LTS: Không để dân đói, dân rét. Càng không thể để tính mạng của nhân dân bị đe dọa. Đó là mệnh lệnh cao nhất đối với người chiến sĩ. Trong nhiều ngày qua, các LLVT trần mình trong bão lũ giúp dân. Hình ảnh ấy  càng được tô đậm thêm trong cuộc giải cứu 4 người dân bị lũ cô lập giữa sông ở huyện Kon Chro (Gia Lai) vào sáng 5-11 của LLVT Quân khu 5 và Bộ đội Phòng không-Không quân...

Hai ngày, hai đêm giải cứu... một người 

Ông Chúc sau khi được giải thoát.

Đại tá Phạm Ngọc Tính, Đoàn trưởng Đoàn bộ binh H (Quân khu 5), người trực tiếp chỉ huy cuộc giải cứu ông Phan Cao Chúc (sinh năm 1940) công nhân nhà máy thủy điện Hoàng Anh, 4 ngày đêm thấp thỏm trên ngọn cây giữa dòng sông, thoát khỏi lưỡi hái tử thần kể:

- Hồi 14 giờ ngày 3-11, tôi nhận được điện thoại từ UBND huyện Kon Chro và điện của UBND tỉnh Gia Lai, yêu cầu tổ chức lực lượng, phương tiện cứu một người dân đang bị mắc kẹt trên ngọn cây giữa dòng sông Ba Cơ (một nhánh của dòng sông Ba). Tôi điện thoại báo cáo Tư lệnh Quân khu và tổ chức lực lượng, phương tiện hành quân ngay. Đoạn đường từ đơn vị đến chỗ người bị nạn chỉ hơn 50km, mà phải đi mất hơn hai giờ đồng hồ, mặt đường xói lở, lầy lội, chỉ sơ xảy là xảy ra tai nạn. Đến nơi, nhìn dòng nước hung dữ, chúng tôi tính toán đủ phương án, nhưng đều không tiếp cận được. Dùng xuồng, thì bị nước xoáy lật chìm; kết phao thành bè, đưa lên thượng nguồn thả xuống, đều bị nước đẩy ra xa; tổ chức cho đội bơi lặn tiếp cận cũng không thành công...

Ngày 3-11 trôi qua một cách nặng nề, trời ập tối, tôi quyết định căng nhà bạt bên sông ở lại để người bị nạn an tâm. Cả đêm mồng 3, đơn vị đốt lửa để người bị nạn yên tâm chờ đợi ứng cứu. Ngày 4-11, UBND tỉnh Gia Lai thuê thợ lặn chuyên nghiệp từ thành phố Pleiku xuống, từ Quy Nhơn (Bình Định) lên, cũng đều không tiếp cận được vị trí người bị nạn. Quân chủng Phòng không-Không quân điều ba chuyến trực thăng cũng không thể giải cứu được vì địa hình và thời tiết quá xấu. Đồng chí Tư lệnh Quân khu, cứ nửa tiếng lại điện thoại trao đổi tình hình và gợi ý những biện pháp giải cứu. Và đồng chí đã quyết định điều súng đặc dụng từ Bộ CHQS tỉnh Gia Lai, cùng đội cứu hộ đến chi viện...”.

Thượng tá Lê Xuân Hoà, Phó Tham mưu trưởng-Tác chiến Bộ CHQS tỉnh Gia Lai kể: Tôi cùng các đồng chí Bộ CHQS tỉnh đang tập trung cứu người bên các huyện phía nam Trường Sơn thì đồng chí Tư lệnh Quân khu 5 điện thoại giao nhiệm vụ về phối hợp với Đoàn H giải cứu người bị nạn. Chúng tôi tức tốc hành quân về huyện Kon Chro. Hơn 20 giờ đêm 4-11 mới đến vị trí tập kết. Quan sát địa hình, từ bờ sông Ba Cơ đến chỗ người bị nạn chừng 50 mét, tôi trao đổi với các đồng chí chỉ huy Đoàn H và lãnh đạo địa phương phương án dùng súng đặc dụng bắn dây mồi bám vào cây, sau đó bộ đội bám vào và đi tới đó để dìu nạn nhân vào bờ. Lúc này UBND huyện Kon Chro đưa máy điện đến. Đúng 21 giờ, chúng tôi bắn phát thứ nhất, nhưng dây mồi không bám được vào cây, đến 22 giờ, bắn phát thứ hai, dây mồi bám được, nhưng không chắc. Bắn phát thứ 3 khi kim đồng hồ chỉ 1 giờ 15 phút ngày 5-11. Sau khi thử đi, thử lại chắc chắn, chúng tôi cột sữa, cơm, nước uống… trên dây mồi thả trôi qua phía ông Chúc và dùng loa điện hướng dẫn nạn nhân cách lấy thức ăn, nước uống... 3 giờ sáng, chúng tôi tổ chức cứu nạn, nhưng khi bộ đội men theo dây đến cách người bị nạn khoảng 10 mét, thì dây chùng lắc, không thể lên được, đành phải quay lại. Đến 9 giờ 25 phút, sau khi củng cố thật chắc dây, Trung úy Nguyễn Đức Vịnh, trung đội trưởng thuộc Đại đội trinh sát Bộ CHQS tỉnh Gia Lai  theo dây đi qua, tiếp cận được nạn nhân...”.

Khi đồng chí Vịnh tiếp cận được nạn nhân, động viên mãi nạn nhân vẫn không chịu theo đồng chí Vịnh vào bờ. Đơn vị phải dùng loa thuyết phục, động viên, cuối cùng thì cũng thành công. Được hỏi, tại sao lại chần chừ như vậy, ông Chúc (nạn nhân) thú thực: Nhìn dòng nước cuộn chảy đã sợ, lại đu người trên dây, lỡ rơi xuống thì chỉ có chết, thà cứ ở trên cây chờ nước rút...

