QĐND Online - Cách đây 37 năm, ngày 5-10-1972, sau khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ gùi cõng 5.019 tấn vũ khí, lương thực, thuốc men ra chiến trường, góp phần làm nên những chiến công vang dội  Tam Kỳ, Thăng Bình, Đà Nẵng, Quế Sơn, Hiệp  Đức, Chu Lai, Ái Nghĩa… Tiểu đoàn vận tải nữ 232 – Cục Hậu cần Quân khu 5 giải thể. Dưới cánh rừng già của đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, trong cơn mưa tầm tã, cán bộ, chiến sĩ lưu luyến, bịn rịn chia tay nhau. Một số chị tiếp tục đảm nhận công tác hậu cần tại các đơn vị H1, H2, H3. Một số bị thương, sốt rét được chuyển ra Bắc điều trị, học tập. Còn phần lớn nhận lệnh mang ba lô về các cơ quan dân chính đảng làm công tác binh vận, tuyên truyền vũ trang, hoạt động ở các vùng giáp ranh, vùng địch tạm chiếm cho đến ngày giải phóng. Từng “Chia nhau cuộc đời, chia nhau cái chết”, dù đi bất cứ nơi đâu, đảm nhận công tác gì, các chị đều đau đáu một niềm khát khao cháy bỏng: Mong sớm có ngày gặp lại.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Đức, Chính uỷ Quân khu 5 tặng quà các cựu quân nhân Tiểu đoàn 232 có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

Với tấm lòng tri ân các thế hệ đi trước đã có những cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, nhân kỷ niệm 62 năm ngày thương binh liệt sĩ, Thường vụ Đảng ủy – Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã tổ chức gặp mặt cựu cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn vận tải 232. Nếu như hai lần gặp mặt trước do Hội LHPN tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng (cũ) và Ban Liên lạc Tiểu đoàn tổ chức diễn ra khá âm thầm, hối hả, cuộc gặp mặt lần này được chuẩn bị công phu. Hưởng ứng lời kêu gọi của Quân khu, các đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài quân đội, các nhà hảo tâm trên địa bàn Khu 5 đã tự nguyện quyên góp, ủng hộ hơn 1,7 tỉ đồng. Các cơ quan Quân khu đã thực sự vào cuộc. Ngay từ đầu tháng 4, Báo – Truyền hình Quân khu 5 đã “nổ phát súng” đầu tiên với hàng loạt tin bài ảnh sinh động, lôi kéo các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và địa phương "xung trận", tạo thành làn sóng tuyên truyền sâu rộng về “Tiểu đoàn Bà Thao”. Cục Hậu cần Quân khu phối hợp với Ban Liên lạc Tiểu đoàn hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị tuyên dương danh hiệu anh hùng LLVTND cho tập thể đơn vị và 2 cá nhân: Tiểu đoàn trưởng Phạm Thị Thao, Chính trị viên phó Đại đội 2 Nguyễn Thị Huấn. Phòng Dân vận xúc tiến thâm nhập, xác minh các trường hợp đặc biệt khó khăn để đề xuất Quân khu phương án hỗ trợ. Phòng Chính sách giải đáp các thắc mắc và hướng dẫn một số cựu quân nhân 232 làm chế độ chính sách. Các trạm khách của Quân khu trên địa bàn Đà Nẵng sửa soạn phòng ốc đón tiếp những vị khách đặc biệt. Trước buổi gặp mặt, các chị được khám chữa bệnh tại Bệnh viện quân y 17, tham quan Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh Quân khu 5, Hầm đường bộ Hải Vân…

Cuộc gặp mặt giao lưu với gần 400 cựu cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 232 diễn ra ngày 25-7-2009 tại Nhà văn hóa Quân khu 5 diễn ra vô cùng xúc động. Những “đóa hoa tươi hương trầm” một thời tạc vào Trường Sơn huyền thoại hình tượng rạng ngời về người nữ chiến sĩ vận tải: “Trăng ơi lên đỉnh Trường Sơn/ Mà soi những cặp má tròn hơn trăng/ Đôi vai nhỏ nặng gùi hàng/Em qua suối lớn em băng rừng già/ Quần rách gấu, áo sờn vai/ Nụ cười như cánh hoa mai trắng ngần” giờ đã bước sang tuổi làm bà. Thời gian, sự khắc nghiệt của chiến trường cùng những lo toan bộn bề của đời sống thường nhật đã khiến nhiều chị bạc phơ mái đầu. Có chị vào hội trường bước đi không vững phải có người dìu… song, mọi đôi mắt đều bừng sáng niềm vui đoàn tụ. Bao nhiêu kỷ niệm ùa về, sống động, như vừa mới hôm qua.

