(Bài của phóng viên báo Quân đội nhân dân gửi từ Mát-xcơ-va)

Xanh Pê-téc-bua chớm thu se lạnh. Khu biệt thự “Cung hội nghị” sang trọng và quí phái, nằm cách xa trung tâm thành phố khoảng 30km, vừa được xây dựng xong cách đây vài năm, nay là nơi dừng chân đầu tiên của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong chuyến thăm chính thức Liên bang Nga. Không phải quá vội vàng, nhưng cũng không có thời gian đáng kể nghỉ ngơi, chỉ ít phút sau khi thay bộ quần áo đi đường và khoác thêm chiếc áo ấm, Thủ tướng đã cùng các thành viên trong đoàn Việt Nam rời chỗ ở đến thẳng Cung điện mùa hè-Nơi Pi-ốt Đại đế-Nhà cải cách kiệt xuất đầu tiên của nước Nga vào những năm đầu thế kỷ XVIII từng ở và làm việc.

Cung điện nằm giữa một khu vườn rộng mênh mông, được chăm sóc cầu kỳ và chu đáo. Những vòm cây kiểu cách, những vòi phun nước cổ kính pha trộn nhiều màu sắc kỳ ảo, độc đáo được bố trí hài hòa, hợp lý tôn vinh vẻ đẹp lộng lẫy nghiêm trang của vị Hoàng đế nước Nga cách đây ba thế kỷ. Một người bạn Nga cùng đi với đoàn Việt thăm Cung điện mùa hè nói với chúng tôi: Hoàng đế là một người sức vóc to lớn, trí tuệ thông minh. Ông đã từng là thợ đóng tàu, thủy thủ, thợ sửa chữa máy… Khát vọng lớn nhất của ông là khao khát xây dựng một nước Nga hùng mạnh. Pi-ốt Đại đế là một nhà cách tân, ông luôn có ý thức mở rộng cửa ra thế giới, xây dựng lực lượng Hải quân hùng hậu, giao lưu buôn bán kinh tế, cải tổ bộ máy nhà nước, phát triển mạnh mẽ các trường học, truyền bá tích cực lối sống phong cách văn minh châu Âu vào nước Nga…

Người bạn Nga không giấu vẻ tự hào khi giới thiệu Pi-ốt Đại đế với Thủ tướng nước ta. Dường như tất cả những lâu đài, tòa biệt thự, các thánh đường ở Pê-téc-bua đều in đậm bóng dáng Pi-ốt Đại đế. Ông khởi công xây dựng thành phố này vào năm 1703. Toàn bộ việc thiết kế xây dựng thành phố do đích thân ông xem xét y duyệt. Ba mươi ngàn nông dân mỗi năm được huy động trong cả nước đến đây xây dựng. Những cung điện nguy nga lộng lẫy và những công viên hoa lệ thơ mộng gắn liền với tên tuổi ông và đó chính là niềm tự hào của đế chế Nga hùng mạnh thời bấy giờ…

Rời “Cung điện mùa hè”, Thủ tướng cùng các thành viên trong đoàn ghé thăm Nhà thờ cổ ở trung tâm thành phố. Có lẽ bất kỳ ai đến đây đều ngỡ ngàng trước vẻ đẹp độc đáo và tráng lệ bởi công trình kiến trúc tuyệt hảo, hoàn mỹ có một không hai ở nước Nga này. Nhà thờ được xây dựng từ thời Pi-ốt Đại đế đến nay đã ba trăm năm, trải qua thời gian mưa nắng, chiến tranh mà không hề bị tàn phá. Không thể mô tả chi tiết quy mô đồ sộ và lối kiến trúc cổ xưa cầu kỳ độc đáo ở bên ngoài; bước vào bên trong, không một khách tham quan nào không nghiêng mình kính cẩn trước vẻ đẹp thiên tài của những bức họa khổng lồ trên trần nhà và những chi tiết điêu khắc trác việt trên tường nhà, cột nhà, nơi hành lễ và cửa ra vào… Người bạn Nga khẳng định với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng rằng, chính Nhà thờ, Cung điện mùa đông, dòng sông Nê-va đã tạo nên một Xanh Pê-téc-bua hoàn mỹ, “ngôi sao chói sáng” ở bầu trời phương Bắc…

