(Ảnh minh hoạ)

Ngày 24-9, Ủy ban Thường vụ (UBTV) Quốc hội đã thảo luận Dự án Luật quản lý và sử dụng tài sản nhà nước. Theo Hiến pháp năm 1992, tài sản nhà nước bao gồm đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi vùng biển, thềm lục địa và vùng trời, phần vốn do nhà nước đầu tư vào các xí nghiệp, công trình thuộc các ngành, lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, kỹ thuật, ngoại giao, quốc phòng, an ninh cùng các tài sản khác mà pháp luật quy định là tài sản của nhà nước.

Tờ trình của Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đánh giá, bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong công tác quản lý tài sản nhà nước vẫn còn những tồn tại như tài sản không được sử dụng đúng mục đích, kém hiệu quả và không được quản lý chặt chẽ, gây thất thoát, lãng phí; việc phân cấp quản lý tài sản nhà nước chưa rõ ràng, dẫn đến tình trạng không xác định được trách nhiệm khi xảy ra hậu quả; nhận thức của một số cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản nhà nước còn thấp; tình trạng tham ô, tham nhũng không những không giảm mà còn gia tăng, cá biệt có vụ gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Góp ý kiến vào Dự thảo, đại biểu Trần Thế Vượng cho rằng, Luật quản lý và sử dụng tài sản nhà nước có vai trò rất quan trọng vì nó góp phần phòng, chống tham nhũng hiệu quả, vì thế mà việc xây dựng luật này phải được quan tâm đặc biệt. Ông Vượng cũng dẫn ra những ví dụ cho thấy việc quản lý và sử dụng tài sản nhà nước có những phức tạp, chẳng hạn như xung quanh các quy định về nhà công vụ, về xe công, hóa giá nhà đã từng có những cuộc bàn cãi kéo dài. Hay như việc cơ quan quản lý bay biên chế không lớn nhưng mỗi năm được giữ lại theo quy định 32% trong tổng số 1.400 tỷ đồng là phí quản lý bay thu được. Quốc hội đã có kiến nghị nhưng không biết đã xử lý thế nào…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Văn Thuận thì khẳng định sự cần thiết phải sớm ban hành Luật này vì nó sẽ tạo cơ sở pháp lý cho việc thiết lập lại kỷ cương trong công tác quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, loại bỏ cơ chế xin– cho, cơ chế phân phối dựa theo quan hệ thân quen, tư tưởng thừa còn hơn thiếu trong nền kinh tế tập trung, bao cấp trước đây.

Vì Dự án luật có nhiều nội dung phức tạp, việc xác định phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của luật còn có những chỗ lúng túng, một số quy định trong Dự thảo Luật còn mâu thuẫn, còn nặng về các biện pháp quản lý, Ủy ban Pháp luật đã đề nghị tiếp tục hoàn thiện Dự án Luật để xem xét trong các kỳ họp tiếp theo.

Cũng trong ngày 24-9, UBTV Quốc hội đã cho ý kiến lần đầu đối với dự án Luật Thể thức trưng mua, trưng dụng tài sản của cá nhân, tổ chức.

Trưng mua, trưng dụng tài sản của cá nhân và tổ chức là một trong những biện pháp huy động nguồn lực bằng mệnh lệnh hành chính trong những trường hợp hết sức cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia. Một trong những nội dung gây nhiều tranh cãi nhất trong phiên thảo luận là vấn đề việc trưng mua, trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức nên được thanh toán theo giá thị trường tại thời điểm quyết định mua hay thời điểm thanh toán. Theo dự thảo Luật, giá trưng mua tài sản được xác định căn cứ vào giá thị trường. Trường hợp giá tài sản tại thời điểm thanh toán cao hơn giá tại thời điểm quyết định trưng mua thì sẽ trả theo giá tại thời điểm thanh toán để bảo đảm công bằng theo hướng có lợi cho dân. Một vấn đề nữa được thảo luận nhiều là ai có quyền quyết định trưng mua, trưng dụng và thời hạn ra văn bản xác nhận việc trưng mua, trưng dụng để làm cơ sở pháp lý thanh toán về sau.

TƯỜNG LINH