Vui mừng trong ngày gặp lại tại Trung ương cục miền

"Văn bia này mong khắc họa được phần nào gương mặt của thế hệ thanh niên, thiếu nhi "thế hệ anh hùng thắng Mỹ vẻ vang". Tuổi trẻ Việt đến thăm nơi này có quyền tự hào về cống hiến của lớp đàn anh đi trước...". Đó là những dòng cuối ghi trên tấm bia tại khu lưu niệm căn cứ Trung ương Đoàn thanh niên Nhân dân Cách mạng Hồ Chí Minh (1960-1975), huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh.

Tôi có vinh dự được đi cùng đoàn cựu cán bộ Đoàn, cựu phóng viên của miền Bắc được tăng cường vào miền năm 1968, trở lại thăm khu căn cứ Trung ương cục miền . Cầm tấm vé đến ga Hà Nội, tôi chắc mẩm mình sẽ phải đi một mình. Nhưng tới nơi, không những tôi được nhập đoàn mà còn được các ông, các bác đón rất nhiệt tình. Với hành trình này, tôi như được sống trong thời thanh niên của những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước qua lời kể của những nhân chứng.

Đợt hành quân từ Bắc vào năm 1968 đã để lại nhiều kỷ niệm với bác sĩ Bùi Tân Thịnh. Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, bà xung phong vào chiến trường và được phân công đi cùng đoàn cán bộ của Trung ương Đoàn. Đợt hành quân dưới mưa bom, bão đạn của địch đã để lại trong bà nhiều kỷ niệm không quên: "Để vào tới Thành phố Hồ Chí Minh, chúng tôi phải đi mất 5 tháng 10 ngày. Thật khó tin phải không! Một số đồng đội của tôi đã hy sinh vì sốt rét ác tính. Dưới đất chúng tôi vẫn hành quân, còn trên trời là máy bay địch thả bom. Là một bác sĩ, tôi không được phép hoảng sợ. Cuộc hành quân ấy là thử thách bước đầu để chúng tôi tiếp nhận nhiệm vụ tại khu căn cứ của Trung ương cục miền ".

Cái nắng gắt gao của Tây Ninh mùa này dường như cũng dịu lại bởi màu xanh của cây lá tại khu căn cứ Trung ương cục miền . Nơi chúng tôi đến là khu vực Bảy Bàu thuộc huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, từ năm 1960 đến 1975 là căn cứ Đoàn thanh niên Nhân dân Cách mạng Việt Nam (sau này được đổi tên là Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Hồ Chí Minh).

Con đường nhỏ quanh co đưa những cựu cán bộ đoàn, những thanh niên xung phong, phóng viên trở về căn cứ mà cách đây hơn 40 năm họ đã có những năm tháng tuổi trẻ vẻ vang. Họ không còn trẻ, đôi mắt không còn nhanh nhạy, bước chân đi như cẩn trọng hơn... Họ lặng lẽ khi nhìn thấy hình ảnh những căn nhà nhỏ bé, đơn sơ được làm bằng tre, gỗ, mái lợp lá trung quân nấp mình sau tán lá rừng, những ngôi nhà làm việc của cán bộ cao cấp... Dấu vết chiến tranh còn hiển hiện nguyên vẹn chung quanh với hàng chục hố bom, pháo.

Tình đồng đội, tình bạn, tình đồng chí như vỡ òa trong những cái siết chặt tay và cái ôm nồng ấm; tiếng cười giòn tan xen lẫn với những tiếng nấc sụt sùi. Đó là xúc cảm của ngày gặp lại. Họ vồn vã hỏi thăm nhau: "Mới ngày nào... Bây giờ sống ở đâu? Khỏe chứ?". Là một trong hơn ba mươi cán bộ Trung ương Đoàn, phóng viên, biên tập viên của báo Tiền phong và Thiếu niên Tiền phong được Ban tổ chức Trung ương Đảng, Ban Bí thư Trung ương Đoàn điều động cấp tốc vào bổ sung cho Cơ quan Trung ương Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Việt Nam, ông Lưu Quang Huyền tâm sự:

- Đã nhiều lần trở lại khu căn cứ Trung ương cục miền nhưng lần nào tôi cũng không khỏi xúc động. Còn nhớ mới hôm nào chúng tôi hành quân từ Bắc vào đến khu rừng này, vinh dự được đứng trong hàng ngũ của những người thanh niên Cộng sản. Rồi gần 7 năm "nằm vùng" tại khu vực này. Nơi đây đã trở thành trường học rèn luyện thử thách tuổi trẻ trong cuộc sống gian khổ, ác liệt của chiến tranh. Đến nay, người ngã xuống, người được trở về. Đời làm báo chiến sĩ, tôi mãi khắc ghi. Khu kỷ niệm căn cứ Trung ương Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Hồ Chí Minh được xây dựng nên như một tượng đài của tuổi trẻ Việt Nam, sẽ mãi mãi nhắc nhở về một thời tuổi trẻ của lớp lớp thanh thiếu niên những năm tháng kháng chiến.

