Hằng năm, cứ vào khoảng thời gian từ tháng 12 đến hết tháng 2 gối năm, bà con ở một số địa phương trong tỉnh Đắc Nông bắt đầu vào mùa hái đót. Khoảng thời gian này, cũng là dịp nông nhàn nên ai cũng tranh thủ vào rừng hái loại lâm sản trời cho này để có thêm thu nhập sắm sửa Tết. Những năm gần đây, giá đót cao nên mọi người rủ nhau đi rừng hái rất đông, có nhiều nhà nhờ mùa đót mà ấm no hơn.

Các em nhỏ ở Đắc Som đi hái đót.

Ở Đắc Nông, hầu như ở cánh rừng nào cũng có đót, song nhiều nhất là ở các huyện Đắc Song, Krông Nô, Đắc G’long và Tuy Đức. Giống cây này thuộc họ lau lách, mọc thành từng cụm, có khi trải dài hàng cây số. Đót cho sản phẩm chính là hoa, người ta dùng hoa đót gia công thành chổi quét nhà, hay phục vụ cho công việc xây dựng (quét vôi, xi măng trong xây dựng) thậm chí còn trở thành vật trang trí trong nhà. Trước đây đót có giá rẻ, chỉ khoảng vài trăm đồng/kg, nhưng vài năm trở lại đây do khan hiếm nên đót có giá hơn. Hiện nay mỗi kg đót tươi có giá vào khoảng 2.000 đến 3.000 đồng, còn đót khô thì từ 8.000 đến 9.000 đồng. Theo thống kê, mỗi năm tỉnh Đắc Nông cung cấp cho thị trường hàng trăm tấn đót khô. Theo chân lái buôn cây đót “tỏa” đi khắp nơi, bà con thường ngày quét nhà bằng chổi đót vừa sạch, vừa êm tay song mấy ai hiểu hết nỗi vất vả của những người đi hái đót.

Suốt tháng nay, cả gia đình anh K’Lung ở thôn B’Nơr, xã Đắc Som đi hái đót. Năm nào cũng vậy, sau khi thu hoạch cà phê là nhà anh lại kéo nhau vào rừng hái đót. Với sức vóc của một lực điền thì bình quân mỗi ngày K’Lung hái được khoảng 30 đến 50kg đót, thu được hơn 100 nghìn đồng. Quả thực đây là một việc làm đem lại thu nhập khá hấp dẫn. Theo anh thì trước đây có ngày anh thu được hàng tạ, nhưng giờ đây do có nhiều người đi hái nên đót cũng ít đi, muốn thu được nhiều phải đi xa, trèo núi cao mới có. Đối với những người không khỏe chân mạnh tay như K’Lung thì chỉ hái đót ở vùng gần nơi ở nên mỗi ngày thu được từ 10 đến 15kg. Thu nhập hấp dẫn từ cây đót còn cuốn cả các em nhỏ vào việc, như K’Ry là học sinh lớp 7 Trường THCS Phan Chu Trinh xã Đắc Som và các bạn cùng thôn sau buổi học lại rủ nhau hái đót. Ở Đắc Som đót còn khá nhiều, ngay dọc Quốc lộ 28 đót mọc dài hai bên đường.

Mùa đót năm nay lại tạo thêm thu nhập, giúp bà con ở vùng sâu, vùng xa tỉnh Đắc Nông cải thiện sinh hoạt trong ba ngày Tết.

Bài và ảnh: BÌNH ĐỊNH