Những cuộc hội ngộ giữa các cựu chiến binh Việt Nam và nhữngngười lính Xô-viết trước đây – những cựu chuyên gia Liên Xô – những người đã từng chiến đấu bên nhau vì sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam, dù diễn ra ở Việt Nam hay ở Liên Xô cũ đều rất xúc động. Họ gặp nhau vẫn với đầy đủ cảm xúc của những người lính đã từng chiến đấu bên nhau và vượt qua sự khác biệt về tuổi tác hay quốc tịch. Họ có chung một chữ tình đồng đội chưa bao giờ phai nhạt sau hàng chục năm xa cách. Tối 4-1, tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã diễn ra một cuộc gặp như vậy giữa những người đồng đội Việt và Liên Xô (cũ).

Các cựu chiến binh Xô-viết được chào đón nồng nhiệt ngay từ khi đặt chân tới cửa khẩu quốc tế Nội Bài. Ảnh: cand.com.vn

Các cựu chiến binh nay đều đang ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, song mấy mươi năm như mới hôm nào. Ký ức ùa về với 11 cựu binh Xô-viết từng làm chuyên gia tên lửa tại Việt trong giai đoạn 1965 - 1972 và những người đồng đội Việt . Trung tướng Trần Hanh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam hồi tưởng: “Các đồng chí ăn các món ăn Việt Nam ngon như người Việt Nam vậy, dù tôi biết lúc đó các đồng chí rất nhớ nhà và các món ăn Liên Xô. Mỗi buổi chiều các bạn Liên Xô và chúng tôi tay trong tay uống Vốt-ca và hát các bài hát Liên Xô”.

Cựu chiến binh Ma-lu-chốp, Phó chủ tịch Cựu chiến binh vùng Khác-cốp lên tặng hoa Trung tướng Trần Hanh và cuốn sách “Hồi ức những ngày ở Việt ”. Ông Ma-lu-chốp giọng run run xúc động: “Những ngày tháng tươi đẹp nhất của tuổi trẻ chúng tôi đã ở Việt . Chúng tôi và những người lính Việt đã trải qua những năm tháng khó khăn nhưng cũng hào hùng nhất. Ký ức luôn sưởi ấm trái tim tôi”. Không còn nhớ kỹ những phiên hiệu, địa danh, ông Ma-lu-chốp rút ra hai bức ảnh chụp ở nơi mà ông gọi là “Trung tâm huấn luyện số 9” và hỏi những người có mặt tại Nhà hát Lớn Hà Nội xem có biết người đồng đội Việt Nam trong này không. Thật bất ngờ, ông Đoàn Văn Thuận, nguyên là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 267 (Phòng không-Không quân) năm 1966 đã nhận ra mình chính là một trong số những người ở trong ảnh. Dù thời gian làm thay đổi gương mặt, song hai người đồng đội vẫn nhận ra ánh mắt chân tình. Hai cựu chiến binh chỉ cho nhau hình ảnh mình thời trai trẻ trong bức ảnh.

Ông Đoàn Văn Thuận nhớ lại: “Hồi đó, chúng tôi chưa ai biết gì về tên lửa cả. Nhưng đã được các đồng chí Liên Xô lên rừng Yên Thế huấn luyện 6 tháng. Từ lái xe, pháo thủ, đến tiểu đoàn trưởng, trung đoàn trưởng đều được các đồng chí Liên Xô kèm cặp rất cẩn thận. Sau đó, các đồng chí Liên Xô còn sát cánh bên chúng tôi chiến đấu”. Những câu chuyện về một thời hoa lửa chảy mãi không thôi.

Những dòng nước mắt nghẹn ngào, những nụ hôn thắm thiết làm cho khán giả truyền hình Việt Nam, những người lính trẻ của quân đội ta, đặc biệt là của Quân chủng Phòng không-Không quân, thêm hiểu được những gian nan vất vả mà các thế hệ đi trước đã trải qua, luôn hết mình phấn đấu rèn luyện nâng cao khả năng, tiếp thu trình độ khoa học, công nghệ mới và sự giúp đỡ trong sáng, tình cảm cao đẹp của những người lính Xô-viết với nhân dân Việt Nam, quân đội Việt Nam.

11 trong số gần 400 cựu chiến binh Xô-viết hiện đang sinh sống tại U-crai-na đến Việt Nam lần này vừa để gặp lại đồng đội cũ, vừa thăm lại chiến trường xưa, đều thể hiện sự vui mừng đến tột bậc khi được chứng kiến sự đổi thay kỳ diệu của mảnh đất nơi họ từng có những kỷ niệm không thể nào quên.

VIỆT BÁCH