QĐND Online - Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), Đoàn kinh tế-quốc phòng (KT-QP) 337 thuộc Quân khu 4, Bộ Quốc phòng được thành lập. Đoàn có nhiệm vụ cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương khu vực 5 xã phía Bắc huyện Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh trên địa bàn. Đây là vùng đất chiến lược nằm phía Đông Trường Sơn, nơi có đường mòn Hồ Chí Minh lịch sử chạy qua, gắn liền với cuộc chiến tranh khốc liệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, với những địa danh nổi tiếng như Khe Sanh, Làng Vây, Tà Cơn, Đường 9-Nam Lào...

Sau ngày đất nước giải phóng, một vùng đất Đông Trường Sơn, nơi Đoàn KT-QP 337 về đứng chân, dân cư thưa thớt, chủ yếu là người dân tộc Vân Kiều, Pa Cô, đời sống văn hoá còn lạc hậu, tỉ lệ hộ đói nghèo cao. Địa hình ở đây chủ yếu là đồi núi, sông suối nhiều, đi lại khó khăn, nhất là về mùa mưa. Trong chiến tranh, vùng đất Bắc Hướng Hóa bị bom đạn cày xới, ảnh hưởng nặng nề bởi bom đạn sót lại, hậu quả chất độc hóa học, chất độc đi-ô-xin tàn phá. Do vậy, nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn đối với Đoàn KT-QP 337 rất nặng nề. Nhưng với tinh thần quyết tâm, nỗ lực khắc phục khó khăn và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ, người lao động của Đoàn, nên từng bước vùng đất Đông Trường Sơn ngày một đổi thay tươi đẹp, đường lối, chính sách của Đảng được đưa vào cuộc sống, đến với người dân trong các bản làng.

Bộ đội Đoàn KT-QP 337 hướng dẫn bà con các dân tộc ở Hướng Hóa trồng lúa.

Kể từ năm 1999, khi Đoàn KT-QP 337 về đứng chân trên vùng đất rộng hơn 66.000ha, có đường biên giới giáp nước bạn Lào dài 72km, rừng cơ bản bị chặt phá, đồi núi trọc, bà con dân tộc quen với tập tục du canh, du cư, đốt nương rẫy, nên vùng đất trở nên hoang tàn. Trình độ dân trí thấp với nhiều hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, phần lớn các hộ gia đình đồng bào đều đông con do chưa thực hiện tốt cuộc vận động kế hoạch hóa gia đình. Vì thế, trong chương trình hành động, kế hoạch công tác của Đoàn, nội dung cấp thiết đề ra là tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, thực hiện tốt cuộc vận động kế hoạch hóa gia đình. Lãnh đạo, chỉ huy Đoàn đã liên hệ, phối hợp với các cấp ủy, chính quyền địa phương đề ra các nội dung, biện pháp vận động nhân dân, nhất là bà con các dân tộc ở bản làng xa xôi, hẻo lánh. Đoàn xây dựng quy chế hoạt động phối hợp, kết hợp với Huyện ủy, UBND huyện Hướng Hóa và các cơ quan, ban ngành, đoàn thể của huyện, xã; tổ chức giao ban cụm, tuyến hằng tháng, hằng quý để nắm tình hình, rút kinh nghiệm thực hiện. Đoàn chỉ đạo các trung đoàn, các đội thường xuyên trao đổi, rút kinh nghiệm với cấp ủy, chính quyền xã trong vùng dự án; thành lập các tổ công tác như: các tổ tuyên truyền, văn hóa-văn nghệ; tổ hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, tổ về công tác dân số, kế hoạch hóa gia đình... Trước khi đến các địa phương, bản làng, các tổ công tác đều được tập huấn cụ thể, chu đáo; được học tiếng đồng bào dân tộc, những tập tục, tập quán. Do đó, công tác tuyên truyền, vận động có kết qủa cao. Các nội dung tuyên truyền, vận động tập trung vào phổ biến đường lối, chính sách của Đảng thông qua Chương trình 134, 135; Luật Hôn nhân gia đình; Luật Đất đai, Luật Biên giới, Luật bảo vệ rừng và các chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng... Đoàn tổ chức các đội tuyên truyền miệng, chiếu phim, khám cấp thuốc chữa bệnh miễn phí cho bà con dân tộc, nhân dân trong vùng; liên hoan giao lưu văn hóa-văn nghệ, kết hợp với già làng, trưởng bản để làm công tác tuyên truyền, vận động. Nội dung tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ.

Dây chuyền sản xuất miến dong của Công ty Xây dựng bảo đảm thu mua nguyên liệu dong riềng củ của bà con.

Kết hợp tuyên truyền, nói đi đôi với làm. Cùng với các hình ảnh tư liệu, chiếu phim, các tổ công tác của Đoàn triển khai mô hình trực quan cụ thể, làm tại chỗ để bà con xem. Chẳng hạn việc trồng lúa nước, đào ao nuôi cá tại đội, bộ đội mời bà con vào tham quan, rồi chọn một số hộ tiêu biểu hướng dẫn, xây dựng mô hình làm kinh tế gia đình, sau đó nhân rộng ra bản, xã. Để bảo đảm tính vững chắc, lâu dài, Đoàn tổ chức các lớp học văn hóa, dạy chữ cho bà con. Nhờ biết chữ, bà con nắm được kiến thức, từ đó áp dụng kỹ thuật vào nuôi trồng, chăm sóc cây, vật nuôi cho năng suất cao, hiệu quả; tự giác thực hiện chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước. Đến nay, bà con các dân tộc cùng với các đơn vị của Đoàn bảo vệ hơn 4000ha rừng phòng hộ đầu nguồn, 1500ha rừng mới trồng. Đặc biệt là bà con đã trồng mới hơn 300ha rừng; trồng hàng cây keo, cây lấy gỗ, cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Hàng nghìn hộ gia đình lập được trang trại, diện tích từ 2ha trở lên. Các vùng trồng cây được quy hoạch phù hợp, như trồng cà phê ở các xã Hướng Phùng, Hướng Việt, Hướng Lập; trồng dong riềng ở các xã Hướng Lập, Hướng Việt, Hướng Linh, Hướng Phùng...

Đầu tư xây dựng các công trình phục vụ sản xuất, đời sống sinh hoạt, văn hóa tinh thần cho nhân dân trong vùng được Đoàn KT-QP 337 rất quan tâm. Đoàn phối hợp với địa phương và sự hỗ trợ của trên đắp đập ngăn nước, xây dựng Nhà máy thủy điện Rào Quán bảo đảm cung cấp điện cho toàn vùng và trữ nước tưới tiêu cho hàng nghìn ha. Công ty Xây dựng của Đoàn đã đầu tư, hoàn thành xây dựng đập thủy lợi Sanh Tràng, tưới tiêu cho 15ha ruộng lúa nước ở xã Hướng Linh và đang triển khai xây dựng đập Sa Quả ở xã Hướng Sơn, tưới tiêu gần 20ha ruộng lúa nước. Các dự án xây dựng trạm y tế, Trung tâm hỗ trợ cộng đồng, làm đường giao thông đã và đang hoàn thành, từng bước làm đổi thay vùng đất Đông Trường Sơn ngày một giàu đẹp.

Bài và ảnh: Đình Xuân