo đại biểu Đương, việc này có thể thông qua các Đoàn đại biểu Quốc hội, các Ủy ban làm (trừ giám sát tối cao do Quốc hội làm). Đặc biệt, cần tăng cường hiệu lực sau giám sát. Mỗi một chuyên đề được giám sát đều chỉ ra những khuyết điểm, những sai sót tồn tại của các bộ, ngành và các cơ quan hữu quan có liên quan. Để nâng cao hiệu lực sau giảm sát, các cơ quan này phải trả lời việc thực hiện kiến nghị của Quốc hội. Các đại biểu Quốc hội cần có quyền chất vấn vì sao không thực hiện và tới đây thực hiện có khó khăn vướng mắc gì và cần phải có cơ chế chính sách gì?

Nói về nâng cao chất lượng giám sát, đại biểu Dương Trung Quốc (đoàn Đồng Nai) phân tích: Chức năng giám sát tối cao của Quốc hội thực chất cũng là thực thi quyền cơ bản của người công dân giám sát nhà nước và hoạt động của các cơ quan hành pháp. Vì vậy, bên cạnh việc bàn làm sao cho công tác giám sát của Quốc hội phát huy được hiệu quả, tăng cường được kỹ năng cũng như hiệu quả của hoạt động giám sát ở các cấp độ khác nhau, của Quốc hội, của các Ủy ban của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội và của cá nhân các đại biểu Quốc hội thì một điều hết sức quan trọng là làm sao có được những phương thức hữu hiệu để chính người dân giám sát được hoạt động của Quốc hội.

Đại biểu Dương Trung Quốc đề nghị: tăng cường hơn những phương tiện, công cụ, nhất là những công cụ về mặt kỹ thuật có thể tăng cường việc tuyên truyền và để người dân có thể giám sát trực tiếp. Ví dụ, có một kênh truyền hình Quốc hội để người dân có thể giám sát. Như vậy, sẽ tăng cường việc giám sát và làm cho hiệu quả hoạt động Quốc hội được nâng cao.

Trong buổi thảo luận, nhiều đại biểu cũng đề ra việc giám sát về giao thông. Tuy nhiên, các đại biểu cũng chỉ ra cần phải nghiên cứu, xem xét để đưa ra những nội dung giám sát về giao thông cụ thể, tránh dàn trải để vừa đem lại hiệu quả cao vừa tiết kiệm được thời gian, công sức.

Xuân Dũng