Hồ Gia Quất (Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội) suýt bị "khai tử". Ảnh: VNN

Ở Hà Nội, mấy chục năm trước, ao hồ gắn liền với cuộc sống con người. Đó là nguồn nước quan trọng nhất cho sinh hoạt hằng ngày cho dân cư ven đô. Nhà nhà rửa rau, vo gạo, mang quần áo, chăn chiếu ra giặt, trẻ em bơi lội… và ao hồ cũng là nơi thoát nước khi mưa xuống. Suốt con đường nhỏ từ ngã tư Trung Hiền đến Đuôi Cá, chạy qua làng Hoàng Mai và làng Tương Mai, hai bên đầy ao hồ tiếp nối, thỉnh thoảng mới có nhà ở. Lại có cả một Trại Cá rộng mênh mông, toàn ao hồ nuôi cá… Thế rồi người người đến ở, lấn lấp dần các ao hồ. Ở nhiều nơi khác cũng trong tình cảnh tương tự. Cách đây không lâu, nội thành Hà Nội còn khoảng 200 ao hồ, nay đã mất đi một nửa số đó. Bởi vậy, úng ngập xảy ra khi mưa vừa, mưa to là chuyện thường ngày.

Điều đáng nói là đã một thời gian dài, việc bảo vệ ao hồ chưa được quan tâm. Nay thì mọi việc đang có chuyển động mới-cũng là đáng mừng vì như người ta thường nói: Chậm còn hơn không!

Thành ủy Hà Nội đã có chỉ đạo rõ ràng: Trong quá trình xây dựng các đồ án quy hoạch mới, cần đặc biệt quan tâm, giữ gìn, có phương án cải tạo các hồ, ao để tạo cảnh quan. Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo các sở, ngành liên quan, rà soát các đồ án quy hoạch đã duyệt để kịp thời điều chỉnh, nhằm bảo tồn các hồ tự nhiên. Phải kịp thời ngăn chặn, xử lý tình trạng lấn chiếm, san lấp ao hồ trên địa bàn. Các sở, ban, ngành đã tổ chức lập quy hoạch cho các quận huyện thuộc Hà Nội cũ, trong đó xác định rõ các khu vực hồ, ao phải bảo vệ.

Đó là việc tối cần thiết song hiệu quả lại được định đoạt bởi sự chi tiết hóa các quy hoạch đó và tổ chức thực hiện như thế nào. Cần kiên quyết cấm san lấp hồ ao có liên quan đến di tích lịch sử, văn hóa, cảnh quan đẹp và ao hồ làm nhiệm vụ điều hòa, thoát nước ở từng làng xóm, xã, phường. Tăng thẩm quyền cho các địa phương đủ sức triển khai nhiệm vụ này. Ở những ao hồ cần bảo vệ, giữ gìn, cần nghiên cứu kỹ, đánh giá đúng thực trạng sử dụng đất, dân số, đặc điểm kinh tế, xã hội… để có hướng xử lý; bố trí quỹ đất cho chuyển đổi lao động và việc làm, giải quyết việc làm và đời sống cho nhân dân tại chỗ. Cũng cần bố trí, sắp xếp và rà soát công trình thương mại, dịch vụ như chợ, siêu thị, khu, cụm công nghiệp, các trường dạy nghề… để không làm ảnh hưởng đến các ao hồ, về cả cảnh quan và môi trường.

Hãy coi lấp một ao hồ là việc làm trái phép, trái đạo lý, đẩy mình và cộng đồng dân cư vào thế tự làm hại mình, lợi riêng chẳng tày hại chung.