Giao lưu trực tuyến tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Lần đầu tiên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) đã dành trọn một ngày để tổ chức buổi giao lưu trực tuyến qua internet với nhân dân, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực sản xuất, chế biến, xuất khẩu nông - lâm - thủy sản. Cuộc giao lưu trở thành một phiên “chất vấn” giữa các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân với lãnh đạo Bộ NN-PTNT. Rất nhiều vấn đề “nóng” được nêu ra và nội dung trả lời cũng rất thẳng thắn, thiết thực...

“Nóng bỏng” chuyện chăn nuôi, dịch bệnh

Hội trường Nhà B6 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (số 2, Ngọc Hà - Hà Nội), ngày 20-3, hội tụ đông đủ lãnh đạo Bộ và các cơ quan thuộc Bộ. Gần 100 chiếc máy vi tính có kết nối internet đã được huy động phục vụ buổi giao lưu trực tuyến. Không khí trong hội trường khá bình lặng, yên ả, còn các câu hỏi gửi về lại khá “nóng bỏng”.

Bạn Nguyễn Hoàng Hương, ở phường Bưởi, quận Tây Hồ (Hà Nội) hỏi Bộ trưởng Cao Đức Phát:

- Bao giờ các doanh nghiệp Việt mới đủ khả năng xuất khẩucác chế phẩm từ chăn nuôi gia súc, gia cầm? Thực tế, số lượng xuất khẩuhiện nay không đáng kể so với tiềm năng ngành nông nghiệp?

Sau khi tham vấn với Vụ Khoa học công nghệ, người đứng đầu ngành nông nghiệp trả lời:

- Các doanh nghiệp có đủ khả năng xuất khẩu hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trước hết, phải có các sản phẩm chăn nuôi giá thành thấp, kiểm soát tốt dịch bệnh, hình thành được các vùng chăn nuôi theo hướng công nghiệp, giết mổ, chế biến bảo đảm vệ sinh-an toàn thực phẩm. Việt Nam hiện đang xuất khẩu cho các nước khoảng 12.000 tấn thịt lợn cai sữa/năm, khoảng 3.000 tấn thịt lợn choai/năm và nhiều nhất là các sản phẩm từ ong (khoảng hơn 80% sản lượng). Với thực trạng và mức độ đầu tư cho chăn nuôi hiện nay, sớm nhất cũng phải từ sau năm 2013 trở đi chúng ta mới có hy vọng xuất khẩu được các sản phẩm chăn nuôi với số lượng đáng kể.

Đề cập đến việc “bò dự án” bị nhiễm dịch, bạn Nguyễn Phấn Đấu ở thị xã Tân An (tỉnh Long An) thẳng thắn chất vấn Bộ trưởng Cao Đức Phát:

- Bò giống từ tỉnh Long An cung cấp cho tỉnh Kon Tum và cho dự án xóa nghèo ở huyện Châu Thành và Tân Trụ (tỉnh Long An) bị nhiễm bệnh lở mồm, long móng, gây thiệt hại lớn cho nông dân. Sai sót này có lỗi của ngành thú y địa phương không?

Bộ trưởng Cao Đức Phát “nhường lời” cho Cục trưởng Cục Thú y Bùi Quang Anh.

- Việc kiểm dịch vận chuyển bò giống từ tỉnh Long An đến tỉnh Kon Tum làm lây lan bệnh lở mồm, long móng, sai sót trước hết thuộc về cơ quan thú y của tỉnh Long An - Ông Bùi Quang Anh thừa nhận-Tuy nhiên, cả đơn vị mua bò cũng có một phần trách nhiệm. Bởi vì, trong quá trình vận chuyển gia súc từ Long An về Kon Tum họ đã không tuân thủ đúng quy định (như phải nuôi cách ly, kiểm dịch trước khi đưa về nuôi ở các hộ gia đình). Để khắc phục những bất cập trên, Bộ NN-PTNT đã ban hành Công văn số 404 về việc tăng cường kiểm soát việc buôn bán, vận chuyển gia súc, tránh để lây lan dịch bệnh, quy rõ trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân sai phạm.

