QĐND - Trong một cuộc gặp mặt đồng đội tổ chức tại Hà Nội, Đại tá, Nhà giáo nhân dân Lê Quang Bửu (nguyên Phó giám đốc Học viện Phòng không-Không quân) giới thiệu với tôi tấm ảnh đen trắng chụp từ năm 1966. Đó là tấm ảnh ghi lại khoảnh khắc ông và nữ dân quân Đặng Thị Thanh (tỉnh Quảng Bình) có mặt bên những cán bộ, chiến sĩ Quân đội Cu-ba nhân dịp ông tới dự Hội nghị đoàn kết nhân dân các nước Á - Phi - Mỹ la-tinh tổ chức tại thủ đô La Ha-ba-na. “Sau khi từ chiến trường Khu IV trở về, tôi tiếp tục làm nhiệm vụ giảng dạy tại Trường Sĩ quan Phòng không. Một ngày đầu tháng 2-1966, tôi khá bất ngờ khi được biết mình có tên trong danh sách đoàn đại biểu sang Cu-ba dự hội nghị. Khi đó tôi đang là thượng úy, đại diện cho khối chủ lực, còn chị Đặng Thị Thanh đại diện cho lực lượng dân quân tự vệ. Hai chúng tôi trở thành những đại biểu của quân đội có mặt trong đoàn đại biểu miền Bắc, Trưởng đoàn là anh Trần Danh Tuyên”- ông Bửu nhớ lại.

Thượng úy Lê Quang Bửu và nữ dân quân Đặng Thị Thanh (thứ ba và thứ tư, hàng đứng từ phải sang) chụp ảnh kỷ niệm cùng cán bộ, chiến sĩ Quân đội Cu-ba (tháng 2-1966). Ảnh do nhân vật cung cấp

Trong hành trang mang sang “đảo lửa” Cu-ba, ông Bửu được cấp trên giao cho một món quà đặc biệt để dành tặng Chủ tịch Phi-đen, đó là chiếc nhẫn làm từ mảnh xác máy bay Mỹ bị quân, dân miền Bắc bắn rơi. “Món quà được Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị) chuẩn bị và tôi là người được giao nhiệm vụ trao tận tay lãnh tụ Phi-đen. Đúng vào buổi tối diễn ra dạ hội chào mừng thành công hội nghị, tôi được Ban tổ chức bố trí tới gặp để trao tặng lãnh tụ Phi-đen món quà ý nghĩa ấy. Khi đến gần Chủ tịch Phi-đen, tôi trịnh trọng nói: “Kính tặng Chủ tịch chiếc nhẫn được làm từ xác máy bay Mỹ bị quân, dân Việt Nam bắn rơi trên bầu trời miền Bắc”. Chủ tịch Phi-đen nhận quà, ôm hôn tôi rồi giơ cao chiếc nhẫn trước một biển người ở Quảng trường Cách mạng”, Đại tá Lê Quang Bửu xúc động kể.

Bài và ảnh: BÙI VŨ MINH