* Sửa đổi những điều luật liên quan đến xây dựng cơ bản

Ngày 16-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở và Điều 121 của Luật Đất đai; dự án Luật sửa đổi, bổ sung các điều luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản.

Phân biệt người có quốc tịch Việt Nam và người gốc Việt Nam

Theo Tờ trình của Chính phủ, ngày 29-11-2005, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà ở (có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2006), cho phép một số đối tượng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Tuy nhiên, để khuyến khích được nhiều người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia cống hiến, xây dựng đất nước và thể chế đầy đủ chủ trương của Đảng nêu tại Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị, cần nghiên cứu để bổ sung và hoàn thiện quy định của Luật Nhà ở về vấn đề này.

Chính phủ đề nghị sửa đổi Điều 126 hiện hành theo hướng bố cục lại nội dung, trong đó tại khoản 1 sẽ phân định người Việt Nam định cư ở nước ngoài nói chung thành hai dạng là người có quốc tịch Việt Nam và người gốc Việt Nam, cụ thể như sau:

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam (vẫn là công dân Việt Nam), nếu được cơ quan có thẩm quyền cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên thì nên cho phép đối tượng này có quyền sở hữu nhà để ở tại Việt Nam;

Các đại biểu thảo luận tại Hội trường - Ảnh Chinhphu.vn

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài gốc Việt Nam (theo quy định của Luật Quốc tịch năm 2008) nếu được phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên và thuộc các diện: Về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo pháp luật về đầu tư; người có công với đất nước; nhà văn hóa, nhà khoa học, người có chuyên môn, kỹ năng đặc biệt mà Việt Nam có nhu cầu; người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam ở trong nước thì cũng được sở hữu nhà để ở tại Việt Nam;

Người gốc Việt Nam không thuộc đối tượng thứ hai nêu trên, nếu được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp Giấy miễn thị thực và được phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên thì được sở hữu một nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư.

Đáng chú ý là cả hai loại đối tượng nêu trên chỉ được sở hữu nhà ở tại Việt Nam nếu được cơ quan có thẩm quyền cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên (tức là phải có giấy tờ do cơ quan Công an của Việt Nam cấp, trong đó ghi rõ thời hạn cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên) và chỉ được sử dụng nhà vào mục đích để ở cho bản thân và các thành viên trong gia đình. Quy định này nhằm loại trừ những đối tượng phản động, chống phá đất nước khỏi diện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam, vì diện này sẽ không được phép nhập cảnh vào Việt Nam, đồng thời cũng phân biệt với hoạt động kinh doanh nhà ở theo pháp luật về kinh doanh bất động sản. Ngoài ra, quy định này cũng sẽ tạo điều kiện để những người có nhu cầu thực sự về nhà ở được mua nhà khi về nước làm ăn, sinh sống.

Do Điều 121 của Luật Đất đai năm 2003 cũng có quy định cụ thể các đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài được mua nhà ở tại Việt Nam giống như Điều 126 Luật Nhà ở. Chính phủ đề nghị sửa đổi theo hướng: Người Việt Nam định cư ở nước ngoài sẽ có thêm hai quyền về sử dụng đất ở gắn với nhà ở, nhưng so với công dân Việt Nam ở trong nước thì bị hạn chế hơn về quyền góp vốn và quyền bảo lãnh bằng tài sản là nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở.

Các quy định liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản sẽ được sửa đổi

Tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội đã giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn nhà nước ở các bộ, ngành, địa phương từ năm 2005-2007”. Qua đó đã thống nhất nhận định những nguyên nhân chủ quan dẫn đến những hạn chế, yếu kém có nguyên nhân từ hệ thống văn bản còn vướng mắc, thủ tục quy định phiền hà, nội dung chưa phù hợp với thực tế hoặc không thống nhất. Những hạn chế, vướng mắc đó đang làm chậm tiến độ, giảm hiệu quả đầu tư xây dựng các dự án, công trình sử dụng vốn nhà nước nói riêng và đầu tư xây dựng cơ bản nói chung. Quốc hội đã quyết định đưa Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2009 và trình Quốc hội xem xét, thông qua Dự án Luật này tại kỳ họp thứ 5. Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các bộ.

Tuy nhiên, qua rà soát các văn bản pháp luật về đầu tư xây dựng cơ bản đã cho thấy, bên cạnh những vướng mắc trong các nghị định, thông tư, còn không ít vướng mắc, chưa phù hợp thực tế tồn tại trong từng luật cụ thể hoặc giữa các luật khác nhau như: Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, Luật Đất đai...

VIỆT THÚY HẰNG