Giải quyết “đầu ra” sản phẩm cho nông dân

Trước câu hỏi về nhiều vùng trồng rau và cây ăn quả hiện nay, mặc dù đã thực hiện đúng quy hoạch, nhưng mỗi khi vào mùa vụ thì nông dân lại không bán được, giá quá rẻ, không có lãi… lãnh đạo Bộ NN-PTNT khẳng định:

Trong buổi giao lưu, đã có gần 7.000 lượt người truy cập hệ thống trực tuyến, hơn 600 câu hỏi được gửi đến Ban tổ chức, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực lâm nghiệp, thủy sản và nông thôn. Lãnh đạo Bộ NN-PTNT đã trả lời được hơn 50% số câu hỏi. Các câu còn lại sẽ được Bộ trả lời trên hệ thống trực tuyến và tại hộp thư điện tử của người gửi. Trong những ngày tới, hệ thống giao lưu trực tuyến tiếp tục hoạt động tại địa chỉ http://gltt.mard.gov.vn/.

- Để khắc phục thực trạng này, Bộ đã đề xuất với Chính phủ triển khai chính sách khuyến khích phát triển rau, quả an toàn. Theo đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ cho các địa phương xây dựng, quy hoạch vùng trồng rau, quả; đầu tư cơ sở hạ tầng, đặc biệt là các cơ sở chế biến, bảo quản, đẩy mạnh tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Bộ cũng khuyến khích có thêm nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực thu mua, chế biến nông, lâm nghiệp, thủy sản, liên kết chặt chẽ với người nông dân, tạo đầu ra cho sản phẩm. Tuy nhiên, về phía bà con, cũng cần thực hiện nghiêm theo quy hoạch vùng trồng rau, quả tập trung, không nên chạy theo phong trào mà “xé” quy hoạch.

Cũng chung nỗi lo về “đầu ra” của nông sản, ông Lê Thanh Long, ở khu 3, phường An Khánh, quận Ninh Kiều (Cần Thơ) quan tâm đến thị trường tôm nguyên liệu ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Ông nêu thực trạng: “Hiện nay, nhiều người nuôi tôm không có vốn để tái đầu tư cho vụ nuôi tôm sú. Lý do là nhiều năm nay nuôi tôm đã bị lỗ lớn, nhiều diện tích bà con đã chuyển sang nuôi cua, cá kèo... dẫn đến nguy cơ thiếu tôm nguyên liệu trầm trọng trong năm 2009. Như vậy, các nhà máy sẽ không có đủ nguyên liệu để hoạt động, đời sống của công nhân sẽ bị ảnh hưởng. Bộ có ý kiến gì về vấn đề này?”.

Bộ trưởng Cao Đức Phát trả lời:

- Giữa tháng 2-2009, trong cuộc họp với các tỉnh ĐBSCL tại Cần Thơ, Bộ NN-PTNT đã đưa ra 4 nhóm giải pháp để phát triển và tiêu thụ tôm nước lợ ở ĐBSCL, trong đó yêu cầu các tỉnh rà soát và phân loại các hộ nuôi đang gặp khó khăn về vốn, nhất là các hộ nuôi quy mô nhỏ để có biện pháp hỗ trợ kịp thời. Đặc biệt, Bộ cũng đang chỉ đạo Cục Nuôi trồng thủy sản xây dựng chính sách hỗ trợ rủi ro cho người nuôi tôm và nuôi thủy sản nói chung. Để khắc phục tình trạng sản xuất không gắn với tiêu thụ, Bộ đang khẩn trương thẩm định, phê duyệt quy hoạch nuôi tôm nước lợ đến năm 2015, và định hướng đến năm 2020 của cả nước, trong đó có ĐBSCL. Bộ đã yêu cầu Cục Chế biến nông - lâm - thủy sản và Nghề muối xây dựng đề án kho chứa đông lạnh và chính sách thu mua sản phẩm, bảo đảm người nuôi không bị thua lỗ như thời gian qua.

