Sau thời gian cải tạo trong trại giam vì tội tham ô tài sản, ông Phạm Ngọc Lan được trở về quê hương-thôn Thông, xã Yên Trung, huyện Ý Yên (Nam Định) để "làm lại cuộc đời". Song với tuổi 65, lại sống độc thân, không ruộng vườn, không nghề nghiệp, con đường hoàn lương của ông Lan gặp vô vàn khó khăn. Nhờ có sự giúp đỡ của cộng đồng, đặc biệt là Công an huyện Ý Yên và Câu lạc bộ doanh nhân Ý Yên tại Hà Nội, ông Lan đã sắm được bộ đồ nghề chuyên sửa chữa xe đạp. Thế là hằng ngày, ông có thể làm ra vài chục nghìn đồng lo bữa rau, bữa cháo.

Cùng cảnh với ông Lan, những người như các anh Nguyễn Đức Giáo ở xã Yên Hưng, Trương Công Hòa ở xã Yên Quang, chị Trần Thị Liên ở xã Yên Cường... đều đã từng có quá khứ lầm lỡ, được đặc xá, mãn hạn tù trở về. Trong số họ có người mới ở tuổi đôi mươi, người lại sắp bước vào tuổi “xưa nay hiếm”, song đều gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Sự giúp đỡ của các doanh nhân, doanh nghiệp và cộng đồng đã và đang giúp họ tìm lại ánh sáng cuộc đời.

Theo Thượng tá Trần Quang Quý, Trưởng công an huyện Ý Yên: Mặc dù cấp ủy, chính quyền các cấp đã vận động các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức cá nhân và các tầng lớp nhân dân động viên, giúp đỡ những người có quá khứ lầm lỡ, giúp họ xóa đi mặc cảm, tích cực tham gia lao động sản xuất, tham gia các hoạt động xã hội... nhưng vẫn có nhiều người khó vượt quá khó khăn.

Thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, từ năm 2008, Câu lạc bộ doanh nhân Ý Yên tại Hà Nội đã xây dựng chương trình "giúp đỡ người có quá khứ phạm tội nay tiến bộ, đang gặp khó khăn" trên địa bàn huyện. Chương trình được thực hiện thí điểm trong thời gian 3 năm (2008-2011). Ngay sau khi phát động, chương trình đã nhận được sự ủng hộ, khuyến khích của cấp ủy, chính quyền, các ngành chức năng ở địa phương và sự hưởng ứng của các doanh nghiệp, doanh nhân. Đến nay đã có 20 doanh nghiệp, doanh nhân tham gia ủng hộ chương trình với tổng số tiền hơn 120 triệu đồng. Bước đầu, chương trình đã hỗ trợ vốn, dụng cụ sản xuất cho 21 người có quá khứ lầm lỗi nay có tiến bộ nhưng hoàn cảnh đặc biệt khó khăn phát triển kinh tế. Trong số 21 người được hỗ trợ có 2 người mua xe gắn máy hành nghề xe ôm; 2 người mua phụ tùng sửa chữa xe đạp; 4 người đầu tư buôn bán nhỏ; số còn lại đầu tư vào chăn nuôi, làm vườn, chữa bệnh hiểm nghèo...

Trong căn nhà cấp 4 còn thơm mùi vôi mới ở thôn Ninh Xá Thượng, xã Yên Ninh, bà Ninh Thị Rôi (sinh năm 1950) tỏ vẻ tự tin khi tiếp chúng tôi. Mới tiếp xúc, ít ai biết bà Rôi chỉ vì thiếu hiểu biết, nghe kẻ xấu xúi giục mà phạm tội phải lĩnh án 2 năm tù giam. Khi trở về với cuộc sống đời thường, không chỉ phải đối mặt với nhiều khó khăn: Chồng mất, bà và người con trai út đều mắc bệnh nặng, thu nhập của gia đình chỉ trông vào 3 sào ruộng... Được các doanh nhân hỗ trợ, bà có thêm chút vốn đầu tư phát triển chăn nuôi, vì thế kinh tế gia đình từng bước ổn định.

Theo Chủ tịch UBND huyện Ý Yên, Phạm Mạnh Tiếp thì: Doanh nhân, doanh nghiệp giúp đỡ người có quá khứ lầm lỡ là mô hình sáng tạo, có tính nhân văn sâu sắc. Mô hình trên không những giúp người lầm lỡ hòa nhập cộng đồng, giảm bớt khó khăn, vươn lên trong cuộc sống, mà còn góp phần xóa bỏ nguyên nhân và điều kiện phát sinh tội phạm. Huyện sẽ vận động các doanh nhân, doanh nghiệp quê hương Ý Yên nói riêng và những người hảo tâm nói chung tiếp tục mở rộng tấm lòng, giúp đỡ, hỗ trợ cả về vật chất và tinh thần cho những người có quá khứ lầm lỗi, nay tiến bộ, nhưng đang gặp khó khăn để họ vươn lên trong cuộc sống, trở thành người có ích...

CHÂU MINH