QĐND - Ngày 18-12-1972, giặc Mỹ điên cuồng huy động máy bay B-52 ném bom hòng hủy diệt Hà Nội và miền Bắc. Lòng căm thù giặc trong cả nước bốc cao ngút trời. Quân và dân ta trên các chiến trường miền Nam dồn dập tiến công tiêu diệt địch. Các đoàn vận tải không tiếc sức, không tiếc máu xương, ngày đêm vượt lưới lửa quân thù để tiếp tế cho các mặt trận. Trong đội quân hùng tráng đó có Đoàn Hồng Hà (Lữ đoàn 649, Cục Vận tải, Tổng cục Hậu cần ngày nay).

Trước đó, một lực lượng của Đoàn Hồng Hà được phối thuộc cho Bộ tư lệnh 559. Đồng chí Lương Văn Năng, một cán bộ của Đoàn Hồng Hà trở thành Chỉ huy phó Binh trạm 12. Ngày 30-7-1972, trên đường từ Sở chỉ huy 559 về đơn vị, đồng chí Năng bị loạt bom B52 của giặc Mỹ sát hại. Toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đoàn Hồng Hà đau đớn, thương tiếc người chỉ huy có năng lực, tận tụy, xông xáo, hay làm ít nói. Biến đau thương thành hành động, sau đó, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Hồng Hà đã vượt qua mưa bom, bão đạn của quân thù, làm tốt công tác chi viện cho tuyến 559 và trực tiếp bảo đảm một phần cho Mặt trận Quảng Trị.

Cán bộ, chiến sĩ Tàu 51-11-86 (Đoàn Hồng Hà)  kiểm tra kỹ thuật  trước hành trình vận tải hàng ra Trường Sa

Ngày 3-2-1973, kỷ niệm 43 năm Ngày thành lập Đảng, cũng là ngày Mồng Một Tết Quý Sửu, đồng chí Trường Chinh đến thăm bộ đội vận tải. Đồng chí đánh giá: “Tôi biểu dương bộ đội vận tải đường bộ và đường thủy đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên giao, góp phần xứng đáng vào chiến thắng năm 1972”. Trong dịp này, Đoàn Hồng Hà đã được cử đại biểu đến chào và báo cáo quyết tâm chiến đấu của đơn vị với đồng chí Trường Chinh. Sau Tết Nguyên đán, một vinh dự nữa lại đến với cán bộ, chiến sĩ Đoàn Hồng Hà: Tàu 802 đang làm nhiệm vụ trên sông Nhật Lệ được đón Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm. Đại tướng dặn dò: “Nhiệm vụ của quân đội còn rất nặng nề, nhiệm vụ của công tác hậu cần cũng rất nặng, nên công tác vận tải phải làm thật tốt để bảo đảm cho quân đội hoàn thành nhiệm vụ”.

Đoàn Hồng Hà đã tổ chức sinh hoạt chính trị cho cán bộ, chiến sĩ nhân sự kiện này nhằm phát huy truyền thống của binh chủng vận tải trong giai đoạn chiến đấu mới.

Tháng 1-1975, Bộ Chính trị nhận định: Phải ra sức chuẩn bị để khi có thời cơ lịch sử thì tập trung lực lượng giải phóng miền Nam ngay trong năm 1975. Cán bộ, chiến sĩ Đoàn Hồng Hà quên cả ăn Tết, tất cả dồn vào việc lo giải phóng miền Nam. Trong 2 năm 1973-1974, chỉ riêng ở tuyến 559, Đoàn đã được trên giao chỉ tiêu chở 240.000 tấn hàng, nên mục tiêu của năm 1975 là phải cao hơn con số đó. Đoàn Hồng Hà lúc này đã trở thành nòng cốt của tuyến vận tải đường biển tiếp giáp mặt trận. Hơn 2000 tấn phương tiện của Đoàn được huy động về phía Nam để sẵn sàng thọc sâu, vươn dài. Trong thế tiến quân thần tốc của quân ta, Đoàn Hồng Hà đã điều hàng loạt tàu tăng-kít, sà lan, tàu tự hành … nhanh chóng chở xe, pháo, hỏa lực đưa gấp vào các điểm xuất phát tiến công của quân ta. Hơn 4000 tấn phương tiện của Đoàn đã vẫy vùng suốt ven biển từ miền Bắc vào miền Nam. Các con tàu Hồng Hà không có hải đồ miền Nam, các thuyền trưởng mạnh dạn sử dụng “tổng đồ” kết hợp sự hướng dẫn của ngư dân ven biển, đưa các con tàu cập bến an toàn. Thực hiện mệnh lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa ! Táo bạo, táo bạo hơn nữa ! Tranh thủ từng giờ, từng phút xốc tới mặt trận. Quyết chiến và toàn thắng”; Đoàn Hồng Hà đã phấn đấu đạt 226% chỉ tiêu vận tải.

Thượng tá Văn Tiến Dũng, Phó chính ủy Đoàn Hồng Hà hiện nay cho biết: “Trong những ngày lửa đạn tơi bời đó, nhiều tấm gương anh hùng trong chiến đấu của đơn vị đã xuất hiện. Đó là: Thuyền trưởng Nguyễn Tiến Quang chỉ huy tàu chống lại máy bay địch. Đại đội trưởng Nguyễn Thăng Long dẫn đầu đơn vị phá hàng trăm bom mìn các loại bằng dụng cụ thô sơ. Thuyền trưởng Khúc Thái Sử lái ca nô hút địch theo mình để bảo vệ an toàn cho đồng đội. Phụ lái Nguyễn Xuân Thậm hai lần bị thương vẫn kiên cường chiến đấu, điều khiển tàu tránh địch… Những tấm gương đó mãi mãi là niềm tự hào của thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 649 hôm nay. Những câu chuyện truyền thống đã theo bước chân chiến sĩ 649 trên khắp nẻo đường làm nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ vận tải cho quần đảo Trường Sa. Có thể nói, thế hệ bộ đội 649 hôm nay đang sống xứng đáng với truyền thống hào hùng, quá khứ vẻ vang của đơn vị anh hùng”.

Bài và ảnh: Hương Vân