QĐND Online - Khi cơn bão số 11 vừa tan, mưa như trút nước xuống các địa bàn của tỉnh Gia Lai. Nước lũ trên sông Ba và sông Ayun dâng cao và cuồn cuộn chảy. Hàng trăm hộ dân tại các xã Ia Broăi, Ia Tul…huyện Ia Pa, huyện K rông Pa, Phú Thiện và thị xã A YunPa bị nước bao vây và cô lập hoàn toàn. Hàng chục nghìn héc-ta hoa màu bị nhấn chìm trong biển nước…Đến nay nhiệm vụ cứu người được đặt lên hàng đầu đối với lực lượng tìm kiếm cứu nạn...

Ia Pa trong cơn lũ dữ

Giải cứu các cháu nhỏ bị mắc kẹt trong lũ.

Ảnh hưởng cơn bão số 11 khiến mưa lớn với lượng mưa trung bình bình 136,5mm-138mm kéo dài trên diện rộng. Theo Ban chỉ huy phòng chống lụt bão thị xã Ayun Pa, nước lũ các sông, suối trên địa bàn đang dâng cao; đỉnh lũ trên sông Ba (đoạn qua cầu Bến Mộng) vượt báo động 3 là 3,04 m, biên độ lũ 7,26m và đang tiếp tục lên nhanh.

Tại huyện Ia Pa, nước lũ dâng cao trên sông Ayun và sông Ba đã gây ngập úng một loạt xã dọc theo 2 bên sông. Chiều ngày 4-11, tỉnh lộ 662 vẫn bị cắt đứt hoàn toàn khi nước lũ dâng cao nhấn chìm cầu Quý Đức nối liền phường Cheo Reo, thị xã Ayun Pa với xã AmaRơn, huyện Ia Pa.  

Nước lũ dâng cao khiến đời sống của hàng chục hộ dân sống dọc hai bên bờ sông Ayun thuộc xóm chùa gần cầu Quí Đức, xã Ia Trốk, huyện Ia Pa gặp nguy hiểm. Theo thống kê chưa đầy đủ từ Ban phòng chống lụt bão huyện  Ia Pa, hiện đã phát hiện 4 người dân bị nước lũ dìm chết (xã Ia Trốk 3 người, xã Kim Tân 1 người). Trong đó, có một học sinh lớp 6 trên đường đi học trên tỉnh lộ 662 đoạn gần cầu Quý Đức bị nước lũ cuốn trôi sáng 3-11, đến nay chưa tìm thấy xác. Một học sinh khác đi học về qua đây cũng bị nước lũ cuốn trôi nhưng may mắn vướng vào trụ điện giữa cánh đồng và được bộ đội cứu hộ giải thoát.

Ngoài thiệt hại về người, các địa phương tại khu vực Bắc sông Ba là vùng hứng lũ nặng nề nhất của huyện Ia Pa gồm các xã Ia Broăi, Ia Tul, Chư Mố và Ia K’dăm.

Sáng 5-11, khi nước lũ bắt đầu xuống, chúng tôi mới có thể tìm đường đến với các buôn làng bị nhấn chìm, khi tuyến đường liên xã nối các xã Ia Broăi, Ia Tul… đã bị dòng nước lũ cuốn phăng.

Trao đổi với chúng tôi khi đang trên đường kiểm tra thiệt hại sau lũ, ông Trương Nguyên Hảo, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Broăi cho biết: “Nước lũ lên quá nhanh khiến gần 1.000 gia súc lớn, chủ yếu là bò, lợn và dê của đồng bào J’rai tại các buôn Broăi, Ia Riu, Tul, Tul Ôh, Jư Hoét và Jư Ươk bị chết và mất tích. Ngoài ra hơn 300 ha hoa màu, trong đó khoảng 200 ha thuốc lá và hơn 100 ha lúa rẫy, bắp bị mất trắng. Không chỉ gây thiệt hại trong sản xuất nông nghiệp, hàng chục ngôi nhà sàn, trường học, trụ sở cơ quan nhà nước cũng bị nước lũ gây hư hại nặng, thậm chí đổ sập hoàn toàn”.

Căn nhà cấp 4 mà vợ chồng anh Hoàng Ngọc Thanh, Châu Thị Hồng Vinh, buôn Broăi dồn sức, dồn của trong gần 10 năm mới dựng được, nay bị lũ dữ tràn về làm đổ sập. Chị Vinh ngậm ngùi: “Thế là gia đình tôi mất tất cả rồi. Nước lên nhanh quá. Cũng may có người đưa xuồng xuống cứu, nếu không ngay cả tính mạng chắc cũng không giữ được chứ nói gì của cải, đồ đạc trong nhà.”.

Đàn bò của Kpar Míh, buôn Ia Rui có 12 con nhưng cơn lũ đã dìm 2 con chết đuối và cuốn 4 con mất tích. Gia đình anh đành xẻ thịt bò, nướng dùng thay lương thực trong những ngày còn lại. Không chỉ riêng gia đình anh Kpar Míh, mà hầu hết người dân tại các buôn làng dọc theo các xã Ia Broăi, Ia Tul, Chư Mố cũng phải chọn giải pháp xẻ thịt gia súc, gia cầm chết trong cơn lũ để giải quyết nhu cầu trước mắt, khi điều kiện lương thực chưa đủ đáp ứng cho cuộc sống.

Đông Gia Lai đối mặt với cơn lũ lịch sử

Lực lượng vũ trang Gia Lai sử dụng ca nô cứu dân trong lũ.

