Xưởng “xẻ thịt” xe công nông, xe tự chế của anh Nguyễn Văn Thực (xã Dương, huyện Trực, tỉnh Định).

Từ tuyên truyền tốt...

17 giờ chiều ngày 11-1, tại Trụ sở Công an tỉnh Nam Định, Đại tá Đặng Văn Sinh, Phó giám đốc Công an tỉnh cho tôi biết: Trước khi thực hiện Nghị quyết 32 của Chính phủ, toàn tỉnh có 2.570 xe công nông các loại được tự chế từ nhiều cơ sở. Nhưng chỉ sau 10 ngày thực hiện Nghị quyết, hầu hết xe công nông đã được thay thế bằng xe tải nhẹ. Nói thật chính xác thì lác đác, vẫn còn một số ít lén lút hoạt động ở đường liên xã, liên thôn, nhưng chủ xe đã cam kết dừng lưu thông trong vài tuần tới.

Định là một tỉnh đồng bằng có số lượng công nông lớn so với các tỉnh phía Bắc. Xe công nông là phương tiện chính chuyên chở nông sản trong mùa thu hoạch hoặc vận chuyển vật liệu trong kinh doanh vận tải nhỏ. Nhưng sau khi được phổ biến và tuyên truyền, nhiều người đã nhận ra và loại bỏ phương tiện này. Vì thế, nên 10 ngày qua cảnh sát giao thông tỉnh chỉ phải thu giữ 66 xe ba bánh tự chế, 16 công nông.

Chị Nguyễn Thị Nụ ở xã Nam Dương, huyện Nam Trực kể với tôi:

- Năm ngoái, cán bộ xã đến từng nhà để vận động loại bỏ xe tự chế và công nông. Năm nay, xã tôi không còn hộ nào sử dụng xe công nông nữa. Nhiều gia đình rủ nhau mang xe đi đến xưởng bán phế liệu. Bây giờ tôi đố chị tìm được trong xã chiếc xe công nông nào nữa.

Trong buổi làm việc với công an tỉnh, Trung tá Trịnh Duy Dương, Phó phòng Cảnh sát giao thông Đường bộ, Đường sắt cho tôi biết:

- Trước ngày trên đường ùn ùn xe công nông chở về các xưởng để bán phế liệu. Anh em công an chúng tôi mừng lắm, vì không phải cưỡng chế trường hợp nào. Đó là kết quả của công tác tuyên truyền, vận động nhân dân.

Đại úy Nguyễn Long (Đội trưởng đội tham mưu, phòng Cảnh sát Giao thông đường bộ, đường sắt) trao đổi với tôi kinh nghiệm:

- Không tuyên truyền, thuyết phục, giáo dục để nhân dân hiểu mà chỉ nặng về cấm, cưỡng chế thì rất dễ “đối đầu” với nhân dân. Và như thế là hạ sách. Có thể nói, xe tự chế và xe công nông là phương tiện vận chuyển chủ yếu của người dân nông thôn. Vì thế, khi thực hiện kế hoạch chúng tôi đã đi rà soát đến từng nhà, thống kê từng phương tiện, đồng thời tuyên truyền tại chỗ và qua hệ thống đài phát thanh thôn, xã, phường, hệ thống phát thanh lưu động. Khi nhân dân hiểu việc cấm cũng là xuất phát để an toàn cho tính mạng, tài sản của họ thì họ tự giác chấp hành ngay. Nhưng có một thực tế đặt ra là nông dân đang cần một phương tiện thay thế xe công nông.

... Đến chấp hành nghiêm

Xưởng “xẻ thịt” những chiếc xe công nông, xe ba, bốn bánh tự chế của anh Nguyễn Văn Thực (xã Nam Dương, Nam Trực) ngổn ngang phế liệu, vắng hoe khách. Chiếc lán nhỏ, anh Thực mang cả vợ và hai con gái nhỏ ra ở tạm, nằm khiêm tốn ở góc cuối xưởng. Dáng người nhỏ nhắn, nước da đen cháy trong bộ quần áo dính dầu nhớt, anh Thực tâm sự:

- Cả ngày hôm nay tôi sang xã bên để tìm xem có xe nào không thì “xẻ thịt” tại chỗ luôn, nhưng không có cô ạ. Chả bù cho năm ngoái, vào những ngày này, vợ chồng tôi nhận được từ 4 đến 5 chiếc, làm cả đêm mà vẫn không hết việc. Nhưng có nhà “cố thủ” mãi, hôm qua mời gọi tôi sang để bán theo giá sắt vụn, nhưng “chịu thôi!”, đưa xe về thế nào được.

Anh Thực, từ một thợ chuyên đi mua công nông cũ về tân trang bán để lấy lãi rồi chuyển sang nghề “xẻ thịt” xe công nông và xe tự chế nói chân thật với tôi như thế. Đến nay, anh Thực đã trở thành thợ “phá” xe công nông có tiếng ở hai huyện Nam Trực và Nghĩa Hưng. Có lẽ người dân sẽ tiếc nuối khi đến bán xe, nhưng phần đông được hỏi đều có chung một ý kiến như anh Nguyễn Văn Định ở xã Cổ Lễ, huyện Trực Ninh:

- Chúng tôi đồng tình mang xe tới bán sắt vụn nhưng mong muốn Nhà nước tìm một loại xe mới phù hợp với nhu cầu vận chuyển của nhà nông. Bởi đường làng ngõ xóm hẹp thì xe ba bánh luồn lách được vẫn là nhất. Ở đây đã xuất hiện xe ba bánh của Trung Quốc nhưng không kinh tế vì tốn xăng. Làng tôi có vài nhà mua chạy thử vài bữa rồi lại phải “bán tống, bán tháo” đấy.

Tôi gợi chuyện, anh Đinh Tiến Thân xã Nam Dương, huyện Nam Trực nói:

- Những chiếc xe bốn bánh được sản xuất trong nước chưa tiện dụng lắm. Một số loại mang nhãn hiệu: “Hoa Mai”, “Chiến Thắng”, “Cửu Long”… chạy không tốn xăng nhưng to quá, không “luồn lách” vào tận ngõ xóm, và hầu hết không dám “lội ruộng” cùng bà con như xe tự chế.

Anh Thực mong muốn:

- Tôi là người trực tiếp đi đến từng nhà mua xe công nông về lấy sắt phế thải, hiểu được nhu cầu của người dân. Ai ai cũng mong muốn có một loại xe mới. Nhưng phải là xe thiết kế 3 bánh, đường kính dưới 1,2 mét thì mới lọt được đường trong xóm. Đặc biệt là gá bằng dầu máy mới phù hợp trong tình hình giá xăng không ổn định như hiện nay. Hy vọng, Nhà nước bỏ một phương tiện gì của nông dân thì sớm tìm những phương tiện khác thay thế.

Ở Nam Định, tôi thấy người dân không chỉ thực hiện nghiêm Nghị quyết 32 của Chính phủ mà còn chấp hành tốt việc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Có được kết quả đó là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành với địa phương trong tuyên truyền, giáo dục thuyết phục nhân dân. Tuy nhiên, để Nghị quyết 32 đi sâu hơn vào cuộc sống thì những kiến nghị của người dân cũng cần được các cấp, các ngành quan tâm giải quyết một cách thiết thực hơn.

Bài và ảnh: LÊ HỒNG VÂN