Dọc các tuyến đường đẹp vào bậc nhất ở thành phố Đà Nẵng như: đường Nguyễn Tất Thành, đường Phạm Văn Đồng, đường Sơn Trà-Điện Ngọc... còn rất nhiều những lô đất có diện tích từ 0,5 ha trở lên đang “bỏ hoang”. Nhưng theo lãnh đạo thành phố, đất ở đấy đều đã có chủ, vậy đó là các dự án quy hoạch treo, hay còn lý do gì khác...?

Chính sách ưu đãi giá - con dao hai lưỡi

Đà Nẵng có được bộ mặt khang trang như hiện nay, là nhờ sự mạnh dạn quy hoạch, sắp xếp lại các khu dân cư, mở ra các tuyến đường mới, khu đô thị mới. Một trong những thành công là thành phố có chính sách ưu đãi về giá để khai thác quỹ đất. Song, mặt trái của nó, là nhiều khu “đất vàng” để treo suốt từ đó tới nay.

Những khu đất nằm ở vị trí đắc địa như thế này bị “bỏ hoang” khá nhiều ở TP Đà Nẵng.

Một trong những khu “đất vàng” ấy là khu đất 4 mặt tiền ở vào vị trí đắc địa, ngay trung tâm thành phố có giá bán cho một doanh nghiệp chỉ 6 triệu đồng/m2, nhưng cũng “treo” mãi, rồi “luân chuyển” qua nhiều chủ, chỉ mới được khởi công xây dựng cách đây vài tháng. Hoặc như khu đất nằm ở ngã tư Hùng Vương - Phan Châu Trinh, đã từng được giao cho Công ty Cà phê Trung Nguyên năm 2004, với mức giá chỉ 5,5 triệu đồng/m2, trong khi đó giá thị trường không dưới 20 triệu đồng/m2. Nhiều khu đất rộng hàng héc-ta trở lên, nằm im lìm dọc tuyến đường Sơn Trà - Điện Ngọc, nhưng phía sau nó là sự sôi động của các chủ đầu tư. Có thể nói rằng sự ưu đãi về giá, là thời cơ để các nhà buôn bất động sản kiếm lời. Thị trường địa ốc thành phố Đà Nẵng từ trước Tết Nguyên đán đến nay sôi động hẳn lên, có khá nhiều các nhà buôn bất động sản từ hai đầu đất nước đổ về đây, đơn lẻ có, liên doanh với nhau có, đang lùng mua những lô đất có diện tích lớn, nằm ở những vị trí đẹp với giá khá cao.

Việc “ưu đãi” về giá, mặt tích cực là chính quyền khai thác được quỹ đất để phát triển hạ tầng, nhưng mặt trái của nó chính là sự chậm chạp của các chủ đầu tư trong quá trình xây dựng. Sự chậm chạp ấy không phải tất cả đều yếu kém về năng lực tài chính, mà phần lớn họ giữ đất để “chờ thời”. Nhiều nhà đầu tư nói rằng, những miếng đất nằm ở những vị trí đẹp như thế, chỉ cần có công trình, là sẽ có lợi nhuận ngay.

Biện pháp chưa đủ mạnh

Gần đây lãnh đạo thành phố đã thông báo, sẽ có biện pháp mạnh để xử lý các trường hợp cố tình chậm trễ để “treo” dự án của các chủ đầu tư. Cùng với đó đưa ra các biện pháp chặt chẽ hơn trong việc tổ chức khai thác quỹ đất thời gian tới, đó là tổ chức đấu giá tất cả các lô đất ở các vị trí đắc địa, gọi là “đất vàng” và điều chỉnh giá trong khai thác để bảo đảm sự hợp lý, hạn chế việc lợi dụng đầu cơ. Đồng thời trước khi giao dự án, sẽ tiến hành kiểm tra về năng lực tài chính và ký cam kết trách nhiệm của các chủ đầu tư đối với thành phố.

Theo quan sát của chúng tôi, biện pháp này dù muộn, nhưng còn hơn không. Tuy nhiên, nó vẫn chưa đủ mạnh để buộc các nhà đầu tư sớm triển khai dự án. Trước hết là thắt chặt về giá, thì đến nay hầu hết các khu “đất vàng” đều đã có chủ, sự can thiệp của thành phố hiện nay chỉ là đốc thúc. Những vị trí khác, chưa có cơ sở để định ra mức giá như thế nào là hợp lý. Bên cạnh đó, để đối phó với những biện pháp của thành phố, nhiều chủ đầu tư đã có động thái “rục rịch” triển khai dự án, nhưng với mức độ nhỏ giọt. Họ sẵn sàng bỏ ra một vài chục tỷ dựng lên một vài công trình rồi sẵn sàng chuyển nhượng để kiếm lời gấp nhiều lần số vốn bỏ ra. Giá đất ở Đà Nẵng đang lên, nhưng so với hai đầu đất nước thì chưa sánh kịp. Vì vậy những nhà buôn bất động sản khi đến thị trường Đà Nẵng đều lùng mua bằng được những khu “đất vàng” nằm ở những vị trí đẹp, với giá cao “ngất ngưởng” so với thị trường thành phố, càng làm cho những nhà đầu tư chậm trễ trong việc triển khai dự án, chờ thời cơ chuyển nhượng lại để kiếm lời. Đó cũng là một phần nguyên nhân tạo lên cơn sốt đất ở Đà Nẵng. Và nếu “cơn sốt” này càng kéo dài, thì các dự án càng chậm được triển khai (!).

Trước thực trạng trên, nếu thành phố vẫn duy trì chủ trương “gia hạn thời gian rồi thu hồi” như hiện nay, thì việc chuyển biến vẫn hết sức chậm trễ. Và các chủ đầu tư đã có đất trong tay, vẫn “trăm phương ngàn kế” để lách quy định, kéo dài thời gian thực hiện. Để làm lành mạnh hóa thị trường địa ốc, để các

dự án sớm được xây dựng, tránh sự lãng phí về tài nguyên đất để hoang hóa. Chúng tôi đề nghị lãnh đạo thành phố cần có những biện pháp mạnh và kiên quyết đối với các chủ dự án. Theo chúng tôi, trước hết các cơ quan chức năng của thành phố cần sớm đánh giá lại năng lực của tất cả các chủ đầu tư, với những dự án không có khả năng tài chính, thì đề nghị thành phố kiên quyết thu hồi để giao lại cho những nhà đầu tư có đủ năng lực. Với những người “dựa” vào dự án để đầu cơ, cần phải có biện pháp hành chính đủ mạnh để ngăn chặn. Và bước tiếp theo là tổ chức ký cam kết giữa thành phố với các chủ đầu tư về thời gian triển khai dự án. Để tăng tính hiệu quả và hiệu lực, trong buổi ký cam kết này cần có sự chứng kiến của cơ quan bảo vệ pháp luật và các cơ quan truyền thông đại chúng. Có như vậy mới sớm chấm dứt tình trạng ì ạch như hiện nay.

Bài và ảnh: Nhóm PV miền Trung