QĐND Online - Vừa qua, việc tỉnh Vĩnh Phúc gửi công văn cho các cơ quan quản lý báo chí đề nghị chấn chỉnh tình trạng lợi dụng danh nghĩa phóng viên gây phiền hà các địa phương, doanh nghiệp để “làm tiền” khiến những nhà báo chân chính không khỏi bất bình vì mình bị một số “con sâu” làm xấu mặt. Tuy nhiên, các nhà báo chân chính rất hoan nghênh tỉnh Vĩnh Phúc đã dũng cảm phản ánh đúng những việc làm đáng xấu hổ của một số người mạo danh và mượn danh phóng viên để “làm tiền” cơ sở.

Để phản ánh đời sống của bộ đội Trường Sa, các nhà báo phải lao động rất vất vả, nhiệt tình. (Ảnh chụp phóng viên tác nghiệp ở đảo chìm Len Đao).

Ở nước ta, tình trạng lợi dụng danh nghĩa nhà báo và cơ quan báo chí để kiếm tiền phi pháp diễn ra khá phổ biến. Cách “làm tiền” phổ biến nhất là nhiều người đã mạo danh “nhà báo” để nài ép quảng cáo. Nếu doanh nghiệp nào không hợp tác thì các “nhà báo rởm” này dọa sẽ phản ánh những vấn đề tiêu cực của đơn vị.

“Cao thủ” hơn, một số “nhà báo” khai thác các sai phạm của doanh nghiệp, địa phương, rồi chủ động viết bài gửi cho lãnh đạo đơn vị đọc trước khi đăng nhằm “tống tiền”. Không hiếm doanh nghiệp, địa phương đã đưa tiền hối lộ những “nhà báo” này để xin “thông cảm, bỏ qua”, và không ít phóng viên (cả “xịn” và “rởm”) đã lợi dụng điểm yếu của cơ sở để “moi phong bì”.

Chuyện “tế nhị” mà nhiều doanh nghiệp, địa phương thường gặp là “nhà báo” đến đề nghị cho tìm hiểu, viết bài giới thiệu gương điển hình tiên tiến, rồi xin tiền “hỗ trợ tuyên truyền, giúp báo khắc phục khó khăn về kinh phí in ấn”! Hầu như không có doanh nghiệp, địa phương nào từ chối lời đề nghị “hỗ trợ tuyên truyền” và tất nhiên số tiền này sẽ “chảy” vào túi những “nhà báo” biến chất.

Các nhà báo chân chính rất bất bình trước tình trạng mượn danh nhà báo để kiếm tiền bát nháo như trên. Tuy nhiên trong thực tế số phóng viên “thoái hóa biến chất” đang công tác ở các cơ quan báo chí không nhiều. Điều đáng báo động là tình trạng “nhà báo rởm” khá đông, chủ yếu là nhân viên hợp đồng quảng cáo (không có thẻ nhà báo) mạo danh nhà báo và lợi dụng uy tín của cơ quan báo chí đi “kiếm chác”, dùng thủ đoạn xấu khai thác quảng cáo để có tiền “hoa hồng”. Bên cạnh đó có một số người là cộng tác viên mang những bài viết đã được đăng báo của mình ra “khoe” để đe dọa cơ sở.

Điều rất sơ hở là đa số các đơn vị không kiểm tra giấy giới thiệu và thẻ nhà báo của các phóng viên đến tác nghiệp vì “ngại nhà báo tự ái, lại gây khó cho mình”! Một số “nhà báo” trình giấy giới thiệu của cơ quan báo chí, nhưng trong giấy chỉ ghi chung chung “Giới thiệu đồng chí X. đến liên hệ công tác, đề nghị quý cơ quan tạo điều kiện giúp đỡ”. Việc giấy giới thiệu ghi không rõ chức vụ (phóng viên hay nhân viên quảng cáo) và nội dung làm việc về vấn đề gì đã tạo điều kiện cho một số nhân viên quảng cáo lợi dụng làm phiền và “làm tiền”.

Tục ngữ có câu “con sâu làm rầu nồi canh”. Việc mạo danh và mượn danh nhà báo để “làm tiền” gây tổn hại rất lớn đến uy tín, danh dự của nghề báo và các nhà báo chân chính. Để khắc phục tình trạng này, bên cạnh tăng cường giáo dục nâng cao đạo đức nghề nghiệp, các cơ quan báo chí cần có biện pháp quản lý chặt chẽ đội ngũ phóng viên, đặc biệt là nhân viên quảng cáo, bảo đảm không tạo khe hở để nhân viên quảng cáo có điều kiện mạo danh nhà báo. Thường xuyên kiểm tra, rà soát, kịp thời phát hiện và kiên quyết sa thải những phóng viên, nhân viên cố tình làm phiền để “vòi tiền” địa phương, doanh nghiệp. Đặc biệt, các nhà báo chân chính cần nêu cao tinh thần đấu tranh phê bình, dũng cảm tố giác những tiêu cực của đồng nghiệp, nhân viên trong cơ quan mình.

Về phía các doanh nghiệp, địa phương và nhân dân, khi thấy “nhà báo” có biểu hiện “làm tiền”, cố tình gây phiền nhiễu cần chủ động gọi điện cho cơ quan báo chí để kiểm tra và báo công an. Nếu quá nể nang, thậm chí còn “sợ” nhà báo thì càng tạo điều kiện cho những phóng viên mạo danh và mượn danh “hành nghề” phi pháp.