Cho dù thời gian rất ít nhưng Thủ tướng và Đoàn đại biểu Việt Nam vẫn tranh thủ tới thăm chiến hạm “Rạng Đông” và tới đặt vòng hoa tại Tượng đài Mẹ-Tổ quốc. Thật kỳ lạ, nếu như ở “Cung điện mùa hè” và “Nhà thờ cổ”, chúng tôi háo hức chiêm ngưỡng vẻ đẹp diệu kỳ và thơ mộng của người xưa thì tại chiến hạm “Rạng Đông” và Tượng đài Mẹ-Tổ quốc, Thủ tướng và các thành viên trong đoàn Việt Nam bồi hồi xúc động khi được người phiên dịch nhắc lại những ngày đầu giai cấp công-nông Nga vùng lên giải phóng áp bức bóc lột. Đặc biệt tại Tượng đài Mẹ-Tổ quốc, nơi khắc ghi chiến tích của hàng triệu Hồng quân Xô-viết đã phải ngã xuống vì cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Một cán bộ Đại sứ quán nói với chúng tôi: Nơi đây có hàng trăm nấm mồ tập thể đã chôn cất hàng triệu chiến sĩ Hồng quân hồi thế chiến lần thứ hai. Không một nguyên thủ quốc gia nào đến thăm nước Nga lại không đến đây đặt vòng hoa viếng Tượng đài Mẹ-Tổ quốc. Có thể nói đó là một nghĩa trang lớn nhất thế giới. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Đoàn đại biểu Việt Nam đứng lặng trước tượng đài người mẹ uy nghiêm và che chở. Không ai nói ra nhưng trong sâu thẳm mỗi chúng tôi đều vô cùng xúc động, cùng thấu hiểu cho cái giá của hòa bình, của tình hữu nghị, giao lưu mở rộng dựng xây tương lai…

Lễ đón chính thức Thủ tướng nước ta diễn ra tại sân bay Van-cô-vơ 2 Mát-xcơ-va. Thủ đô Mát-xcơ-va so với dăm năm về trước giờ đã thay đổi từng ngày. Một nhà báo người Mát-xcơ-va hiện đang làm ở buổi phát thanh tiếng Việt - Đài phát thanh nước Nga nói với chúng tôi: Nước Nga hiện nay đã hoàn toàn đổi mới, thu nhập của chúng tôi không còn khó khăn như trước đây. Nhân dân Nga rất tin vào sự lãnh đạo của Tổng thống Pu-tin, ông là người có khả năng làm thay đổi nước Nga. Chúng tôi không muốn ông ấy rời khỏi vị trí Tổng thống.

Trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Phờ-rát-cốp và cuộc Hội kiến với Tổng thống Nga Pu-tin; các cuộc gặp của Thủ tướng nước ta với Chủ tịch Hạ viện, Phó chủ tịch Thượng viện Nga đều toát lên sự tin cậy cùng hợp tác và tin cậy. Nhiều năm trở lại đây hai nước đã liên tục có những chuyến thăm cấp cao, hai bên đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược. Năm 2006, Tổng thống và Thủ tướng Liên bang Nga đã sang thăm chính thức Việt Nam. Chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lần này tiếp tục tạo cơ sở pháp lý mới cho sự hợp tác hai nước. Tuy nhiên, như ý kiến phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại cuộc họp báo sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Phờ-rát-cốp trưa ngày 11-9-2007, thì quan hệ thương mại hai nước đã lên tới hơn một tỷ đô-la, nhưng so với mối quan hệ hữu nghị truyền thống thì chưa tương xứng.

Nước Nga trong ký ức của hàng triệu người Việt luôn là một người bạn lớn, thân thiết. Trải qua thời gian và nhiều biến cố lịch sử, nhân dân hai nước vẫn thủy chung trân trọng, nâng niu tình đoàn kết hữu nghị truyền thống. Tại buổi gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Đại sứ quán Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng xúc động nhắc lại công lao to lớn mà nhân dân Liên Xô và nước Nga ngày nay đã giúp đỡ nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và công cuộc xây dựng đất nước hiện nay. Từ trong sâu thẳm, Thủ tướng khẳng định sẽ làm hết sức mình cho sự phát triển mạnh mẽ, bền vững giữa hai dân tộc.

Từ Xanh Pê-téc-bua đến Mát-xcơ-va, chỉ trong thời gian ngắn ngủi hơn ba ngày, nhưng hoạt động của Thủ tướng và Đoàn đại biểu Việt đã diễn ra liên tục và đạt hiệu quả cao. Các cuộc tiếp xúc với các nhà lãnh đạo Liên bang Nga cho thấy quan hệ hai nước đã bước sang một thời kỳ mới năng động và chất lượng cao. Bằng vào nỗ lực của mỗi bên, chúng ta tin rằng Việt – Liên bang Nga sẽ có sự bứt phá mới về quan hệ nhiều mặt hữu nghị, truyền thống tin cậy cùng phát triển.

TRẦN ANH THÁI