Tuổi trẻ Tây Ninh thắp hương tại khu lưu niệm Trung ương Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Hồ Chí Minh (1960-1975), huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh

Trong chuyến đi này còn có những người con của những cán bộ đoàn đã hy sinh. Chị Ngô Ngọc (Cán bộ tỉnh đoàn Thái Bình) là một người trong số ấy. Chị Ngọc xúc động:

- Mỗi lần các cô, các chú có chuyến thăm lại nơi chiến đấu cũ là chúng tôi có dịp được đến thăm mộ bố. Những mẩu chuyện họ kể trong kháng chiến, tôi như thấy lại hình ảnh thời thanh niên của bố mình. Tôi như là "đứa con chung" của nhiều cô bác ở đây. Mỗi dịp gặp mặt ở Thành phố Hồ Chí Minh, đồng đội của bố tôi đều tạo điều kiện tốt nhất để tôi được đi theo vào viếng mộ bố.

Chị Ngọc kể với tôi về sự hy sinh của cha mình với tất cả lòng khâm phục và sự xót xa: "Nghe những đồng đội của bố kể lại rằng: Ông hoạt động trong lòng địch, rồi bị phát hiện. Chúng đã xử ông bằng cách chặt đầu và cho bêu đi khắp các nẻo đường. Đêm xuống, bà con quanh đó gom xác nhưng cũng không đủ. Mãi sau này, nhờ đồng đội của ông và sự tìm kiếm của gia đình, mộ ông mới được quy tập vào nghĩa trang".

Được biết, người em trai của chị Ngọc đã phải bỏ dở công việc đang làm ở Thái Bình để đi tìm mộ bố. Ròng rã nhiều năm, anh cũng tìm được. Để hương hồn người cha không cô quạnh giữa phương , anh đã tình nguyện làm quản trang tại nơi bố mình yên nghỉ. Chị Ngọc bùi ngùi: "Có em trai tôi trong này ngày ngày hương khói, chắc hẳn bố tôi cũng bớt hiu quạnh và ở ngoài Bắc chúng tôi thêm yên lòng".

Mặc dù nhiều lần bị địch bắn phá ác liệt nhưng Trung ương cục miền Nam vẫn được bảo vệ vững chắc và trở thành biểu tượng của tinh thần quả cảm, trí thông minh, tài thao lược của quân và dân Việt Nam. Thăm lại vùng căn cứ địa cách mạng không những là nhu cầu của đông đảo cựu chiến binh, các chiến sĩ cách mạng mà còn là mong muốn của nhiều thế hệ thanh thiếu niên hôm nay được về nguồn, tưởng nhớ và biết ơn những người đi trước. Nhận thức sâu sắc ý nghĩa đó, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiến hành xây dựng khu lưu niệm căn cứ Đoàn thanh niên Nhân dân Cách mạng Hồ Chí Minh. Anh Nguyễn Văn Hợp, Bí thư tỉnh đoàn Tây Ninh bày tỏ:

- Chúng tôi tự hào được sinh ra và lớn lên trên quê hương giàu truyền thống cách mạng này. Khu lưu niệm được xây dựng đúng tiến độ chính là nhờ sự cố gắng rất cao của mỗi cán bộ, đoàn viên thanh niên của tỉnh đoàn Tây Ninh. Đó là bài học lịch sử quý giá về cội nguồn, về lý tưởng sống mà không sách vở nào có thể truyền tải hết được.

Một cảnh tượng diễn ra thật đẹp là quanh khu lưu niệm, dưới những tán cây lớn, các bạn trẻ đang vây quanh những người cựu chiến binh. Bạn Nguyễn Thanh Huyền (Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) nói:

- Đến đây giúp tôi hiểu thêm rất nhiều về phong trào thanh niên kháng chiến chống Mỹ. Về lớp người đã già mà không hề "cũ" như tôi đã từng nghĩ... Tôi nghĩ nhiều bạn bè của tôi trong chuyến đi này cũng "được" như vậy.

Phải, một lớp người đi trước đến với nơi này họ tìm lại dấu tích, nhớ lại một thời và chứng kiến lòng thành kính của lớp trẻ. Còn với các bạn trẻ hôm nay, họ tới đây với một khao khát muốn tìm hiểu và nhớ về cội nguồn, khơi nên niềm tự hào, tin yêu đối với dân tộc. Nơi đây thực sự là tượng đài của tuổi trẻ Việt .

Bài và ảnh: HỒNG LÊ