QĐND Online - Cứ vào khoảng 2 tuần trước Tết âm lịch, các hàng bán chậu cây cảnh, lọ hoa trên phố Lý Nam Đế lại nhộn nhịp khách tới xem, hỏi mua. Gọi là hàng nhưng thực chất chỉ là những dãy chậu đủ chủng loại, kiểu dáng được bày ra vỉa hè cho khách chọn. Không chỉ chậu, lọ hoa, những hàng này còn bán kèm cả những cây được trồng trong dịp Tết cổ truyền như đỗ quyên, mai, bonsai… hay các loại phân bón cho cây cảnh khác…

Bám trụ vỉa hè

Đã gần 14 năm nay, anh Đại (một chủ hàng trên phố Lý Đế) kinh doanh mặt hàng này tại vỉa hè trước tòa soạn Báo Quân đội nhân dân. Anh tâm sự: “Nhà mình trước ở số 3 Đường Thành, nay chuyển về ngõ Thịnh Hào 3, làm công việc này ở đây cũng khá lâu rồi. Bán thì quanh năm nhưng gần Tết mới bỏ thêm nhiều mặt hàng ra. Khách qua xem rồi mua, chủ yếu cũng bán trong mấy ngày gần Tết, người dân họ đi mua hoa tại chợ hoa Hàng Lược rồi qua đây chọn chậu luôn…”.

Một góc hàng chậu hoa cảnh của anh Đại trên phố Lý Đế.

Những cửa hàng giống của anh Đại tập trung chủ yếu ở đầu phố Lý Đế, đoạn cắt Phan Đình Phùng như hàng Mai Hải, Xuân Thắng… Mặt hàng chủ yếu được bày bán là chậu cây cảnh, lọ hoa, đôn, lu các loại. Nguồn hàng chủ yếu là từ làng gốm Bát Tràng; các loại lu bằng đất nung ở làng Phù Lãng… với nhiều kiểu dáng và hoa văn phong phú, từ men rạn đến men xanh bóng, đất nung…

Theo cái nghề này cũng khá vất vả, nhiều khi phải bám trụ lấy vỉa hè, bởi những chậu hoa to nặng cồng kềnh, khi khuân ra khuân vào là điều không dễ dàng. Do vậy, những người bán đôi khi còn phải ngủ và trông hàng ngay tại vỉa hè bất chấp cả những ngày mưa hay gió mùa giá rét. Một chủ hàng chia sẻ: “Hàng cồng kềnh thế này, đâu thể cứ sáng bê ra chiều lại cất đi được. Mệt thì mệt thật nhưng đành phải để đấy rồi cử người trông thôi.” Có người thì chỉ tặc lưỡi cho qua: “Ừ thì một năm được có ba ngày Tết, chịu khó một tí…”.

Khi được hỏi về thu nhập, những người bán hàng đều nói chủ yếu là trông vào mấy ngày sát Tết chứ ngày thường hàng bán khá chậm. Vài năm gần đây, giá cả gia tăng làm cho giá chậu cây, lọ hoa cũng tăng lên khiến sức mua giảm hẳn. Anh Đại tâm sự: “Có những cái chậu như thế này, năm ngoái chỉ 60.000-70.000 đồng một chiếc nhưng năm nay phải bán 140.000 đồng mới có được chút lãi”. Đỉnh điểm những năm trước đây, cửa hàng bán được khoảng 5.000 chậu cây, lọ hoa, nhưng mấy năm gần đây chỉ còn khoảng vài trăm. Do đó, thu nhập của những người bán hàng cũng rất thất thường, có khi lãi, nhưng cũng có năm lỗ vì ế hàng.

Nỗi lo những ngày giáp Tết

Tết âm lịch năm nay được dự báo thời tiết sẽ khá ấm áp, do vậy các làng nghề trồng hoa đều rất lo lắng vì chưa đến ngày mà hoa đã nở bung. Một số vườn đào đã phải cắt gốc để bán, mong thu hồi được chút vốn. Điều này đồng nghĩa với việc giá hoa sẽ tăng cao và lượng người mua sẽ giảm đáng kể. Việc này cũng có những ảnh hưởng nhất định đến những người buôn bán chậu hoa cảnh. Mặt khác, theo góc độ chủ quan thì năm nay giá nguyên liệu làm đồ gốm và mặt hàng chậu cảnh, lọ hoa cũng tăng, do đó các nhà sản xuất chỉ làm được rất ít hàng, mẫu mới không nhiều cũng là một trong các nguyên nhân khiến giá thành sản phẩm tăng cao. Điều này khiến cho những người bán hàng lo lắng. Bởi nếu bán rẻ thì không đủ lãi còn nếu bán với giá cao thì người dân không tìm mua hàng.

Nhìn những chậu mai đang nở bừng khoe sắc, những người chủ hàng không khỏi lắc đầu ngao ngán. Vẫn biết đây là loại hoa chơi được khá lâu, nhưng nếu nở hết, tâm lý người mua sẽ không thích. Chị Hoàng Thái Hạnh - khách mua hoa cho biết: “Nhà mình Tết nào cũng mua một cây đào hoặc một chậu mai, chơi những loại cây ấy phải có cả hoa, cả nụ non và cả búp lá xanh mới đẹp và có lộc…”. Theo lời anh Đại thì những hàng ở đây, ngoài chậu cây và lọ hoa còn bán thêm cả một số cây cảnh ngày Tết như mai, đỗ quyên… Nhưng thời tiết nắng ấm khiến cho công việc chăm sóc cây khá vất vả để giữ những nụ hoa nở đúng vào ngày Tết. Chia sẻ kinh nghiệm với chúng tôi, anh Đại nói: “Những chậu mai này khi chuyển ra đây, gặp những ngày trời lạnh phải treo đèn cho nhiệt độ luôn đảm bảo. Do nhiệt độ chênh lệch, một ngày trong có khi phải bằng 10 ngày trồng ngoài này. Gần Tết phải tỉa lá, nếu thời tiết ấm thế này, có khi phải giâm cành xuống cát, không sẽ bung nụ ra hết, không bán được. Hoa mai lại là loài cây ưa đất cằn, chỉ cần giữ đủ độ ẩm đất là được…”.

Khi được hỏi cảm giác lo lắng trước việc hoa năm nay nở sớm, phần lớn các chủ hàng đều nói rằng sợ hàng chậu cảnh năm nay bán sẽ chậm. Nhưng cũng có những người như anh Đại lại lạc quan cho rằng: “Mình bán quanh năm, cũng chẳng lo lắm, chỉ sợ còn đọng vốn, chứ hàng này có thiu thối được đâu… Cái nghề này cũng như đi câu, thấy hôm nay không được mà sợ không đi nữa, biết đâu ngày mai lại được…”.

Ngày đưa ông Công ông Táo về trời đã đến, tiếp đó mới là những ngày khẳng định sức mua hàng năm nay. Hoa đã xòe cánh đón xuân nhưng trong lòng những người bán hàng ấy vẫn còn những bộn bề lo toan.

ĐỖ HOÀNG ANH