Chúng tôi đã đi, đã đến và đã chứng kiến công việc của các y, bác sĩ Đoàn kinh tế Quốc phòng B14 (Bộ CHQS tỉnh Hà Giang). Lòng tận tâm với nghề và sự đồng cảm sâu sắc với những

Bác sĩ quân y khám bệnh cho dân. Ảnh: Internet

khó khăn, thiếu thốn của đồng bào các xã vùng biên huyện Xín Mần đã tạo nên uy tín của những chiến sĩ áo trắng trên vùng núi cao biên giới bạt ngàn đá, sương và gió.

Khi cái rét căm căm vẫn còn bám chặt vào cây sa mộc, sương mù còn bao phủ núi Pà Vầy Sủi, đội y, bác sĩ Đoàn B14 đã bắt đầu hành quân đến thôn Hồ Sáo Chải, xã Chí Cà khám bệnh, cấp phát thuốc và phun hóa chất diệt muỗi cho các gia đình trong thôn. Biết tin đoàn đến, bà con đã cho ngựa ra tận chân dốc Mộc đón chúng tôi. Những chiếc ba lô đựng thuốc, dụng cụ quân y, bình phun được ba chú ngựa đi quen đường rừng mang giúp nên cũng đỡ phần mệt nhọc cho các thành viên trong đội. Câu chuyện về “y thuật” của các bác sĩ Đoàn B14 “thắng” được con “ma bệnh” vẫn được người dân nơi đây kể cho nhau nghe. Năm kia, cháu Giàng Seo Lục lúc đó mới 18 tuổi tháng tuổi, con anh Giàng Seo Tính ở cuối thôn bị bệnh tiêu chảy mất nước. Gia đình đã thịt lợn, gà mời thầy cúng về xua “tà ma” mà cháu vẫn không dậy được, người gầy tong teo như tàu lá dong rừng gặp hạn. Khi đã hết cách thì có người bà con đi chợ Xín Mần về mách nước: hãy cho cháu ra bệnh xá của bộ đội B14 uống “cái thuốc” sẽ khỏe ngay. Đêm ấy, cháu Lục nhập viện. Trung úy-bác sĩ Nguyễn Văn Dũng cùng kíp trực không ngủ. Các anh ở bên cháu, vừa truyền dịch vừa cho uống thuốc và theo dõi tiến triển của bệnh. Một tuần sau, da dẻ cháu đã hồng hào trở lại, bi bô tập nói. Hôm nay, cháu Lục cũng được mẹ đưa đến kiểm tra sức khỏe. Trong ánh mắt trong veo của cậu bé người Mông gần 3 tuổi, tôi nhận ra sự thân quen gần gũi của cháu khi ở bên các bác, các chú bộ đội áo trắng.

Khám bệnh, cấp phát thuốc cho người dân xong, đoàn lại đến từng hộ gia đình phun thuốc diệt muỗi và kết hợp tuyên truyền, vận động bà con không uống nước máng chưa được đun sôi, đi ngủ phải mắc màn, không đẻ nhiều, đẻ dày… Các anh nói tiếng của đồng bào về tác nhân gây nên những bệnh thông thường theo đường tiêu hóa, đường hô hấp, triệu chứng và cách phòng, chống bệnh sốt rét, về cái nghèo, cái bệnh nếu sinh nhiều con mà không được chăm sóc tốt. Được hướng dẫn các biện pháp kế hoạch hóa gia đình, nhiều người đã trầm trồ với cái “bao cao su” của bộ đội phát cho… Khi bà con đã hiểu và thực hiện theo không còn ý kiến thắc mắc, đội y, bác sĩ mới hành quân về đơn vị.

Bệnh xá Đoàn B14 được thành lập tháng 3 năm 2005 với biên chế 7 người. Nhiệm vụ của các anh là khám, chữa bệnh cho cán bộ, chiến sĩ trong Đoàn và nhân dân 4 xã (Xín Mần, Nà Sỉn, Pà Vầy, Sủi, Chí Cà) giáp biên giới Việt-Trung của huyện Xín Mần. Khi người dân bị bệnh vào bệnh xá điều trị được hỗ trợ toàn bộ tiền thuốc, ngoài ra đơn vị còn hỗ trợ thêm mỗi người 10.000 đồng tiền ăn mỗi ngày.

