QĐND - Những năm qua, ngoài nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, xây dựng công trình quốc phòng, làm đường tuần tra biên giới, rà phá bom, mìn… Lữ đoàn 414 (Quân khu 4) còn là lực lượng nòng cốt, tin cậy đối với nhân dân trên địa bàn trong phòng, chống cháy rừng, khắc phục hậu quả thiên tai, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.

Chúng tôi đến lữ đoàn vào một ngày mưa giông, song tại bến sông huấn luyện của đơn vị, cán bộ, chiến sĩ vẫn miệt mài với các bài tập cứu hộ, cứu nạn. Nước sông đỏ ngầu, chảy cuồn cuộn; gió ào ào thổi rách cả áo mưa, cán bộ và chiến sĩ ai nấy đều ướt sũng, nhưng các anh vẫn phối hợp nhịp nhàng trong từng động tác… Chia sẻ với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Lữ đoàn trưởng cho biết “Trời mưa to, nhưng đây lại là điều kiện huấn luyện sát với thực tế khi mưa bão xảy ra. Các nội dung huấn luyện là sự tổng kết của nhiều năm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, được xây dựng thành các tình huống cụ thể để huấn luyện cho chiến sĩ”.

Những năm qua, lữ đoàn đã cử hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sĩ, hàng trăm lượt đầu phương tiện đi khắp các địa bàn, từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên-Huế, đến những nơi nguy hiểm nhất để giúp đỡ nhân dân. Chỉ tính riêng năm 2013, cán bộ, chiến sĩ lữ đoàn đã tham gia hàng chục đợt giúp nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai. Như trục vớt chiếc xe du lịch BKS 37A-002.03 và thi thể đồng chí Phó giám đốc sở Công thương Nghệ An cùng hàng cứu trợ bị nước lũ cuốn trôi tại thị xã Hoàng Mai, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, ngày 1-10-2013... Cũng trong bão số 10 năm 2013 tại tỉnh Quảng Bình và tỉnh Quảng Trị, lữ đoàn triển khai hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ giúp bà con nhân dân chằng chống nhà cửa, cây cối, di tản người về nơi trú ẩn an toàn. Khi mưa, bão đi qua, đơn vị tham gia cùng địa phương giúp bà con lợp lại nhà, tổng dọn vệ sinh các trục đường, sắp xếp đồ đạc, dựng lại cây đổ... ổn định cuộc sống cho nhân dân.

Cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 27, Lữ đoàn 414 chữa cháy rừng tại xã Nam Tân, Nam Đàn, Nghệ An.

Đặc biệt, vào lúc 18 giờ ngày 19-9-2013 tại đập tràn Khe Ang, xã Nghĩa Hồng, huyện Nghĩa Đàn (tỉnh Nghệ An), mưa lũ làm nước dâng cao đã cuốn trôi chiếc xe 7 chỗ mang biển kiểm soát 37A-09031 cùng 5 người. Ngay sau khi nhận được lệnh của quân khu, lữ đoàn đã nhanh chóng tổ chức lực lượng gồm 20 đồng chí và 11 phương tiện lên đường thực hiện nhiệm vụ. Trời mưa to, nước sông chảy xiết, nhưng cán bộ, chiến sĩ lữ đoàn không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, vật lộn dưới dòng nước trong nhiều ngày để tìm kiếm chiếc xe bị nạn. Khi phát hiện được chiếc xe, tuy đã thấm mệt nhưng với tinh thần xả thân vì nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ lữ đoàn đã cùng với các lực lượng địa phương phối hợp trục vớt chiếc xe và đưa những nạn nhân xấu số về với gia đình, người thân. Với những thành tích trong giúp đỡ nhân dân phòng, chống lụt, bão, tìm kiếm cứu nạn, năm 2013, lữ đoàn đã được Bộ Quốc phòng tặng bằng khen.

