Đền ông Hoàng Mười ở làng Xuân Am, xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Hằng năm, tới ngày rằm tháng ba (lễ khai điển) và ngày 10-10 (ngày hóa của ông Hoàng Mười), khách trong và ngoài tỉnh nườm nượp đến đây chiêm ngưỡng, tế lễ.

Ông Hoàng Mười là một vị quan xếp bậc thứ mười trong hệ thống đạo mẫu. Ông là đức thánh anh minh có tài đánh giặc, dựng nên nền thịnh trị, ổn định cuộc sống cho nhân dân, lại giỏi thơ phú, văn chương, hay ban phát lộc cho người. Ông là nhân vật huyền thoại nhưng rất gần gũi với nhân dân, được nhân dân tôn sùng, quý trọng và lập đền thờ từ thời hậu Lê. Năm 2002, đền ông Hoàng Mười được UBND tỉnh Nghệ An xếp hạng di tích lịch sử văn hóa. Năm 2004 được tu bổ nâng cấp các công trình, thành một trong những di tích tham quan du lịch hấp dẫn ven sông Lam. Đền còn có tên gọi là Mỏ Hạc Linh từ. Đền có ba tòa chính là: Thượng điện, Trung điện và Hạ điện. Hệ thống gỗ trong di tích được chạm trổ rất công phu, sinh động, phản ánh sự sáng tạo, tài hoa của nghệ nhân xứ Nghệ.

Các hoạt động thờ cúng tại đền ngày xưa và nay là sự thể hiện sinh động đạo lý: "Uống nước nhớ nguồn" của con người Việt Nam, đồng thời là sự bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương xứ Nghệ. Trong giờ tế lễ, tiếng trống, tiếng mõ cất lên, các bà, các chị đội trên đầu các mâm lễ với sự thành kính, cầu nguyện những điều tốt đẹp mãi mãi tồn tại với cuộc sống và thời gian.

MINH LỘC