Nghệ nhân hoa quốc tế Nguyễn Mạnh Hùng, người đã đưa ra ý tưởng và là đạo diễn chính cho Lễ hội Phố hoa Hà Nội 2009 đang ôm ấp hy vọng sẽ biến Lễ hội này thành hoạt động thường niên của Hà Nội. Chàng trai trẻ nhiều hoài bão này tâm sự: “Tôi là người Hà Nội, đi làm lễ hội hoa cho nhiều nơi, chả lẽ không làm được gì cho mảnh đất của mình? Giống như chúng tôi đã trưng bày trong Lễ hội, Hà Nội là mảnh đất hội tụ tinh túy trăm miền, trăm nghề. Hoa Hà Nội phát triển từ các làng hoa ven đô, tỏa dần vào lòng thành phố, dường như làm nền kết nối nhiều tinh hoa khác. Bởi vậy mà chúng tôi đã lấy ý tưởng tôn vinh hoa, rồi dùng hoa tôn vinh những tinh hoa khác như: nghề gốm, làm nón, quạt, sơn son thếp vàng…”.

Hà Nội chỉ còn một năm nữa là tròn ngàn tuổi, chẳng ai biết đích xác nhưng người ta bảo nhau ít nhất nghề trồng hoa, chơi hoa của Hà Nội cũng phải có vài trăm năm nay. Giáo sư Trần Quốc Vượng lúc sinh thời, khi tra cứu các tài liệu lịch sử đã chép rằng: Từ năm 1516, năm thứ nhất niên hiệu Quang Thiệu đời Lê Chiêu Tông, Hà Nội đã có Chợ Hoàng Hoa thuộc trại Ngọc Hà. Điều ấy có nghĩa rằng ít nhất làng hoa Ngọc Hà và chợ hoa ấy đã có cách nay 500 năm. Thậm chí Giáo sư Trần Quốc Vượng còn đưa thêm sử liệu tên phường An Hoa với cánh đồng Bông (Yên Phụ), giai đoạn này người Hà Nội gọi hoa là bông, có từ thời Lý, thuở Chiếu dời đô (1010-1226), và dẫn thêm một câu ca dao về chợ hoa An Quang gần đấy: Phiên Rằm chợ chính An Quang/Yêu hoa anh đợi hoa nàng mới mua… Vậy thì ai dám bảo nghề trồng hoa, chơi hoa Hà Nội không có từ cách nay hàng ngàn năm?

Hà Nội có nhiều làng hoa: Quảng Bá, Ngọc Hà, Nghi Tàm, Nhật Tân, rồi Tây Tựu, Mê Linh… Các làng hoa bao bọc quanh Hà Nội khiến nơi này không chỉ là mảnh đất trong sông mà còn là mảnh đất trong hoa. Các chợ hoa ngày thường, chợ hoa Tết như chợ hoa Hàng Lược, chợ hoa Quảng Bá… Những hình ảnh các thiếu nữ mặc áo tứ thân gánh hoa đi bán, người phụ nữ đội nón đèo cả một vầng hoa trên xe đạp… đã thành đề tài của thơ ca, hội họa nhiều thời. Người Hà Nội không cứ hoa phải là thứ trồng trên đất mình, nhưng phải là thứ hoa quen thuộc với mình như dơn, hồng, sen, đào và chơi hoa là phải tinh tế, có phong cách. Và cái phong cách ấy được lần đầu khoe ra, trọn vẹn, thân quen mà vẫn thật mới mẻ ở Lễ hội Phố hoa Hà Nội 2009. Ở Lễ hội, người dân Thủ đô được thấy hoa ghép thành tranh trên tà áo dài, được thấy hoa kết thành rồng chầu bên tượng đài Thái tổ Lý Công Uẩn, được thấy lại những gánh hàng hoa tươi roi rói trên vai những thiếu nữ Ngọc Hà bên hồ Hoàn Kiếm, được ngắm lại những hồ sen của Hà Nội. Ở Lễ hội, du khách còn được thưởng thức bàn tay khéo léo cắm hoa tươi, bàn tay làm hoa giả của các nghệ nhân Hà Nội - những người thuộc hoa, yêu hoa đến độ biết cả mỗi loài hoa có bao nhiêu cánh, đẹp nhất vào độ nào, thơm nhất vào giờ nào…

Cả Phố hoa 2009 ấy, sẽ lại toả rộng, rực rỡ hơn trong đêm Hà Nội bước sang tuổi 1000, ấy là đêm 31-12-2009, lại tưng bừng cùng người dân Thủ đô bước vào năm dấu ấn 2010? Anh Hùng và những người bạn nghệ nhân của anh cũng đang hồ hởi tự tin rằng tại sao lại không? Phố hoa Hà Nội 2010 không chỉ dọc trên tuyến phố Đinh Tiên Hoàng nữa mà bao bọc cả Hồ Gươm, chạy suốt các phố Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ, Hàng Khay… Hà Nội đã có làng hoa, chợ hoa, phố hoa, giờ sao lại không là cả thành phố hoa? Anh cũng cho biết, 2010, Phố hoa không chỉ tôn vinh hoa và các làng nghề, bàn tay nghệ nhân Hà Nội mà hoa còn thể hiện rõ nét Hà Nội là mảnh đất hội tụ, giao lưu tinh hoa văn hóa đa miền. Phố hoa Hà Nội 2010, có thể sẽ có cả hồn hoa Đà Lạt, TP Hồ Chí Minh, cả của bà con dân tộc miền núi…

PHẠM THÀNH HUYÊN