Chia sẻ với chúng tôi, Trung úy QNCN Nguyễn Văn An, thợ lái ca nô thuộc Đại đội 8, Tiểu đoàn 27 tâm sự: “Qua nhiều ngày ngụp lặn tìm kiếm mới phát hiện ra chiếc xe bị trôi, đang chìm dưới mặt nước chảy xiết. Lúc này có nhiều lực lượng tham gia, song mọi người có vẻ ngại khi phải lặn xuống tiếp cận chiếc xe. Tôi đã tự nguyện cùng đồng đội lặn xuống móc cáp để cẩu chiếc xe lên, nhưng khi cẩu lên khỏi mặt nước do kính xe bị vỡ, xác người trong xe tuột ra ngoài, buộc phải thả chiếc xe trở lại và lặn xuống kiểm tra lại xác các nạn nhân trong xe. Tôi phải lặn đi lặn lại rất nhiều lần để cố định chiếc xe, bảo đảm khi cẩu lên xác nạn nhân không bị tuột ra”. An còn cho biết thêm từ khi về công tác tại đơn vị, từ năm 1998 tới nay năm nào anh cũng cùng đơn vị đi phòng, chống lụt, bão. Anh kể cho chúng tôi nghe về tình huống cứu dân ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh năm 2002. Khi anh cùng đồng đội nhận được lệnh cứu người dân bị kẹt trên nóc nhà, lúc này nước sông Ngàn Phố đã dâng cao chảy xiết, xuồng của các anh bị nước cuốn vào gầm cầu, va vào trụ cầu, kính bị vỡ hết, xuồng chao đảo sắp chìm, nhiều người cả trên bờ và dưới xuồng hoảng loạn. Song anh đã bình tĩnh lựa con nước đưa xuồng ra khỏi gầm cầu, kịp thời đến địa điểm cứu dân. Khi phát hiện ra bà cụ đang ngồi trên nóc nhà kêu cứu, nhưng  nước chảy xiết, lại vướng vào cây xuồng không thể tiếp cận được, anh đã mưu trí, dũng cảm liên kết các phao bơi thành chiếc bè rồi bơi lần theo các ngọn cây tiếp cận ngôi nhà, đưa bà cụ lên bè cho đồng đội đưa về xuồng an toàn. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, anh đã được Bộ tư lệnh Quân khu 4 và Bộ Quốc phòng tặng bằng khen.

 “Nhiệm vụ phòng, chống cháy rừng đối với đơn vị gặp rất nhiều khó khăn, vì cơ sở vật chất không bảo đảm, chủ yếu là tận dụng các loại dụng cụ trang bị phổ thông như vỉ dập lửa, câu liêm, xô thùng… nên hiệu quả chưa cao và rất nguy hiểm cho bộ đội khi tham gia chữa cháy rừng”, đó là tâm sự của đồng chí Lữ đoàn trưởng. Từ thực tế trong nhiều lần chữa cháy rừng, "trong cái khó ló cái khôn", cán bộ, chiến sĩ đã tự khắc phục như dùng khăn và áo thấm nước đội lên đầu chống lửa táp, dùng cưa xăng, cuốc xẻng phát đường băng chống lửa… Đặc biệt, đơn vị đã  đặt ra phương án giả định tổ chức luyện tập, phối hợp chặt chẽ giữa các mũi, các hướng và lực lượng của địa phương, nên thời gian qua đã giúp nhân dân trên địa bàn phòng, chống cháy rừng khá hiệu quả.

Trong 6 tháng đầu năm 2014 trên địa bàn huyện Nam Đàn, Thanh Chương (Nghệ An) đã diễn ra nhiều đợt cháy rừng trên diện rộng. Lữ đoàn đã cử gần 500 cán bộ, chiến sĩ và hàng chục đầu phương tiện, phối hợp với các lực lượng của địa phương dập tắt những đám cháy và đã được quân khu tặng bằng khen về thành tích xuất sắc trong giúp dân phòng, chống cháy rừng.

Đồng chí Phạm Văn Khánh, Bí thư Đảng ủy xã Nam Tân, Nam Đàn, Nghệ An nhận xét: “Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn rất có trách nhiệm với địa phương trong mọi việc làm. Đặc biệt trong phòng, chống thiên tai, khi sự việc xảy ra, người dân rất tin tưởng vào cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 414, bởi các anh ấy không nề hà, không ngại khó, ngại khổ, thậm chí hy sinh cả tính mạng để bảo vệ tài sản và tính mạng cho người dân”.

Bài và ảnh: LÊ ANH TẦN