Hội trường lặng đi khi những cán bộ của tiểu đoàn được mời lên giao lưu đã ngược dòng thời gian làm sống lại những năm tháng “Ra quân như biển trào bão lốc, xuống đường như đất lở trời long” với quyết tâm thi đua “Đạp 50 cân xuống đất, hất 70 cân sang bên, vì chiến trường mang lên 1 tạ”, “Không tính số lượng, không tính chỉ tiêu, có sức bao nhiêu, cống hiến tất cả” của những nữ chiến sĩ vận tải 232 ngày ấy. Đó cũng là nguồn lực to lớn tiếp sức cho “kiện tướng hành lang” Nguyễn Thị Huấn làm nên kỳ tích vận chuyển nòng ĐKZ 75 với trọng lượng nặng gấp 2,5 lần cơ thể.

Đặc biệt khi Trung tướng Nguyễn Trung Thu, Tư lệnh Quân khu 5 nghẹn lời ôn lại những hy sinh thầm lặng của đơn vị: “58 người con gái với cái tuổi trăng tròn đã vĩnh viên nằm lại dọc con đường Trường Sơn máu lửa. Nhiều chị là thương binh, là nạn nhân chất độc màu da cam, một số chị đã mất sau ngày hòa bình vì di chứng của chiến tranh…”, trên gương mặt những cựu cán bộ, chiến sĩ của “Tiểu đoàn Bà Thao” đều chan hòa nước mắt.

Chị  Trần Thị Cơ, nguyên Chính trị viên Đại đội 3 day dứt: “Trong ngày trùng phùng này, chúng tôi càng nhớ đến các chị Trần Thị Lâu, Nguyễn Thị Lựu… đã hy sinh trên đường vận chuyển hàng. Các chị yên nghỉ bên những dòng suối lớn, đơn vị lại thay đổi vị trí đóng quân liên tục, không biết đến bây giờ hài cốt đã quy tập về nghĩa trang chưa?”. Chị Phạm Thị Thao, nguyên Tiểu đoàn trưởng 232 ngậm ngùi: “Nhớ những lúc đói cồn cào, đói đến vàng mắt, run chân, trên lưng gùi gạo, muối chặt nặng mà không ai màng đến một thứ gì. Chính những điều giản dị, cao đẹp ấy là nền tảng vững chắc giúp chị em Tiểu đoàn trong cuộc sống sau này dù gian nan đến mấy vẫn giữ vững phẩm chất cao quý của Bộ đội Cụ Hồ”. Chị Nguyễn Thị Thu, nguyên Tham mưu trưởng Tiểu đoàn, tâm sự: “Chiến tranh gắn liền với mất mát, hy sinh. Không chỉ các chị đã ngã xuống trên dải Trường Sơn mà hầu hết chị em khi trở về cuộc sống đời thường phải đương đầu với những bao vết thương, bệnh tật dai dẳng, nhiều người không được hưởng thiên chức làm vợ, làm mẹ, cuộc sống thiếu thốn trăm bề. Mới cách đây mấy ngày, lại thêm một chị ra đi… Song chúng tôi vô cùng hạnh phúc vì quá khứ vẻ vang không bị lãng quên. Lần này Quân khu không chỉ tổ chức gặp mặt mà còn huy động các nguồn kinh phí hỗ trợ cựu quân nhân 232 đặc biệt khó khăn chữa bệnh, phát triển kinh tế gia đình, sửa chữa, nâng cấp và xây nhà ở".

Chị Đỗ Thị Lê Minh, nguyên y tá Tiểu  đoàn, quê Đại Cường, Đại Lộc, Quảng Nam, hiện  đang sinh sống tại thành phố Hồ Chí Minh phấn chấn: “Từ lúc nhận được giấy mời của Quân khu, tôi mừng đến phát khóc, gặp ai cũng muốn khoe. Tôi đã bay vào Đà Nẵng sớm trước 1 ngày. Chúng tôi đã có những đêm không ngủ. Những ngày qua, tất cả đều như trẻ lại, cả con người và bao kỷ niệm... Cám ơn những tình cảm sâu nặng của Bộ Tư lệnh Quân khu, các cơ quan, đơn vị trong Quân khu, chúng tôi sẽ mãi mãi không bao giờ quên”.

Bài và ảnh: Đỗ Thị Ngọc Diệp