Tiến sĩ - chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch cho rằng, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, bên cạnh những thách thức, còn là cơ hội để các thành phần kinh tế xốc lại, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu theo hướng bền vững. Đó cũng chính là mục tiêu của việc sử dụng các nguồn vốn kích cầu. Nhiều địa phương khu vực phía đã và đang triển khai các mô hình liên kết phát triển kinh tế nông nghiệp, thu được những kết quả đáng khích lệ theo hướng này...

Những thương hiệu sản phẩm đạt chuẩn quốc tế

Thời gian gần đây tại các siêu thị trên địa bàn tỉnh Đồng Nai xuất hiện các quầy bán đặc sản bưởi Tân Triều khá độc đáo. Nhân viên bán hàng mặc đồng phục bà ba, sản phẩm được đóng gói tại chỗ bằng bao bì với thiết kế đẹp và sang trọng. Các quầy hàng đặc sản bưởi Tân Triều thì trang trí bằng màu xanh dương, rất nổi bật và ấn tượng, thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng. Bên cạnh sản phẩm bưởi trái còn có các sản phẩm mới được chế biến từ bưởi như: rượu bưởi, nem bưởi...

Bưởi Tân Triều - một  thương hiệu hàng nông sản đang ăn nên làm ra.

Ông Nguyễn Thanh Sang, Giám đốc doanh nghiệp Quê Hương Tân Triều cho hay, việc đưa bưởi Tân Triều vào hệ thống siêu thị nhằm mục tiêu kích cầu, đưa sản phẩm trở thành mặt hàng được tiêu thụ dưới dạng làm quà biếu mang ý nghĩa đặc sản của một vùng đất, quảng bá xây dựng thương hiệu theo tiêu chuẩn Global GAP (hàng nông nghiệp đạt chuẩn quốc tế). Thương hiệu bưởi Tân Triều là mô hình phát triển hàng nông sản theo chuẩn quốc tế điển hình của tỉnh Đồng Nai. Không chỉ bảo đảm tốt đầu ra, mặt hàng này còn được tỉnh Đồng Nai quy hoạch phát triển vùng đặc sản bưởi Tân Triều theo mô hình hợp tác xã (HTX). Diện tích nâng lên hơn 1000ha vào năm 2010 (gần gấp đôi diện tích hiện nay), với sự vào cuộc đồng bộ của 4 nhà: Nhà nước - nhà doanh nghiệp - nhà khoa học - nhà nông.

Nếu bưởi Tân Triều là cú “hích” của trái cây Đông Nam Bộ thì bưởi Năm Roi của Vĩnh Long là một thương hiệu nổi tiếng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Bưởi Năm Roi vừa có tên trong danh sách những mặt hàng nông sản đạt chuẩn Global GAP. Nhờ tấm “vé thông hành” này, năm 2009, HTX Sản xuất, tiêu thụ bưởi Năm Roi đã được các đối tác đặt mua 70 công-ten-nơ (tương đương 1000 tấn bưởi) tiêu thụ ở thị trường châu Âu. Dự kiến trong năm 2010, số lượng sản phẩm xuất khẩu của bưởi Năm Roi đạt 150 công-ten-nơ, thị trường được mở rộng sang cả châu Mỹ.

Mô hình sản xuất, tiêu thụ hàng nông sản hiệu quả nhất theo hướng Global GAP hiện nay ở Đồng bằng sông Cửu Long là HTX nông nghiệp Mỹ Thành, huyện Cai Lậy (Tiền Giang). Trong nỗ lực đưa hàng nông sản vượt qua suy giảm kinh tế, chính quyền, cơ quan chức năng địa phương đã chọn Mỹ Thành làm mô hình điểm xây dựng chuẩn Global GAP. Đến nay, HTX Mỹ Thành đã có 126 hộ xã viên, và đang có hàng trăm hộ nông dân xin gia nhập HTX. Vụ thu hoạch vừa qua, trong khi thị trường tiêu thụ sản phẩm lúa gạo bị thu hẹp, giá bán thấp, nhiều nơi  ế ẩm thì sản phẩm của HTX Mỹ Thành vẫn được các đối tác thu mua với giá cao hơn giá thị trường tới 20%. Mỹ Thành là mô hình HTX sản xuất lúa gạo đầu tiên ở Đồng bằng sông Cửu Long được công nhận chuẩn Global GAP.

Còn nhiều mô hình sản xuất đã và đang xây dựng sản phẩm theo chuẩn Global GAP, tập trung chủ yếu là các loại trái cây ngon, lúa gạo và thủy, hải sản. Trong cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, Global GAP chính là mục tiêu, động lực để sản phẩm nông nghiệp Việt bảo đảm đầu ra ổn định.

Nông nghiệp công nghệ cao và vai trò của “nhạc trưởng”

Trao đổi với chúng tôi, Tiến sĩ - chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch cho rằng: Để nguồn vốn kích cầu của Chính phủ phát huy tốt vòng quay sinh lợi, cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có khối doanh nghiệp sản xuất, tiêu thụ, xuất khẩu hàng nông sản, không chỉ lo vượt khó trước mắt mà phải hướng đến mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng quốc tế hóa chất lượng sản phẩm để phát triển bền vững. Thực tế không phải cánh cửa xuất khẩu khép lại với tất cả các mặt hàng, mà trong đà suy thoái, thị trường quốc tế sẽ khắt khe hơn, chỉ có những sản phẩm chất lượng cao mới có cơ hội cạnh tranh.

Với vị trí là vựa nông, thủy sản lớn của cả nước, việc phát triển những mô hình làm ăn mới theo hướng chuyển dịch cơ cấu sản xuất thực sự là một tín hiệu vui. Với vai trò “nhạc trưởng” của vùng kinh tế trọng điểm phía , xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế để kích cầu bền vững là một chủ trương lớn của Thành phố Hồ Chí Minh. Việc xây dựng Khu Nông nghiệp Công nghệ cao (NNCNC) ở Củ Chi được coi là “bà đỡ” cho các sản phẩm đạt chuẩn Global GAP của nhà nông trong thời gian tới. Khu NNCNC có diện tích gần 90ha. Ông Trần Phước Dũng, Trưởng Ban quản lý cho biết: Khu NNCNC là nơi nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học để cải tiến, nhân giống các loại cây trồng; ứng dụng công nghệ cao trong canh tác, thu hoạch, đóng gói, lưu trữ, chế biến hàng nông sản; ứng dụng các nguyên liệu mới và công nghệ thông tin điều khiển sự phát triển của cây trồng nhằm nâng cao năng lực của khoa học và kỹ thuật trong các sản phẩm nông nghiệp, thay đổi sản phẩm truyền thống bằng sản phẩm công nghệ cao. Sau khi áp dụng thành công, sản phẩm của Khu NNCNC sẽ được chuyển giao công nghệ, phổ biến rộng rãi cho nông dân, thực hiện mục tiêu chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng bền vững, năng suất cao và ổn định, đáp ứng chuẩn Global GAP cho các địa phương trong khu vực.

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn chưa ngăn chặn được đà suy thoái và cũng không ai có thể khẳng định trong tương lai gần sẽ không còn xảy ra suy thoái, nhà nông Nam bộ đang đặt nhiều hy vọng vào tính cấp thiết và hiệu quả lâu dài của Khu NNCNC này. Hiện Khu NNCNC đã thể nghiệm thành công hàng chục chủng loại cây trồng, vật nuôi công nghệ cao, dự kiến sẽ được khai thác ứng dụng từng bước vào cuối năm nay.

Bài và ảnh: THANH KIM TÙNG