Doanh nhân thời nay khối người điền chữ “TS” (tiến sĩ) trước tên mình trong tấm danh thiếp khi đi giao thiệp… cho oai; trong đó có không ít kẻ là “học giả”. Thôi, bỏ qua chuyện đánh bóng tên tuổi kiểu ấy, ta nói về những người “học thật” kia!

Trong ngành rượu-bia-nước giải khát hiện giờ, không ai không biết đến ông chủ của Tân Hiệp Phát, vốn là một cựu chiến binh, Tiến sĩ Trần Quý Thanh. Thời chống Mỹ ông là người lính dũng cảm, bằng chứng trên người ông còn lưu nhiều vết thẹo (sẹo) chiến trường. Thời bình, chuyển qua bao nghề kinh doanh, rồi trụ lại được ở lĩnh vực rượu-bia-nước giải khát, ông nổi tiếng trước hết ở sự ham học. Học có bằng cấp phục vụ cho nghề, chưa đủ, ông học tiếp cho có bằng quản trị kinh doanh và đến một lúc học chuyên sâu, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Nhưng không bao giờ những người ham học, ham hiểu biết như ông lại mang học vị ra để khoe mẽ, mà giờ đây ông còn mời thầy về tận công ty để học tiếp. Đó còn là câu chuyện dài dài về kinh nghiệm sử dụng chuyên gia tư vấn, thường có dịp là ông chia sẻ kinh nghiệm với bạn bè. Ông bảo: “Không tư vấn không được, mà gặp tư vấn sai thì còn chết thảm. Tôi vốn bầm dập chiến trường, anh em doanh nghiệp gọi vui là Bảy Thẹo, nên muốn nói hết cho bạn bè để đừng bị lãnh thẹo nữa”. Quả là Tân Hiệp Phát phát triển mạnh được trong những năm gần đây bởi đường đi nước bước trong kinh doanh đúng, có vai trò đóng góp của chuyên gia tư vấn. Khi Tân Hiệp Phát mời tư vấn triển khai hệ thống thông tin quản trị doanh nghiệp (ERP), nhà tư vấn đưa ra một yêu cầu rất hóc là: giám đốc dự án phải rành tiếng Anh; có quyền trong công ty; có năng lực và từng quản lý một dự án tương đương. Lựa mãi, cuối cùng ông phải chọn không ai khác là người trợ thủ đắc lực của mình đang là giám đốc tài chính.

Ông “Bảy Thẹo” còn nêu một thí dụ mà đến 99% thắng, cũng chưa chắc thắng. Ấy là trường hợp của bia tươi đóng chai Laser cách đây vài năm. Nhà tư vấn đã đưa ra một slogan rất ấn tượng là “Laser- đi trước một bước”. Nhưng ông đã không thể lường trước về hợp đồng được giữ bí mật, có điều khoản phân phối độc quyền của một đối thủ cạnh tranh, điều mà đối với nước ngoài là vô đạo đức, còn ở ta thì lúc đó chưa quy định rõ ràng. Rốt cuộc, bia Laser không thể đến ngay với người tiêu dùng rộng rãi.

May sao, gần đây Quốc hội đã thông qua Luật Chống độc quyền, hiện Tân Hiệp Phát đang chuẩn bị đưa việc này ra tòa dân sự, để chặn tay đối thủ và trả thứ bia mới đó về đúng chủ nhân phân phối của nó. Kể xong chuyện này, ông bảo, đấy lại thêm một lần lĩnh “thẹo”, dù sao cũng là bài học tuy đắt giá mà bổ ích.

ĐÂU QUẢNG