Đây có lẽ là cơn lũ lớn nhất trong 50 năm qua tại các huyện phía Đông tỉnh Gia Lai. Nước lũ lên quá nhanh đã nhấn chìm nhiều buôn làng, tổ dân phố ngay tại thị xã Ayun Pa. Nhiều tuyến đường giao thông, điện, điện thoại bị cắt đứt chưa thể khắc phục. Tại buôn Ama Jơn, phường Đoàn Kết; tổ dân phố 5, phường Hoà Bình (thị xã Ayun Pa), nước ngập lên tận mái nhà hàng chục hộ dân dọc hai bên đường Hùng Vương dẫn ra cầu Bến Mộng suốt đêm mồng 2 và ngày 3-11.

Trao đổi với chúng tôi, ông Châu Ngọc Tuấn, Bí thư thị uỷ cho biết: Khi thiên tai xảy ra, Ban chỉ huy phòng chống lụt bão thị xã chỉ đạo, huy động tối đa lực lượng cứu hộ nhằm bảo đảm tính mạng cho nhân dân. Ngay trong đêm 2-11, lực lượng cứu hộ của thị xã đã huy động 2 ca nô cứu hộ và lực lượng tại chỗ cùng với cán bộ chiến sĩ của Binh đoàn Tây Nguyên, LLVT tỉnh Gia Lai, di dời khẩn cấp 150 hộ, 750 người dân ở phường Đoàn Kết và dọc theo sông Ba thuộc phường Sông Bờ, xã Ia Sao lên khu vực an toàn.

Nước lũ sông Ba dâng cao khiến nhiều đoạn trên Quốc lộ 25 ngập nước, chia cắt các xã Chư Gu, Chư R’Căm, Ia Siơm, Phú Cần… huyện

Ông Đinh Xuân Duyên, Trưởng Ban phòng chống lụt bão huyện cho biết: Do lũ về quá nhanh, các tuyến đò ngang qua sông, suối và bến phà cầu Bung buộc phải dừng hoạt động từ 2 ngày qua. Nước sông Ba dâng cao đã làm ngập 245 hộ dân ở 7 buôn thuộc các xã Ia Rmok, Chư Gu, Ia Siơm, Phú Cần. Hiện lực lượng cứu hộ của huyện đang tập trung di dời các hộ dân này lên khu vực an toàn. UBND huyện vừa chỉ đạo các xã bị ảnh hưởng mưa lũ xuất ngân sách mua mì tôm, gạo cứu đói khẩn cấp cho các hộ dân trong diện di dời và những hộ bị nước lũ ngập hết lương thực.

Tại huyện Phú Thiện, nước sông Ayun đã nhấn chìm hàng trăm héc-ta lúa, hoa màu và hồ cá của hầu hết các xã dọc bờ sông ... Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Phú Thiện: tuyến đường duy nhất nối liền Ia Yeng và Chư A Thai với bên ngoài đã bị nước lũ cắt đứt nhiều đoạn, khiến các địa phương vẫn đang bị cô lập.  

Cũng theo ông Tuấn, hiện lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đang tập trung lực lượng để di dời các hộ dân vùng ngập lụt này lên khu vực an toàn. Cho đến thời điểm này chưa có thiệt hại về người. Tuy nhiên thiệt hại về tài sản do lũ lụt gây ra rất lớn, hiện cơ quan chức năng vẫn chưa thể thống kê đầy đủ khi hầu hết các xã đều ngập chìm trong nước lũ.

Giúp dân vượt thiên tai

Để giúp người dân vượt qua khó khăn, sáng 3-11, lãnh đạo UBND, HĐND cùng các sở, ban, ngành tỉnh Gia Lai trực tiếp đi kiểm tra, chỉ đạo cứu dân khẩn cấp tại các huyện Phú Thiện, Ia Pa, Krong Pa và thị xã Ayun Pa. Sáng ngày 3-11, 3 ca nô, 2 xe lội nước cứu hộ của đoàn Đồng Bằng, Binh Đoàn Tây Nguyên; 2 xe thiết giáp lội nước, 6 ca nô cứu hộ của Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai; 1 ca nô của Hồ Ayun Hạ và 2 ca nô cứu hộ của thị xã Ayun Pa đã đến khu vực ngập xung quanh cầu Quý Đức, Bến Mộng để mở đường tiếp tế lương thực, giải phóng những địa phương đang bị nước lũ cô lập.

Đến chiều ngày 5-11, các lực lượng chức năng đã tìm và cứu được trên 3.000 người dân bị mắc kẹt trong các ngôi nhà bị ngập nước; hai cháu học sinh ở trường Lê Lợi, xã Ia Phăng, huyện Kon Chro, sau hai đêm, một ngày “sống trên cây” đã được bộ đội cứu sống. Đặc biệt sáng ngày 5-11, cán bộ chiến sĩ đại đội trinh sát-Bộ CHQS tỉnh Gia Lai đã giải cứu thành công ông Phan Cao Chúc, công nhân nhà máy thuỷ điện Hoàng Anh sau ba đêm, hai ngày bị mắc kẹt trên ngọn cây ở Kon Chro.

Mặc dù nước lũ trên sông Ayun và sông Ba đang có chiều hướng rút dần nhưng hàng nghìn hộ dân xã Ia Broăi, Chư Mố, Ia Tul, Ia Kdăm… huyện Ia Pa vẫn đang bị cô lập, rất cần sự hỗ trợ lương thực, thực phẩm và nước uống…

Bài và ảnh: Lê Hân