Một đoạn bờ kênh Chợ Gạo bị sạt lở

Với chiều dài 28,5 km, chủ yếu chạy qua tỉnh Tiền Giang, kênh Chợ Gạo nối liền sông Vàm Cỏ với sông Tiền và cũng là trục nối giữa sông Đồng Nai với hệ thống sông Cửu Long. Tuyến vận tải đường thủy huyết mạch này ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có lưu lượng tàu, thuyền qua lại dày đặc với hơn 1.000 lượt/ngày. Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng sạt lở hai bờ nghiêm trọng, xảy ra trong nhiều năm liền, đe dọa tài sản và tính mạng người dân.

Sạt lở nghiêm trọng

Trên toàn tuyến, tình trạng sạt lở đáng báo động, đặc biệt là tại các xã: Tân Thuận Bình, Quơn Long, Bình Phục Nhứt (huyện Chợ Gạo) và xã Đồng Sơn (huyện Gò Công Tây)... Theo đánh giá của ngành chức năng, tốc độ sạt lở chung khoảng 2-3m/năm, đặc biệt khu vực ấp Long Thạnh (xã Quơn Long) lên đến 4m/năm.

Theo thống kê sơ bộ, chỉ một đoạn kênh ngắn gần 10km qua 2 xã Quơn Long và Bình Phan đã có hơn 35 điểm sạt lở, có những đoạn sạt lở sâu vào đất liền gần 4m. Trên tuyến đường từ đập nước xã Bình Phan về chợ xã Bình Phục Nhứt có ít nhất 4 đoạn đường bị nước xâm thực vào gần giữa tim đường. Một số hộ dân ở đây đã dùng cây để cắm nhằm chặn bớt sạt lở nhưng vô hiệu. Việc sạt lở gây nguy hiểm tiềm ẩn đối với người dân sống hai bên tuyến kênh; kể cả người đi lại trên tuyến đường cặp theo kênh, nhất là vào ban đêm và trong mùa mưa. Tại những điểm sạt lở, người dân cho biết, đã có nhiều vụ người điều khiển xe gắn máy ngã xuống sông. Một trường hợp rất thương tâm là em Nguyễn Thị Trà Mi (13 tuổi) ở xã Tân Thuận Bình bị thiệt mạng do đất bất ngờ sụt cuốn trôi, xảy ra vào tháng 9-2006.

Ấp Ninh Đồng, xã Đồng Sơn (huyện Gò Công Tây) là khu vực bị sạt lở nghiêm trọng nhất. Cách đây một năm, con đường đá đỏ cặp tuyến kênh rộng gần 2 mét thì nay đã bị sạt lở vào đến tim đường. Khu vực này có hai ngôi nhà nằm cạnh đoạn đường bị sạt lở (ảnh). Ông Châu Văn Chính, bà Châu Thị Của và ông Nguyễn Văn Tồn cùng ngụ ấp Ninh Đồng cũng như nhiều bà con khác trong khu vực đều hoang mang, lo sợ trước cảnh sạt lở. Ông Tồn cho biết: “Trong đợt triều cường của cơn bão số 5 cuối năm 2007, mực nước dưới lòng kênh dâng lên cao ngấp nghé nền nhà. Mỗi khi có tàu lớn chạy qua, sóng đánh vào điểm sạt lở mà nhiều người phát sợ!”. Được biết, nhiều hộ dân ở gần những điểm sạt lở đã phải di dời vào trong nhằm bảo đảm an toàn tài sản và tính mạng của mình.

Giải pháp cấp bách và lâu dài

Qua tìm hiểu, một số hộ dân có kinh tế khá giả ở khu vực bị sạt lở của tuyến kênh Chợ Gạo đã chủ động bảo vệ bờ kênh bằng cách làm kè kiên cố. Hộ khó khăn thì trồng dừa nước hoặc tạm thời gia cố để giữ đất, nhưng cũng không chịu nổi áp lực của sóng đánh và dòng chảy khi ghe, tàu chạy qua. Hầu hết các hộ dân ở hai bên bờ kênh đều mong muốn và sẵn sàng đóng góp cùng Nhà nước xây kè bảo vệ để tránh sạt lở, bảo đảm sự an toàn tài sản và tính mạng. Theo anh Châu Văn Chính (ấp Ninh Đồng, xã Đồng Sơn), ở một số đoạn sạt lở trầm trọng trong khu vực ấp này được Nhà nước đầu tư làm kè thì mừng lắm, nhưng không hiểu sao công trình đang làm dở dang lại bỏ lửng?

Qua khảo sát, tuyến kênh Chợ Gạo đã có hơn 150 điểm sạt lở, lấn vào bờ từ 2 đến 20 mét, tốc độ sạt lở từ 2 đến 4 mét/năm; nhiều điểm lấn sâu vào mặt đường từ 1 đến 3 mét, làm hư hỏng đường bộ hai bên bờ kênh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân. Chiều dài tuyến kênh thuộc địa phận Chợ Gạo là 12km nhưng đến thời điểm này đã có đến 140 điểm sạt lở nghiêm trọng. Theo đánh giá của Đoạn Quản lý đường sông số 11, nguyên nhân xảy ra tình trạng sạt lở nghiêm trọng là do các kênh rạch hai bên tuyến Chợ Gạo bị ngăn lại trong quá trình thực hiện chủ trương ngọt hóa khu vực Gò Công, Chợ Gạo. Vào mùa mưa lũ, khi triều cường lên xuống thì dòng chảy tập trung trên kênh rất mạnh, tạo ra sự xói lở hai bên bờ. Bên cạnh đó, mật độ giao thông thủy ngày càng cao, tạo ra sóng lớn gây sạt lở ngày càng nặng hơn.

Theo Sở Giao thông Vận tải, dự án chống sạt lở hai bờ kênh Chợ Gạo do Bộ GTVT làm chủ đầu tư lẽ ra phải triển khai vào năm 2008. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là biện pháp trước mắt để hạn chế tình trạng sạt lở ở những khu vực nghiêm trọng. Ngày 15-9, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Hồ Nghĩa Dũng cùng đoàn cán bộ chính phủ đến làm việc với tỉnh về những dự án giao thông sử dụng nguồn kinh phí trung ương trên địa bàn tỉnh, trong đó có đề cập đến việc cải tạo, nâng cấp tuyến kênh Chợ Gạo. Bộ trưởng cho biết, Bộ Giao thông Vận tải đang đề nghị Chính phủ đầu tư, nâng cấp tuyến kênh Chợ Gạo bằng nguồn vốn ngân sách. Kênh Chợ Gạo đã được nhiều người ví là “Kênh đào Pa-na-ma Việt Nam”, các cơ quan chức năng cần sớm thực hiện dự án chống sạt lở hai bờ kênh để bảo đảm an toàn giao thông và cuộc sống của người dân.