Kiểm soát quy hoạch vùng nguyên liệu

Bàn về vấn đề quy hoạch, đại diện Công ty cổ phần Nông sản Tân Lâm (Quảng Trị) lo ngại việc xảy ra tình trạng cấp giấy phép tràn lan cho các dự án nhà máy chế biến nông sản. Đặc biệt là tình trạng các nhà máy đều có công suất lớn hơn nhiều lần so với quy mô vùng nguyên liệu, dẫn đến mất cân đối về sản xuất, gây lãng phí.

Lãnh đạo Bộ NN-PTNT thừa nhận: “Đúng là công suất của các cơ sở chế biến mía đường, chè, điều… đã vượt quá khả năng cung cấp của vùng nguyên liệu. Do đó, trong quy hoạch, Chính phủ cũng đã định hướng đến năm 2010 không xây dựng thêm cơ sở chế biến mới, chỉ tập trung đầu tư chiều sâu, nâng cấp các cơ sở hiện có để tiết kiệm nguồn lực cho xã hội. Bộ NN-PTNT cũng đang xây dựng và chuẩn bị ban hành các quy chuẩn kỹ thuật về cơ sở chế biến, chất lượng nguyên liệu đầu vào và chất lượng sản phẩm, tạo hành lang pháp lý chấn chỉnh sản xuất đối với từng ngành hàng.

Đại diện một doanh nghiệp hỏi: Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đề nghị cho giảm hoặc miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất các mặt hàng thuỷ sản xuất khẩu. Vậy mong muốn của các doanh nghiệp có được đáp ứng không?

Thứ trưởng Lương Lê Phương trả lời:

- Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ NN-PTNT và Bộ Công Thương giải quyết. Quan điểm của Bộ là đồng ý giảm thuế nhập khẩu xuống 0% đối với các loại nguyên liệu thủy sản mà trong nước không có hoặc có sản lượng nhỏ. Việc này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu chế biến xuất khẩu.

Liên quan đến việc chuyển đổi mục đích trồng cây cao su, ông Lê Xuân Trí, trú tại phường Tân Phú, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước hỏi:

- Bộ đã công bố cây cao su là cây sử dụng cả cho nông nghiệp và lâm nghiệp. Vậy có thể đưa vào các loại cây trồng rừng phòng hộ, rừng đặc dụng của địa phương không?

Thừa lệnh Bộ trưởng Cao Đức Phát, lãnh đạo Cục Lâm nghiệp cho biết:

- Trong Thông tư số 127/2008 về việc hướng dẫn trồng cao su trên đất lâm nghiệp đã quy định: Cây cao su trồng trên đất lâm nghiệp được quy hoạch là đất rừng sản xuất. Do đây là cây đòi hỏi điều kiện đất đai, thâm canh và đầu tư cao, nên không đưa vào mục đích rừng đặc dụng và phòng hộ. Những diện tích cao su trồng trên đất nông nghiệp không được tính vào độ che phủ của rừng.

Vượt quá khuôn khổ chủ đề “Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sát cánh cùng doanh nghiệp”, buổi giao lưu trực tuyến qua internet đã trở thành diễn đàn dân chủ, thẳng thắn và thiết thực cho tất cả những ai quan tâm đến lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản. Trao đổi riêng với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, đồng chí Nguyễn Minh Nhạn phụ trách Văn phòng Bộ NN-PTNT cho biết: Bộ sẽ cố gắng trả lời tất cả các câu hỏi chính đáng liên quan đến lĩnh vực này. Hệ thống giao lưu trực tuyến được kết nối với tất cả 63 tỉnh, thành phố. Nếu câu hỏi nào liên quan đến những vấn đề cụ thể ở từng địa phương, Bộ sẽ chuyển về cho lãnh đạo các Sở NN-PTNT địa phương trả lời. Do đó, sẽ không xảy ra tình trạng né tránh những câu hỏi “nóng”, hoặc trả lời chung chung, đổ lỗi trách nhiệm cho nhau.

Được biết, Bộ NN-PTNT dự định sẽ tổ chức định kỳ phương thức giao lưu trực tuyến qua internet vào những thời điểm thích hợp.

Bài và ảnh: LÊ THIẾT HÙNG