Đào tạo tin học. Ảnh: Internet

Đây là vấn đề thực sự cần thiết và phải thực hiện tích cực trong công tác đào tạo nhân lực để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của nước ta. Đã đến lúc, các trường đại học, cao đẳng trọng điểm ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh việc đặt hàng với các doanh nghiệp để đào tạo nhân lực và hình thành nơi tiếp nhận các đăng ký đặt hàng số lượng lao động từ phía doanh nghiệp, đào tạo phải gắn với nhu cầu sử dụng... Đó là ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị đào tạo theo nhu cầu bốn ngành trọng điểm cho Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức qua cầu truyền hình vừa qua.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo đào tạo nhân lực theo nhu cầu (Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì trong hàng chục năm qua, việc đào tạo nhân lực chất lượng thấp không gắn với nhu cầu của các ngành kinh tế diễn ra khá phổ biến. Nguyên nhân là do hệ thống đào tạo nhân lực phân tán, quản lý không đồng bộ, không có đầu mối chịu trách nhiệm về chất lượng đào tạo, không có ai đánh giá và kiểm soát... Do đó, tình trạng thiếu nhân lực xảy ra phổ biến nhất là các ngành liên quan trực tiếp đến sự phát triển kinh tế-xã hội như: Công nghệ thông tin, cơ khí, du lịch và tài chính-ngân hàng.

Đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng, Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, hiện nay trên địa bàn Hà Nội có 66 trường đào tạo ngành công nghệ thông tin với mỗi năm khoảng 13.102 sinh viên, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nước ngoài ứng dụng công nghệ cao. Ngành tài chính - ngân hàng cũng thiếu hụt nhân lực trầm trọng nên xảy ra tình trạng tranh chấp, nạn “chảy máu chất xám” ở nhiều doanh nghiệp (cán bộ nhà nước bỏ ra làm cho tư nhân), đó là chưa nói đến khả năng thích ứng công việc của những sinh viên được qua đào tạo còn thấp. Hà Nội là một trong những địa phương có số doanh nghiệp du lịch hoạt động nhiều vào bậc nhất trong cả nước, nhưng hầu như không năm nào tuyển đủ nhân sự, đặc biệt là các vị trí chuyên môn cao...

Còn ở Thành phố Hồ Chí Minh thì dự báo từ nay đến năm 2010 cần hơn 91.000 lao động công nghệ thông tin. Như vậy, trung bình mỗi năm cần 30.000 chuyên viên, trong khi đó khả năng của các trường hằng năm mới chỉ đào tạo được khoảng 11.000 chuyên viên có trình độ cao đẳng trở lên. Riêng ngành du lịch-khách sạn, tài chính-ngân hàng, đóng tàu cũng đang cần tới hàng chục nghìn lao động mỗi năm. Thực trạng này đòi hỏi hệ thống đào tạo của chúng ta cần phải nhanh chóng thay đổi hướng đào tạo.

Được biết, sắp tới, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ triển khai xây dựng Trung tâm hỗ trợ đào tạo và cung ứng nhân lực, nhằm cải thiện và thúc đẩy công tác đào tạo nhân lực chất lượng cao cho hai vùng kinh tếtrọng điểm này. Trung tâm sẽ làm cầu nối giữa cơ sở đào tạo với các doanh nghiệp, là nơi phân tích nhu cầu đào tạo, thông tin thị trường lao động tích hợp với mạng lưới quốc gia. Theo Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Nhà nước sẽ giúp đỡ bằng cách hỗ trợ mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, có thể tập hợp các hợp đồng nhỏ thành các hợp đồng lớn, đồng thời sử dụng sức mạnh tài chínhđể thúcđẩy công tácđào tạo nhân lực, thu hút nguồn lực nước ngoàiđầu tư vào lĩnh vực này. Tuy nhiên, để cho việc đặt hàng trong đào tạo nhân lực đạt hiệu quả tốt, các doanh nghiệp cũng nên tích cực bắt tay hợp tác với các trường để cung cấp thiết bị và cơ sở vật chất, tham gia giảng dạy, góp ý vào giáo trình, chương trình đào tạo, tạo điều kiện cho các sinh viên thực tập, thực hành... vì mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.

HÀ THANH MINH