Sau khi nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa ra đời, ngày 31-1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Nghị định phát hành tiền Việt Nam dân chủ Cộng hòa. Ngày , lần đầu tiên tiền Việt dân chủ Cộng hòa được chính thức phát hành. Để phân biệt với các loại tiền khác, người dân khi ấy gọi là “Tiền Cụ Hồ” và tên gọi ấy vẫn được dùng cho đến tận ngày nay.

Cố họa sĩ Mai Văn Hiến (1923-2006), nguyên Trưởng ban Hội họa Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị - người vẽ phác thảo cho những tờ tiền đầu tiên - từng kể lại: “Đầu năm 1946, tôi được Bộ trưởng Bộ Tài chính Phạm Văn Đồng và Giám đốc Ngân khố Trung ương Phạm Khoa giao nhiệm vụ vẽ phác thảo đồng tiền giấy đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Tờ tiền mẫu một mặt có chữ “Việt dân chủ cộng hòa” (chữ Quốc ngữ và chữ Hán) và hình Chủ tịch Hồ Chí Minh; mặt kia có hình nông-công-binh... đã được ông Phạm Văn Đồng ký duyệt và ngày , tờ tiền chính thức được phát hành. Tôi đã cất giữ được những tờ giấy bạc đầu tiên này để làm kỷ niệm...”.

Từ năm 1946 đến nay, các tờ tiền do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành đều có hình Cụ Hồ. Bên cạnh vai trò lưu hành thông thường với chức năng trung gian tiền tệ, đồng tiền Việt Nam còn có một giá trị rất đặc biệt, gắn bó chặt chẽ với Cách mạng Việt Nam trong những năm tháng xây dựng, phát triển đất nước. Đặc biệt, các tờ tiền giấy còn thể hiện tình cảm thiêng liêng của nhân dân ta dành cho Bác Hồ - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, khí phách hào hùng và tinh hoa nước Việt . Tình cảm đó đã trở thành sức mạnh cùng dân tộc Việt vượt qua những bước thăng trầm hiểm nguy nhất, để đi đến thắng lợi.

CHÂU GIANG (sưu tầm)