Lúc đơn vị mới đến đây, bà con chưa tin bộ đội chữa được bệnh, vẫn tin thầy cúng hơn thầy thuốc. Các anh tự học tiếng của đồng bào. Khi nghe thấy ở đâu có người ốm là các anh lại lội suối xuyên rừng tìm đến. Không ít lần sương mù giăng trắng núi, những cây sa mộc là vật chuẩn xác định hướng đi đột nhiên biến mất, thì bản đồ và la bàn là người bạn thân thiết để những chiến sĩ áo trắng tìm đúng hướng đi. Bệnh nhân gần thì vận động gia đình đưa về bệnh xá chữa, bệnh nhân xa thì điều trị tại chỗ… Khi đã tin bác sĩ bộ đội làm được điều “thần kỳ”, bà con từ các thôn, bản đến khám bệnh ngày một đông. Bệnh xá phối hợp với trạm y tế xã khám và nhận bệnh nhân vào điều trị, những trường hợp bệnh nặng, các anh xin xe ô tô của Đoàn đưa người bệnh ra trung tâm y tế huyện chữa trị.

Hiện tại, cơ sở vật chất của bệnh xá Đoàn B14 còn thiếu thốn, trang thiết bị đã cũ và xuống cấp. Cả bệnh xá chỉ có một dãy nhà gỗ vừa là nơi điều trị, vừa là chỗ ở của cán bộ, nhân viên. Các thầy thuốc phải ở ghép 3 người một phòng để dành tối đa bảy buồng còn lại cho bệnh nhân. Tranh thủ thời gian rảnh rỗi, các anh chủ động tu sửa nơi ăn ở, thường xuyên bảo quản, sửa chữa trang thiết bị và từng bước tạo nguồn kinh phí mua sắm thêm trang thiết bị y tế mới. Trong công tác chuyên môn, bệnh xá đã có kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ theo tuần và thường xuyên trao đổi, rút kinh nghiệm sau mỗi ngày thực hiện công tác điều trị và khám bệnh, cấp thuốc cho nhân dân. Trên con đường đá mù sương, mỗi tháng bốn lần các anh lại hành quân đến với đồng bào. Anh Cường, anh Hiệp, anh Đức, anh Đăng cũng chẳng nhớ nổi bị rết rừng cắn, ong rừng đốt bao nhiêu lần, vậy mà các anh không mảy may ngại khó khăn, gian khổ. Từ khi tới đây, các y, bác sĩ Đoàn B14 đã tuyên truyền vận động hơn 20.000 lượt người dân vùng biên thực hiện nếp sống vệ sinh khoa học, kế hoạch hóa gia đình, khám bệnh, cấp thuốc miễn phí và tư vấn sức khỏe cho 3.942 lượt người, điều trị khỏi bệnh 858 bệnh nhân, tiêm chủng mở rộng và uống thuốc tẩy giun cho 1.572 cháu nhỏ…

Ông Sùng Khái Diu, 75 tuổi, bị bệnh viêm phế quản mãn tính nói về các y, bác sĩ của bệnh xá đã điều trị cho mình: “Các bác sĩ bộ đội giỏi lắm, rất tốt với bà con, cho thuốc uống, thuốc tiêm, cho cả tiền ăn. Ngày trước mỗi lần đau cổ họng phải mất cả con lợn cho thầy cúng, tôi chỉ tiếc các bác sĩ không đến đây sớm hơn”. Còn bí thư Đảng ủy xã Xín Mần Vàng Vắn Khún thì nói: “Có các anh ở đây, người dân không lo nghĩ đến bệnh tật”. Vậy mà, bệnh xá trưởng, Thiếu tá Lê Văn Toán vẫn khiêm tốn: “Chúng tôi làm theo lương tâm, đạo nghề và trách nhiệm, chứ thành tích có đáng kể gì đâu”.

MÈ QUANG THẮNG