Giảm gánh nặng đóng góp, giúp người dân bớt khó khăn là cần thiết. Ảnh: Internet

Giảm bớt các khoản đóng góp của nhân dân đã thực sự trở thành vấn đề rất “nóng” được các đại biểu Quốc hội đưa ra “mổ xẻ” tại phiên thảo luận kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XII. Hầu hết các đại biểu không đồng tình với việc có quá nhiều khoản phí và lệ phí mà người dân phải đóng góp, trong đó nhiều khoản bị thu sai và sử dụng không đúng mục đích. Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh phải có cơ chế giám sát chặt việc “quyên góp tự nguyện”, bởi hiện nay có quá nhiều tổ chức, đầu mối đứng ra quyên góp trong khi rất khó giám sát việc sử dụng các quỹ quyên góp này. Đáp ứng nguyện vọng của cử tri cả nước, Chính phủ chủ trương chấn chỉnh việc thực hiện những quy định và chính sách huy động, sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân. Đồng thời cũng hướng tới loại bỏ một số khoản đóng góp không phù hợp mà các địa phương đang thực hiện. Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương rà soát lại các khoản thu bất hợp lý để chấn chỉnh kịp thời.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ, nhiều địa phương đã tích cực tiến hành ngay việc nghiên cứu, rà soát các khoản đóng góp để loại bỏ, miễn giảm hoặc tổ chức lại cho phù hợp nhằm giảm gánh nặng cho người dân. Điển hình là tỉnh Quảng Nam. Mới đây, địa phương này đã có kế hoạch tạm dừng hai khoản “huy động đóng góp” từ dân. Theo đó từ 1-6-2008 đến 31-12-2010, Quảng Nam sẽ tạm dừng thu quỹ quốc phòng - an ninh và quỹ phòng, chống lụt bão. Quyết định này càng có ý nghĩa khi được đưa ra vào thời điểm giá cả đang leo thang khó kiểm soát, đời sống của người dân, đặc biệt là nông thôn đang gặp nhiều khó khăn.

Nhưng không phải nơi nào cũng ý thức được như Quảng Nam. Mặc dù Chính phủ đã bãi bỏ 340 loại phí, lệ phí không nằm trong danh mục Pháp lệnh về phí và lệ phí mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã công bố, nhưng trên thực tế người dân vẫn phải đóng góp rất nhiều khoản, các loại quỹ, phí, lệ phí… Có địa phương đã lợi dụng chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm” để đẻ ra nhiều khoản thu bất hợp lý, quá sức người dân. Một số địa phương còn biến tướng các khoản phí khác trên danh nghĩa “tự nguyện ủng hộ” khiến người dân không khỏi bức xúc. Từ một địa phương có đến 10 khoản thu phí, lệ phí, quỹ, trung bình mỗi hộ phải đóng gần 280.000đồng/năm trước đây nay giảm xuống chỉ còn 5 khoản, trung bình mỗi hộ chỉ còn đóng góp 145.000 đồng/năm, Quảng Nam có thể xem là một trong những địa phương tiên phong trong giảm gánh nặng đóng góp cho dân. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, liệu việc tạm dừng hai khoản thu quỹ quốc phòng – an ninh và quỹ phòng, chống thiên tai có thực sự phù hợp khi mà Quảng Nam là một tỉnh có vị trí chiến lược trong tuyến phòng thủ bờ biển, lại thường xuyên phải hứng chịu sự tàn phá nặng nề của thiên tai... Được biết trước khi đưa ra quyết định trên, UBND tỉnh Quảng Nam đã tính toán rất kỹ lưỡng. Đi kèm với đó, Quảng Nam đã có những chính sách bảo đảm để tránh ảnh hưởng đến chất lượng thực hiện hai nhiệm vụ quan trọng này. Một trong những cách làm của Quảng Nam để bù đắp vào nguồn thu từ hai loại quỹ nói trên là đẩy mạnh cải cách, thực hành tiết kiệm chi tiêu, chống tham ô, lãng phí ở tất cả các khâu, các bước, các cửa, các bộ phận trong bộ máy hành chính. Một số loại quỹ, lệ phí trước đây thu từ nhân dân, nay tỉnh cũng nghiên cứu để giao cho các đoàn thể, tổ chức xã hội chăm lo. Từ thực tế ở Quảng Nam, khi thực hiện chỉ thị của Chính phủ, các địa phương, cơ quan cũng cần xác định rõ đối với từng loại quỹ, lệ phí nên xóa bỏ, miễn giảm hay tạm dừng? Việc này cần phải tính toán rất chặt chẽ.

Giảm gánh nặng đóng góp, giúp người dân bớt khó khăn là cần thiết. Dẫu sao thì việc làm của Quảng Nam cũng đáng hoan nghênh. Từ kinh nghiệm ở Quảng Nam, dư luận chờ đợi các địa phương, cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu giảm, miễn một số loại phí, lệ phí, quỹ mà người dân, nhất là người dân nông thôn đang phải đóng góp.

NGUYỄN ANH TUẤN