(Ảnh minh hoạ. Nguồn: tintuconline)

Hơn mười năm trước, phố núi Con Cuông, tỉnh Nghệ An bị cơn "gió độc" lô đề tràn về, làm cho không ít người mất nhà, mất của, mất cả tiền đồ sự nghiệp. Vết thương cũ vừa lành, cuộc sống vừa mới hồi sinh, thì hơn một năm nay, nạn lô đề lại làm cho phố núi điêu đứng...

Bài học hơn mười năm trước chưa thể quên

Cho đến bây giờ nhiều người dân phố núi (Con Cuông, Nghệ An) vẫn chưa thể quên được sự tàn phá của nạn lô đề. Không ít người đang nhà cao, cửa rộng, công việc đàng hoàng bỗng khuynh gia bại sản. Không ít người vì tin bạn, đem số tiền góp nhặt được cho vay để kiếm lãi cao hơn lãi suất ngân hàng, cuối cùng tiền mất, lại mang vạ vào thân.

Gia đình anh Mẫn, chị Đông (xin được đổi tên), đang ăn nên làm ra, công việc đàng hoàng, lúc đầu vợ ghi vài con đề nho nhỏ, được vài trăm nghìn đồng. Thấy được, lao vào chơi lớn. Lúc đầu thắng, sau thua, càng thua càng lao vào đánh lớn hòng gỡ gạc lại. Đến khi tỉnh ngộ thì con số nợ đã lên đến hàng trăm triệu đồng. Kết quả là nhà, đất bị các chủ nợ tịch thu phải ăn nhờ ở đậu. Cơ quan giáo dục nhắc nhở không được, đành phải cho thôi việc. Một anh khác làm ở Ngân hàng đầu tư, vì quá tin người, không thẩm định kỹ việc thế chấp nhà, đất, lại không nhanh tay khi người vay có nguy cơ vỡ nợ, bị tư nhân nhanh tay xiết nợ trước, đành phải ngậm ngùi chịu trận, phải đền và phải chuyển công tác khác. Nhiều tư thương chợ Con Cuông do chơi đề trở thành trắng tay, có cặp vợ chồng ly hôn vì nợ. Nhiều người bỏ trốn, chưa dám về quê. Tưởng rằng bài học đó mãi khắc ghi trong bà con phố núi, nào ngờ hơn một năm nay "gió độc" lại về và đang tàn phá sự bình yên.

"Gió độc" đang tàn phá mạnh

Khác với lần trước, lần này ảnh hưởng của nạn lô đề lại rộng hơn. Nạn đề không chỉ ở vùng thị trấn mà lan ra cả các xã trong huyện, tới cả vùng sâu, vùng xa. Đối tượng tham gia cũng đa dạng hơn. Nghiêm trọng nhất vẫn là vùng chợ Con Cuông và các trung tâm thị tứ. Mặc dù công an đã bắt và đem ra xét xử vài ba kẻ tổ chức ghi đề, nhưng xem ra nạn đề vẫn phát triển và ngày càng tinh vi, phức tạp hơn. Không ít tiểu thương lại lao vào lô đề như thiêu thân. Bà H, một tiểu thương lâu nay tu chí làm ăn, không biết ma nào đưa lối, quỷ nào dẫn đường lao vào chơi đề, nghe nói có ngày chơi cả tiền triệu, hậu quả hôm nay trắng tay, vốn mất, lãi không còn, nợ nần chồng chất. Gia đình phải tuyên bố kẻ nào cho bà H ghi đề, sẽ bị anh em bà chặt tay, chặt chân. Do nạn chơi đề, không ít con trẻ bỏ học, nạn trộm cắp hoành hành. Hiện tượng cắm nợ, cầm đồ phát triển, kéo theo các tệ nạn ma túy phát triển mạnh hơn. Vài năm trước toàn huyện chỉ còn 36 con nghiện, nhưng đến nay đã tăng lên 60 và chắc chắn chưa dừng lại ở con số đó. Tổng số người bị nhiễm HIV cũng tăng lên 178 người, có hơn 160 người đã chuyển sang AIDS, có 65 người đã chết vì AIDS. Không ít gia đình bao đời nay sống rất hạnh phúc, vậy mà "cơn gió độc" đã làm cho tình cảm cha con, vợ chồng rạn nứt, sứt mẻ. UBND huyện đã có chỉ thị nhắc nhở các tổ chức, đoàn thể tập trung tuyên truyền, vận động mọi người tránh xa tệ nạn lô đề. Cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn, nhưng xem ra chưa giảm. Đây đó vẫn còn không ít kẻ vẫn lén lút ghi đề và số người chơi vẫn chưa giảm.

Chính quyền các cấp cần mạnh tay hơn, công an phải vào cuộc để kiên quyết đẩy nạn lô đề ra khỏi địa bàn. Điều quan trọng và quyết định là mỗi gia đình phải tự kiểm tra ngay người trong nhà, không để "gió độc" len vào trong tổ ấm và trong cộng đồng dân cư nơi mình cư trú.