Nghe tin Phân đội B hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của năm, tôi gọi điện đến chúc mừng Thắng - chính trị viên đơn vị, vốn là bạn thân thiết từ thời cùng học sĩ quan. Nhưng bất ngờ, từ đầu dây bên kia, giọng Thắng buồn buồn, giãi bày: "Năm nay mình "làm ăn" ngon thế mà chẳng có đồng chí cán bộ "lớn" nào đến dự hội nghị tổng kết, chỉ có các anh trợ lý cơ quan cấp trên. Thành thử, mọi người trong đơn vị cứ ì xèo rằng lãnh đạo, chỉ huy đơn vị "kém" hoặc cấp trên đánh giá đơn vị mình chỉ thuộc hạng "xoàng" nên mới không xuống".

Thì ra vậy! Nghe Thắng nói, tôi hiểu là trong phong trào thi đua hiện nay đang xuất hiện một "bệnh" hình thức kiểu mới. Đó là: Nếu được cấp trên đến thăm thì mới "giải quyết" được nhiều vấn đề, thành tích của đơn vị đó mới đáng chú ý. Đơn vị càng nhỏ, càng mời được lãnh đạo to thì càng "oai". Có những đơn vị, thành tích cũng chỉ "tầm tầm" nhưng nhờ được một đồng chí lãnh đạo đến dự hội nghị tổng kết năm, thì "đương nhiên" trở thành điển hình. Bởi khi phát biểu, lãnh đạo cấp trên "ghi nhận và đánh giá cao thành tích của đơn vị, đây là một trong những "điểm sáng" của phong trào thi đua v.v". Thấy vậy, cơ quan thường trực thi đua vội "điều chỉnh đánh giá", "cân nhắc thêm một vài hình thức khen thưởng" cho phù hợp với "phát hiện" của thủ trưởng (?).

Việc các đồng chí lãnh đạo đi thăm, dự hội nghị tại các đơn vị cơ sở là chuyện bình thường, thể hiện tác phong sâu sát cơ sở nhưng dường như đang bị sự "năng động, sáng tạo" của các đơn vị cấp dưới làm cho vấn đề đôi khi hiểu lệch sang hướng khác. Bây giờ, không ít nơi đã quen với việc thảo sẵn một bài phát biểu, tự mình đánh giá về chính đơn vị; rồi mời cấp trên về đọc "bài phát biểu chỉ đạo", nên mới xảy ra tình trạng trên.

Nghe thủng câu chuyện, tôi động viên Thắng rằng: Bây giờ, phong trào chống "bệnh" thành tích đang lan rộng khắp nơi. Cuối năm, lãnh đạo, chỉ huy nhiều việc nên không xuống dự hội nghị tổng kết đơn vị bạn được cũng là bình thường, không nên suy diễn như vậy. Nghe tôi phân tích, Thắng có vẻ cũng "xuôi xuôi". Nhưng tôi lại cứ suy nghĩ mãi về vấn đề: Liệu có phải là dấu hiệu mới của "bệnh" hình thức trong phong trào thi đua hiện nay?