QĐND - Nắng nóng, khô hạn ngày càng gay gắt ở Đồng bằng sông Cửu Long đang khiến hàng chục nghìn hộ dân vùng sông nước này lâm vào tình cảnh thiếu nước sinh hoạt.

GIÁ NƯỚC TĂNG CHÓNG MẶT

Tại một số nơi trong huyện U Minh, tỉnh Cà Mau, nước dưới các kênh, ao vơi đi từng ngày và có nguy cơ khô cạn trong vài tuần tới. Theo ông Nguyễn Minh Tân, ở ấp 6, xã Khánh Lâm: Nước mặt khô hạn, nước giếng ở đây đều bị nhiễm mặn rất nặng. Độ mặn đo được trong nước giếng lên đến 8%o, có nơi hơn 10%o. Với độ mặn này, không thể dùng để sinh hoạt hay tưới cho cây trồng. Nhiều hộ trong ấp bức xúc về thiếu nước sinh hoạt đã đi vay mượn tiền để khoan giếng, nhưng nước không sử dụng được, lại vướng thêm nợ.

Ông Sơn Văn Quân ở ấp 6 than thở:

- Hằng năm, cứ vào mùa khô hạn là gia đình tôi phải mua nước về sử dụng. Nếu như năm trước một can nước 30 lít mua chỉ có 2000 đồng, thì hiện nay từ 3000 đến 4000 đồng. Mỗi tháng gia đình tôi phải tốn hơn 100.000 đồng mua nước ngọt.

Nhiều người dân ở khu vực giáp biển của các huyện: Bình Đại, Ba Tri, Thạnh Phú (tỉnh Bến Tre) đang phải mua nước sinh hoạt với giá từ 30.000 đến 50.000 đồng/m3. Ông Võ Quốc Dũng, ở xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri cho biết:

- Trong 6 tháng mùa khô, mỗi tháng cả nhà sử dụng khoảng 5m3 nước, chi phí mua nước từ 150.000 đến 250.000 đồng. Ước tính hiện có khoảng 40% số hộ dân trong xã Bảo Thạnh phải thường xuyên mua nước dùng.

Các tuyến kênh ở Bến Tre mực nước xuống thấp khiến xâm nhập mặn tăng cao

Nguyên nhân các kênh, rạch cạn nước là do lượng mưa hụt nhiều, mùa mưa lại kết thúc sớm, nắng nóng gay gắt và kéo dài hơn các năm trước, xâm nhập mặn ở nhiều tỉnh ven biển Tây Nam Bộ vào sâu đến 70km. Lượng nước sông Mê Kông sụt giảm do thiếu nước thượng nguồn. Từ đó, nước mặn theo các sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, sông Tiền, sông Hậu, Hàm Luông, Cổ Chiên, kênh Quản lộ Phụng Hiệp xâm nhập sâu vào nội đồng. Vùng bán đảo Cà Mau, xâm nhập khu vực ngọt sớm gần 2 tháng so với những năm trước đây.

BAO GIỜ HẾT CẢNH “KHÁT” NƯỚC?

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, phần lớn người dân các xã ven biển, đặc biệt là tại các ấp hoặc những nơi không có nước ngọt, đều đã có bể trữ nước mưa để sử dụng, một số hộ gia đình khác đã nối với hệ thống nước của các xã đến tận nhà. Tuy nhiên, tại nhiều gia đình nguồn nước này vẫn không bảo đảm cả về số lượng lẫn chất lượng, nên nhiều người dân vẫn phải tiếp tục mua nước với giá cao.

Huyện Bình Đại (Bến Tre) còn hơn 10.000 gia đình (hơn 50% số hộ dân) thiếu nước ngọt trong mùa khô. Huyện có 5 nhà máy nước nhưng công suất rất nhỏ, chỉ cung cấp được cho 20% số hộ dân trong huyện. Gần 30% hộ còn lại phải tự xây bể chứa nước mưa để sử dụng. Cuối năm 2010, huyện khởi công xây dựng một nhà máy nước công suất lớn đủ khả năng cung cấp nước sạch cho toàn huyện nhưng phải đến năm 2013 mới hoàn thành.

Nguồn nước giếng khoan cũng không đáp ứng đủ nhu cầu

 Trước sự bức xúc của người dân về nước ngọt, mới đây tỉnh Bến Tre và các doanh nghiệp đã tiến hành khảo sát mặt bằng ở xã Thạnh Phước, huyện Ba Tri để chọn địa điểm xây dựng nhà máy xử lý nước. Bước đầu thống nhất đầu tư khoảng 20 tỷ đồng xây dựng nhà máy xử lý nước phục vụ cho nhân dân xã Thạnh Phước và hai xã lân cận là Thừa Đức, Thới Thuận. Dự kiến, nhà máy sẽ lấy nước từ sông Ba Lai để xử lý.

Thiếu nước trong mùa khô, người dân một số xã thuộc huyện U Minh (Cà Mau) cũng phải chắt chiu từng giọt nước ngọt. Nước được mua về thường chỉ dùng để uống, nấu ăn, còn mọi sinh hoạt khác đều được tận dụng từ nguồn nước ao, dù biết không bảo đảm vệ sinh. Hiện nay do ao, đìa cạn dần nên nước bị vẩn đục, người dân phải múc từng thau nhỏ chứa vào lu chờ lắng trong để sử dụng. Ấp 6, xã Khánh Lâm, huyện U Minh đã được Tổ chức quốc tế CARE tài trợ đầu tư xây dựng dự án nước sạch và vệ sinh môi trường, mỗi hộ nghèo được cấp một bồn chứa nước thể tích 1m3. Tuy nhiên, với sức chứa như vậy, sử dụng tiết kiệm cũng chỉ được khoảng một tháng, điệp khúc thiếu nước sạch lại tiếp diễn, nếu trời không mưa.

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, tại các tỉnh ven biển khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mùa khô năm nay sẽ kéo dài đến giữa tháng 5. Do vậy, người dân còn phải đối diện với tình trạng thiếu nước dài ngày. Những tỉnh bị ảnh hưởng nặng nhất là Bến Tre, Trà Vinh. Và, đời sống sinh hoạt của người dân cũng như sản xuất trồng trọt, nuôi thủy sản sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.

Bài và ảnh: Nguyễn Kiểm