QĐND - Trong năm 2012, nếu không có những bất thường về thời tiết và sự cố, cả nước sẽ đủ điện, riêng Hà Nội nguy cơ sẽ thiếu điện. Đó là khẳng định của nhiều lãnh đạo và chuyên gia ngành điện. Nguyên nhân là do tiến độ các công trình truyền tải điện phục vụ Thủ đô được triển khai quá chậm.

Đường dây Vân Trì - Sóc Sơn: Gần 10 năm mòn mỏi...

Theo Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia, đường dây 220kV Vân Trì - Sóc Sơn có mạch kép, chiều dài 27,27km, với 101 vị trí cột.  Tổng mức đầu tư 152,6 tỷ đồng. Dự án này nằm trong Quy hoạch điện 6 của thủ đô Hà Nội, được phê duyệt từ năm 2003. Dự kiến ban đầu, đường dây này phải được đóng điện vào năm 2009.  Đến nay, trải qua gần 10 năm, với tốc độ phát triển của nền kinh tế, nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng nhanh, Quy hoạch điện 6 đã trở thành dĩ vãng, Quy hoạch điện 7 đã ra đời, thế nhưng dự án vẫn còn đang dang dở và triển khai rất ì ạch do những khó khăn trong vấn đề quy hoạch và việc đền bù giải phóng mặt bằng. Do đó, nhiều khả năng, thành phố Hà Nội sẽ thiếu điện khá trầm trọng trong năm 2012. Bởi, đường dây nói trên có nhiệm vụ cung cấp cho Hà Nội nguồn điện có công suất gần 300MW từ Nhà máy Thủy điện Sơn La và các nhà máy điện từ phía Đông Bắc về. Đó là chưa kể nếu đoạn truyền tải điện nói trên chưa được hoàn thành thì đoạn tiếp theo Vân Trì - Chèm cũng bị ảnh hưởng.

Đoàn đại biểu HĐND TP Hà Nội kiểm tra tiến độ thi công đường dây 220kV Vân Trì - Sóc Sơn và trạm biến áp 220kV Vân Trì.

Trong cuộc giao ban báo chí tại Bộ Công Thương mới đây, trả lời câu hỏi của Báo Quân đội nhân dân về vấn đề này, ông Đinh Thế Phúc, Phó cục trưởng Cục Điều tiết điện lực cho biết, ngay từ cuối năm 2010, Cục Điều tiết điện lực đã làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Điện lực Hà Nội để thúc đẩy các công trình điện cho Hà Nội. Nhận biết được nguy cơ thiếu điện, UBND TP Hà Nội cũng đã lập một Ban chỉ đạo để thúc đẩy tiến độ các công trình điện do Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Sửu là trưởng ban. Nhờ vậy, tiến độ thi công của công trình đã được cải thiện.

Tuy nhiên, theo ông Châu Anh Tuấn, Trưởng ban Quản lý Xây dựng, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia, hiện vẫn còn “4 cái thiếu” trở thành 4 vướng mắc lớn của công trình đường dây truyền tải điện Vân Trì - Sóc Sơn: Thứ nhất, thỏa thuận tuyến cho đầu trạm Vân Trì (huyện Đông Anh) vẫn chưa hoàn thành do phải chờ văn bản của Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội. Thứ hai, việc xác định nguồn gốc đất và đơn giá bồi thường cho đoạn qua Khu công nghiệp Quang Minh (huyện Mê Linh) vẫn chưa xong. Thứ ba, đơn giá bồi thường đối với đoạn qua xã Lam Sơn (huyện Sóc Sơn) vẫn chưa có. Thứ tư, mức bồi thường hỗ trợ hành lang an toàn lưới điện trên địa bàn thành phố để hội đồng bồi thường đủ cơ sở lập phương án bồi thường cũng chưa được xác định. Chính vì thế, 51 vị trí cột vẫn chưa thể triển khai. Như vậy, kế hoạch đóng điện vào tháng 3-2012 chắc chắn không khả thi. Và ngay cả kế hoạch đóng điện vào tháng 5 cũng còn rất mông lung.

Công trình điện bị quên lãng

Ông Châu Anh Tuấn cho hay, có một thực tế là trong khoảng 10 năm qua, sự phát triển chóng mặt của kinh tế Thủ đô đã thúc đẩy sự ra đời của nhiều khu công nghiệp, hàng chục khu đô thị với nhu cầu điện tăng vọt, nhưng trên địa bàn Hà Nội không có thêm bất cứ một công trình đường dây truyền tải điện lớn, hay trạm biến áp lớn mới nào được hoàn thành. Mới đây, để cứu hệ thống điện của Thủ đô, ngành điện đã nâng cấp 3 trạm biến áp tại Chèm, Mai Động, Hà Đông tăng công suất thêm 750MW. Thế nhưng, theo ông Tuấn, đây không phải là giải pháp tối ưu, bền vững, bởi sự tập trung quá lớn công suất điện vào một trạm biến áp là không thực sự an toàn cho mạng lưới. Và như vậy, cần phải có thêm những trạm biến áp mới được xây dựng.

Ngôi biệt thự nằm trong hành lang đường dây truyền tải điện Vân Trì - Sóc Sơn đã khiến dự án chậm tiến độ.

Tuy nhiên, tại địa bàn Thủ đô “tấc đất, tấc vàng”, để tìm ra được địa điểm xây dựng trạm biến áp, hay đặt cột trụ cho đường dây truyền tải điện là rất khó khăn. Và cho đến nay, trong các quy hoạch xây dựng đô thị, các nhà hoạch định dường như “quên” mất khoảng không gian cho các công trình điện. Chính vì lý do này mà ngành điện luôn là nạn nhân của quy hoạch.

Ông Trần Kim Vũ, Phó giám đốc Ban Quản lý các công trình điện miền Bắc (Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia) - bên A của công trình đường dây truyền tải điện Vân Trì - Sóc Sơn cho biết, mặc dù dự án này được phê duyệt từ năm 2003 - cách đây cả chục năm nhưng nó luôn bị trục trặc, phải “chờ đợi” bởi những dự án ra đời sau đó. Năm 2008, việc sáp nhập Hà Nội cũng làm dự án bị đình lại để chờ quy hoạch mới của Thủ đô và hơn nữa, thời điểm đó người dân tại các địa phương được sáp nhập về Thủ đô cũng không muốn nhận đền bù di dời vì muốn chờ mức giá cao hơn, mặc dù trước đó phương án đền bù đã được thống nhất. Đường vành đai 4 “sinh” sau vài năm nhưng nó cũng buộc đường dây Vân Trì - Sóc Sơn phải thay đổi phương án và lại phải chờ đợi khá lâu để được phê duyệt. Ngoài khó khăn từ quy hoạch, còn là những khó khăn từ việc quản lý đất đai, ví dụ như khi thi công nhà thầu bỗng phát hiện trên vị trí đường dây đi qua bỗng xuất hiện những căn biệt thự tiền tỷ, mặc dù trên bản đồ quy hoạch thì khu vực ấy thuộc đất lâm trường…

Theo Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia, để kịp đóng điện vào tháng 5, bổ sung kịp thời nguồn điện cho thủ đô Hà Nội thì 4 trở ngại nêu ở trên phải được giải quyết trong tháng 2 này để các nhà thầu có mặt bằng thi công.

Vai trò tối quan trọng của ngành điện - cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động của xã hội - luôn được khẳng định. Tuy nhiên, nhận thức đúng về vai trò quan trọng ấy rất cần được thể hiện bằng những hành động thật sự quyết liệt, khẩn trương, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của các công trình điện./.

Hồ Quang Phương