QĐND Online – Trong phiên thảo luận ở tổ của Quốc hội chiều 24-5 về Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế, tại các tổ phóng viên báo QĐND Online có mặt, đều ghi nhận sự ủng hộ cao của các đại biểu về sự cần thiết của đề án. Nhưng theo góp ý của các đại biểu Quốc hội, để có thể phù hợp với điều kiện nước ta hiện nay, đề án cần phải cụ thể hơn, phát huy tốt được các nguồn lực nội tại, cũng như khắc phục những hạn chế, yếu kém…

“Đôi cánh” bị đè nặng

Đất nước muốn cất cánh, điều tất yếu phải tái cơ cấu lại nền kinh tế. Tuy nhiên, theo một số đại biểu phân tích, “đôi cánh” cho việc cất cánh đang bị đè nặng.

Nói về sự cần thiết của việc tái cơ cấu nền kinh tế, các đại biểu đều chỉ ra sự cấp thiết và tính quan trọng của nó. Nhưng các đại biểu còn chỉ ra, việc tái cơ cấu của Việt Nam là khá khác biệt. Với nhiều nước trên thế giới, việc tái cơ cấu là bình thường, do nội tại phát triển của nền kinh tế mà tái cơ cấu, như một đứa trẻ sẽ lớn nên qua thiếu niên rồi thì phải trở thành thanh niên. Còn ở Việt Nam, tái cơ cấu đặt ra do nền kinh tế nước ta đã bộc lộ không ít yếu kém nội tại, những gánh nặng với việc cất cánh. Tăng trưởng GDP tuy vẫn ở mức tương đối cao nhưng đang có xu hướng chậm lại; lạm phát luôn ở mức khá cao; các cân đối vĩ mô chưa vững chắc, nợ nước ngoài và nợ công ở mức cao; nợ xấu ngân hàng có xu hướng gia tăng. Bất ổn kinh tế vĩ mô luôn là vấn đề phải quan tâm hàng đầu trong những năm gần đây.

Nghiên cứu đề án, nhiều đại biểu cho rằng cần phải đưa ra những giải pháp cụ thể hơn

Theo đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP Hồ Chí Minh) “đất nước đang có những căn bệnh nên đòi hỏi phải tái cơ cấu”. Những căn bệnh ở đây là tình trạng tham nhũng, đầu tư tràn lan kém hiệu quả, thất thoát tài sản của Nhà nước, năng suất lao động chưa cao, tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư.

Những gánh nặng, căn bệnh này đặt ra việc tái cơ cấu cần phải được giải quyết hiệu quả. Tuy nhiên, theo một số ý kiến, việc tái cơ cấu chưa được làm tốt. Đề án mới chỉ đưa ra được phương hướng, nêu quyết tâm kiểu như một nghị quyết.

Đại biểu Nguyễn Phước Lộc (đoàn TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh: đề án đã nhận định được những khó khăn, thuận lợi cũng như những kết quả đạt được của nền kinh tế, vậy muốn tái cơ cấu thì phải đề ra được những giải pháp để giải quyết cụ thể từng khó khăn, phát huy thuận lợi và kết quả đạt được. Có như vậy, mới bảo đảm cho kinh tế phát triển vững chắc.

Nhiều đại biểu bày tỏ đồng tình với quan điểm này. Như với vấn đề tham nhũng trong thời gian vừa qua đã để lại những hậu quả xấu. Đề án cần có giải pháp như thế nào để giải quyết được những hậu quả xấu đó cũng như ngăn chặn tham nhũng, tạo nguồn lực cho phát triển. Cùng với đó vấn đề lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm, tuy chưa đến mức như tham nhũng nhưng cũng đã dẫn đến những hậu quả xấu, như: đầu tư dàn trải, đua nhau để có cảng, sân bay... Tái cơ cấu bao gồm cả tái phân bổ nguồn lực sao cho hợp lý, hiệu quả. Do vậy, cần có giải pháp mạnh để giải quyết vấn đề lợi ích nhóm. Một trong những ý kiến được đưa ra, đó là xây dựng được những quy hoạch tổng thể, quy hoạch vùng hợp lý. Việc quy hoạch tốt không chỉ hạn chế lợi ích nhóm mà theo đại biểu Võ Kim Cự (đoàn Hà Tĩnh) còn hạn chế tối đa sự chồng chéo, lãng phí.

Đề án cần cụ thể hơn

Một số ý kiến thảo luận băn khoăn, không biết bắt đầu đề án từ đâu. Đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo (đoàn Vĩnh Phúc) chỉ ra, tái cơ cấu chia làm 2 giai đoạn nhưng thực chất, vấn đề này phải được làm thường xuyên và có lộ trình cụ thể.

Theo đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP Hồ Chí Minh): chưa thấy được cái chờ mong nhất của đề án này. Đó là qua đề án cần Quốc hội quyết định những quyết sách gì? Trong đề án, Chính phủ phải đưa ra được những quyết sách mà Chính phủ không thể quyết định được, cần đưa ra để Quốc hội bàn bạc, quyết định. Đề án mới dừng lại ở định hướng chung chung, chưa rõ ràng, cụ thể. Điều này sẽ dẫn đến thiếu hiệu quả khi thực hiện. Vì thực tế, dù được định hướng, nhưng doanh nghiệp chưa chắc đã tập trung, đầu tư theo hướng được định hướng đó mà họ sẽ chọn cái gì đem lại lợi ích nhiều nhất. Nên để doanh nghiệp theo định hướng cần có những chính sách khuyến khích họ theo-đây chính là những vấn đề cần được quy định để Quốc hội quyết định.

Đại biểu Võ Thị Dung (đoàn TP Hồ Chí Minh) nêu kiến nghị: ngoài phương án chính, đề án cũng nên có phương án dự phòng. Vì trong điều kiện tình hình thế giới bất thường, có thể có những biến đổi nhanh như hiện nay, phương án dự phòng là cần thiết để đất nước nhanh chóng thích ứng với những biến động bên ngoài, tiếp tục phát huy hiệu quả mọi nguồn lực, đưa đất nước đi lên.

Bài và ảnh: Xuân Dũng