Nhờ cây có nhiều chạc vững chãi, ông Chúc lại mặc áo mưa, đội mũ nhựa, nên đã trụ lại được suốt 3 ngày 3 đêm trên cây, đến khi được bộ đội Đoàn H và đơn vị  trinh sát Bộ CHQS tỉnh Gia Lai tiếp cận, cứu sống.

Chứng kiến từ đầu đến cuối cuộc giải cứu ngoạn mục, ông Phan Văn Trung, Phó chủ tịch UBND, Trưởng ban chỉ đạo PCLB-TKCN huyện Kông Chro vô cùng thán phục bộ đội Quân khu 5. Ông nói: “Đúng là chỉ có bộ đội mới làm được như thế”. Ông Phạm Thế Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai biết tin đã trực tiếp đến hiện trường khen ngợi, tặng quà các đơn vị tham gia  cứu dân.

Bay cứu nạn “có một không hai”

Máy bay trực thăng đến khu vực người bị nạn. Ảnh: Xuân Đức

Ba nạn nhân khác là các anh Đậu Văn Tư, Bùi Sĩ Thắng, Dương Quang Bình ở huyện Krông Pa (Gia Lai), bị lũ cuốn trôi. Chiều 3-11, người dân ở xã Yang Nam, huyện Krông Pa nghe tiếng kêu cứu, phát hiện có 2 người kiệt sức nằm trên một hòn đá mồ côi giữa dòng sông Ba Cơ, một người khác kẹt trên ngọn cây gần đó.

Chính quyền địa phương và lực lượng cứu hộ, cứu nạn tại chỗ đã tính toán nhiều phương án, nhưng đều không thành vì không an toàn. Để  cứu sống 3 người dân gặp nạn, lãnh đạo địa phương đã gửi yêu cầu cứu hộ lên Trung ương. Sáng 4-11, Phòng Cứu hộ, cứu nạn Quân chủng Phòng không-Không quân nhận được yêu cầu cứu trợ. Quân chủng đã hai lần điều động máy bay trực thăng MI 8-477 và Mi 8-411 đến khu vực có người bị nạn, nhưng  không thể hạ thấp độ cao để tiếp cận “mục tiêu”, do mây mù, gió lớn và trời đổ mưa tầm tã.

Sáng 5-11, máy bay Mi 8-477 tiếp tục được điều động đi cứu nạn. Luồn lách mãi mới tiếp cận được khu vực người gặp nạn. Khi đã phát hiện ra “mục tiêu”, phi công quyết định “treo” máy bay và thả cẩu xuống cứu nạn nhân, khi cẩu vừa chạm ngọn cây thì dây cẩu bị quấn vào cành cây, làm đứt dây, rất may nhân viên dù có sức khỏe, đã thoát khỏi dòng nước dữ. Cuộc cứu nạn lần thứ hai không thành, quân chủng quyết định điều động máy bay Mi-171 SAR-04, đang tham gia chuyển hàng cứu trợ đến các vùng bị chia cắt ở tỉnh Phú Yên. Tổ lái, trong đó có Cơ trưởng, Thượng tá Ngô Vi Sơn đã chỉ huy tổ chức cứu nạn thành công ba nạn nhân. Anh Sơn kể: “Khi máy bay hạ độ cao, việc tránh khe núi lớn và tiếp cận các người dân trên doi đá lớn giữa sông trong điều kiện gió mạnh là vô cùng nguy hiểm. Sau hai lần hạ độ cao tiếp cận “mục tiêu”, máy bay không thể thả cẩu được, đành phải bay ngược lên để đổi sang phương án khác… Tôi vận dụng toàn bộ kiến thức, kinh nghiệm và quyết định sử dụng kỹ thuật “ra vào gió cạnh” (một kỹ thuật chuyên ngành), mấy chục năm trong nghề, tôi chưa bao giờ phải vận dụng. Song, trước tình huống vô cùng khó khăn này, tôi cho rằng mình đã quyết định chính xác. Mặt khác, tính mạng của người dân đang bị đe dọa là động cơ thúc giục tổ lái chúng tôi bình tĩnh, xử lý kỹ thuật để cứu hộ thành công”.

Tất cả vì dân

Tình cảm, trách nhiệm và tinh thần “Vì nhân dân phục vụ” của Bộ đội Cụ Hồ tỏa sáng bằng những việc làm, những tình huống hết sức nguy nan như vậy. Trung tướng Nguyễn Trung Thu, Tư lệnh Quân khu 5, người đã có những quyết định chính xác trong việc điều động lực lượng, phương tiện cứu dân cho rằng: Cứu mạng người là quan trọng bậc nhất. Trước sự đe dọa đến mạng sống của nhân dân, phải bằng mọi cách tìm ra phương án tối ưu nhất. Đó là mệnh lệnh từ trái tim.

Hai cuộc giải cứu thành công, dù có muôn ngàn lời cũng không thể tả hết. Chúng tôi xin được trích đăng ý kiến của ông Phan Cao Chúc, thay cho lời kết của bài viết: “Đến bây giờ tôi mới biết mình còn sống. Cám ơn Đảng, Nhà nước, quân đội đã quan tâm, hết lòng vì người dân chúng tôi đến như vậy. Cứu được chúng tôi, Chính phủ, quân đội tốn kém biết bao nhiêu; hàng trăm, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ phải thức trắng, phải lo lắng biết bao nhiêu. Đảng, Chính phủ, quân đội đã sinh ra tôi lần thứ hai. Ơn này tôi cùng gia đình không bao giờ quên...”.

Trung Hội, Quang Hồi, Hồng Vân và Trung Kiên